بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی و ادراک بیماری در زنان مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران ( دانشیار، گروه روانشناسی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،اصفهان، ایران)

3 دانشیار گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 استادیارگروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

5 مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی و ادراک بیماری در زنان مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر انجام گرفت. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه همراه با پیگیری بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه بیماران زن مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر شهر اصفهان در سال 1397 بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس، تعداد 30 نفر انتخاب و به‌طور تصادفی به یک گروه مداخله به روش درمان پذیرش و تعهد و یک گروه گواه تقسیم شدند که در نهایت پس از ریزش، 28 نفر باقی ماندند (گروه آزمایش 13 نفر و گروه گواه 15 نفر). گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت درمان پذیرش و تعهد براساس پروتکل هیز، اورسیلو و روئمر (2010) قرار گرفتند و گروه گواه در لیست انتظار ماندند. جمع‌آوری داده‌ها بر اساس پرسشنامه ادراک بیماری (برید بنت و همکاران، 2002) و پرسشنامه تنظیم هیجان (گراس و جان، 2003) انجام پذیرفت و از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار spss استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد روش درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی (09/24=F، 001/0>P) و ادراک بیماری (91/10=F، 001/0>P) در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر تأثیر داشته است. همچنین نتایج نشان داد که روش درمان پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجانی و ادراک بیماری در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر در مرحله پیگیری بادوام بود. نتیجه‌گیری: ازاین‌رو بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان گفت که روش درمان پذیرش و تعهد، الگویی اثربخش در بیماران مبتلابه سندرم روده تحریک‌پذیر است و می‌تواند به‌عنوان یکی از روش‌های درمانی و یا آموزشی در برنامه‌های بیماران به‌کاربرده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of acceptance and commitment therapy on emotional regulation and disease perception in women with irritable bowel syndrome

نویسندگان [English]

  • Kamal Moghtadaei 1
  • amrolah ebrahimi 2
  • Seyed Abbas Haghayegh 3
  • Hasan Rezaie Jamalouei 4
  • Payman Adibi 5
1 Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Associate professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran (associate professor, Department of health psychology, Isfahan University of Medical science, Isfahan, Iran)
3 Associate professor, Department of Health Psychology, Medicine School, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
4 Assistant Professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
5 Gastroenterology and hepatology research center, Isfahan University of medical sciences, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Aim: The aim of this study was to evaluate the effectiveness of acceptance and commitment therapy on emotional regulation and perception of the disease in women with irritable bowel syndrome. Methods: The quasi-experimental research method was a pretest-posttest design with a control group with follow-up. The statistical population of this study was all female patients with irritable bowel syndrome in Isfahan in 2018 who were selected by available sampling method, 30 patients were selected and randomly divided into an intervention group by acceptance and commitment therapy and a control group that finally, after falling, 28 remained (experimental group 13 and control group 15). The experimental group underwent 8 90-minute sessions of acceptance and commitment according to the protocol of Hayes, Orsillo, & Roemer (2010) and the control group remained on the waiting list. Data were collected based on the Disease Perception Questionnaire (Broadbent et al., 2002) and the Emotion Regulation Questionnaire (Gross and John, 2003) and repeated measures analysis of variance was used using SPSS software. Results: The results showed that the method of acceptance and commitment treatment had an effect on emotional regulation (F=24.09, P<0.001) and disease perception (F=10.91, P<0.001) in patients with irritable bowel syndrome. The results also showed that the method of acceptance and commitment treatment on emotional regulation and perception of the disease in patients with irritable bowel syndrome was durable at the follow-up stage. Conclusion: Therefore, based on the findings of the study, it can be said that the method of acceptance and commitment treatment is an effective model in patients with irritable bowel syndrome and can be used as one of the treatment or educational methods in patients' programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acceptance and commitment therapy
  • Emotional regulation
  • Perception of disease
  • irritable bowel syndrome

باقریان سرارودی، رضا.، بهرامی احسان، هادی.، و صانعی حمید. (1387). رابطه بین سابقه سکته قلبی و بازنمایی شناختی سکته قلبی. تحقیق در مورد سلامت روانی، 2(2): 29-39.

پاشنگ، سارا.، تاجری، بیوک.، و خوش لهجه صدق، انیس. (1397). مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان فراشناختی درکاهش علایم، انعطاف پذیری و امیدواری بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک‌پذیر. اندیشه‌ها و رفتار در روانشناسی بالینی، 13(48): 37-46.

صولتی دهکردی، سیدکمال.، رحیمیان، قربانعلی.، عابدی، احمد.، و باقری، ناصر. (1385). بررسی رابطه بین اختلال­های روانی با سندرم روده تحریک‌پذیر. مجله علمی پژوهشی یافته، ۸(۲): ۳۱-۳۸.

کیانی، احمدرضا.، قاسمی، نظام الدین.، و پورعباس، علی. (1391). مقایسه‌ اثربخشی روان‌درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن‌آگاهی بر میزان ولع مصرف و تنظیم شناختی هیجان در مصرف‌کنندگان شیشه. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، ۶(۲۴): ۳۶-۲۷.

References

Balzarotti, S., John, O. P., & Gross, J. J. (2010). An Italian adaptation of the emotion regulation questionnaire. European journal of psychological assessment.

Botha-Scheepers, S., Riyazi, N., Kroon, H. M., Scharloo, M., Houwing-Duistermaat, J. J., Slagboom, E., & Kloppenburg, M. (2006). Activity limitations in the lower extremities in patients with osteoarthritis: the modifying effects of illness perceptions and mental health. Osteoarthritis and cartilage14(11), 1104-1110.

Brassington, L., Ferreira, N. B., Yates, S., Fearn, J., Lanza, P., Kemp, K., & Gillanders, D. (2016). Better living with illness: A transdiagnostic acceptance and commitment therapy group intervention for chronic physical illness. Journal of Contextual Behavioral Science5(4), 208-214.

Broadbent, E., Petrie, K. J., Main, J., & Weinman, J. (2006). The brief illness perception questionnaire. Journal of psychosomatic research60(6), 631-637.

Creed, F., Guthrie, E., Ratcliffe, J., Fernandes, L., Rigby, C., Tomenson, B.,... & Thompson, D. G. (2005). Does psychological treatment help only those patients with severe irritable bowel syndrome who also have a concurrent psychiatric disorder?. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry39(9), 807-815.

De Gucht, V. (2015). Illness perceptions mediate the relationship between bowel symptom severity and health-related quality of life in IBS patients. Quality of Life Research24(8), 1845-1856.

Drossman, D. A., Chang, L., Bellamy, N., Gallo-Torres, H. E., Lembo, A., Mearin, F.,... & Whorwell, P. (2011). Severity in irritable bowel syndrome: a Rome Foundation Working Team report. Official journal of the American College of Gastroenterology| ACG106(10), 1749-1759.

Farahi, S., & Khalatbari, J. (2019). Effectiveness of acceptance and commitment therapy on the life expectancy, resilience and death anxiety in women with cancer. International Journal of Applied Behavioral Sciences6(3), 9-19.

Ferreira, N. M. D. R. B. (2011). Investigating the role of psychological flexibility and the use of an acceptance and commitment therapy based intervention in irritable bowel syndrome.

Gillanders, D., Ferreira, N. B., Angioni, E., Carvalho, S. A., & Eugenicos, M. P. (2017). An implementation trial of ACT-based bibliotherapy for irritable bowel syndrome. Journal of Contextual Behavioral Science6(2), 172-177.

Gros, D. F., Antony, M. M., McCabe, R. E., & Swinson, R. P. (2009). Frequency and severity of the symptoms of irritable bowel syndrome across the anxiety disorders and depression. Journal of anxiety disorders23(2), 290-296.

Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. Journal of personality and social psychology85(2), 348.

Hagger, M. S., & Orbell, S. (2005). A confirmatory factor analysis of the revised illness perception questionnaire (IPQ-R) in a cervical screening context. Psychology & Health20(2), 161-173.

Hayes, S. A., Orsillo, S. M., & Roemer, L. (2010). Changes in proposed mechanisms of action during an acceptance-based behavior therapy for generalized anxiety disorder. Behaviour research and therapy48(3), 238-245.

Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour research and therapy44(1), 1-25.

Hayes, S. C., Wilson, K. G., Gifford, E. V., Follette, V. M., & Strosahl, K. (1996). Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. Journal of consulting and clinical psychology64(6), 1152.

Hoseini-Asl, M. K., & Amra, B. (2003). Prevalence of irritable bowel syndrome in Shahrekord, Iran. Indian journal of gastroenterology: official journal of the Indian Society of Gastroenterology22(6), 215-216.

Jo, M., & Son, C. (2018). Effects of acceptance and commitment therapy (ACT) on IBS-symptoms, stress, quality of life, and acceptance-action of people with irritable bowel syndrome. Journal of Digital Convergence16(11), 501-509.

Kallesøe, K. H., Schröder, A., Wicksell, R. K., Preuss, T., Jensen, J. S., & Rask, C. U. (2020). Feasibility of group-based acceptance and commitment therapy for adolescents (AHEAD) with multiple functional somatic syndromes: a pilot study. BMC psychiatry20(1), 1-16.

Lackner, J. M. (2020). Skills over pills? A clinical gastroenterologist’s primer in cognitive behavioral therapy for irritable bowel syndrome. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology14(7), 601-618.

Leventhal, H., Diefenbach, M. (1997). Mental representation in health and illness.2thed. New York. Springer-Verlag Publication. 247-72.

Lydiard, R. B., & Falsetti, S. A. (1999). Experience with anxiety and depression treatment studies: implications for designing irritable bowel syndrome clinical trials. The American journal of medicine107(5), 65-73.

Mirsharifa, S. M., Mirzaian, B., & Dousti, Y. (2019). The Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Matrix on Anxiety and Quality of Life of Patients with Irritable Bowel Syndrome. International Journal of Medical Investigation8(1), 19-30.

North, C. S., Hong, B. A., & Alpers, D. H. (2007). Relationship of functional gastrointestinal disorders and psychiatric disorders: implications for treatment. World journal of gastroenterology: WJG13(14), 2020.

Pellissier, S., Dantzer, C., Canini, F., Mathieu, N., & Bonaz, B. (2010). Psychological adjustment and autonomic disturbances in inflammatory bowel diseases and irritable bowel syndrome. Psychoneuroendocrinology35(5), 653-662.

Phillips, K., Wright, B. J., & Kent, S. (2013). Psychosocial predictors of irritable bowel syndrome diagnosis and symptom severity. Journal of psychosomatic research75(5), 467-474.

Sayar, K., Solmaz, M., Trablus, S., Ozturk, M., & Acar, B. (2000). Alexithymia in irritable bowel syndrome. Turkish Journal of Psychiatry11(3), 190-7.

Szczygieł, D., Buczny, J., & Bazińska, R. (2012). Emotion regulation and emotional information processing: The moderating effect of emotional awareness. Personality and Individual differences52(3), 433-437.

Tack, J., Broekaert, D., Fischler, B., Van Oudenhove, L., Gevers, A. M., & Janssens, J. (2006). A controlled crossover study of the selective serotonin reuptake inhibitor citalopram in irritable bowel syndrome. Gut55(8), 1095-1103.

 

 

باقریان سرارودی، رضا.، بهرامی احسان، هادی.، و صانعی حمید. (1387). رابطه بین سابقه سکته قلبی و بازنمایی شناختی سکته قلبی. تحقیق در مورد سلامت روانی، 2(2): 29-39.
پاشنگ، سارا.، تاجری، بیوک.، و خوش لهجه صدق، انیس. (1397). مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان فراشناختی درکاهش علایم، انعطاف پذیری و امیدواری بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک‌پذیر. اندیشه‌ها و رفتار در روانشناسی بالینی، 13(48): 37-46.
صولتی دهکردی، سیدکمال.، رحیمیان، قربانعلی.، عابدی، احمد.، و باقری، ناصر. (1385). بررسی رابطه بین اختلال­های روانی با سندرم روده تحریک‌پذیر. مجله علمی پژوهشی یافته، ۸(۲): ۳۱-۳۸.
کیانی، احمدرضا.، قاسمی، نظام الدین.، و پورعباس، علی. (1391). مقایسه‌ اثربخشی روان‌درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن‌آگاهی بر میزان ولع مصرف و تنظیم شناختی هیجان در مصرف‌کنندگان شیشه. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، ۶(۲۴): ۳۶-۲۷.
References
Balzarotti, S., John, O. P., & Gross, J. J. (2010). An Italian adaptation of the emotion regulation questionnaire. European journal of psychological assessment.
Botha-Scheepers, S., Riyazi, N., Kroon, H. M., Scharloo, M., Houwing-Duistermaat, J. J., Slagboom, E., & Kloppenburg, M. (2006). Activity limitations in the lower extremities in patients with osteoarthritis: the modifying effects of illness perceptions and mental health. Osteoarthritis and cartilage14(11), 1104-1110.
Brassington, L., Ferreira, N. B., Yates, S., Fearn, J., Lanza, P., Kemp, K., & Gillanders, D. (2016). Better living with illness: A transdiagnostic acceptance and commitment therapy group intervention for chronic physical illness. Journal of Contextual Behavioral Science5(4), 208-214.
Broadbent, E., Petrie, K. J., Main, J., & Weinman, J. (2006). The brief illness perception questionnaire. Journal of psychosomatic research60(6), 631-637.
Creed, F., Guthrie, E., Ratcliffe, J., Fernandes, L., Rigby, C., Tomenson, B.,... & Thompson, D. G. (2005). Does psychological treatment help only those patients with severe irritable bowel syndrome who also have a concurrent psychiatric disorder?. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry39(9), 807-815.
De Gucht, V. (2015). Illness perceptions mediate the relationship between bowel symptom severity and health-related quality of life in IBS patients. Quality of Life Research24(8), 1845-1856.
Drossman, D. A., Chang, L., Bellamy, N., Gallo-Torres, H. E., Lembo, A., Mearin, F.,... & Whorwell, P. (2011). Severity in irritable bowel syndrome: a Rome Foundation Working Team report. Official journal of the American College of Gastroenterology| ACG106(10), 1749-1759.
Farahi, S., & Khalatbari, J. (2019). Effectiveness of acceptance and commitment therapy on the life expectancy, resilience and death anxiety in women with cancer. International Journal of Applied Behavioral Sciences6(3), 9-19.
Ferreira, N. M. D. R. B. (2011). Investigating the role of psychological flexibility and the use of an acceptance and commitment therapy based intervention in irritable bowel syndrome.
Gillanders, D., Ferreira, N. B., Angioni, E., Carvalho, S. A., & Eugenicos, M. P. (2017). An implementation trial of ACT-based bibliotherapy for irritable bowel syndrome. Journal of Contextual Behavioral Science6(2), 172-177.
Gros, D. F., Antony, M. M., McCabe, R. E., & Swinson, R. P. (2009). Frequency and severity of the symptoms of irritable bowel syndrome across the anxiety disorders and depression. Journal of anxiety disorders23(2), 290-296.
Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. Journal of personality and social psychology85(2), 348.
Hagger, M. S., & Orbell, S. (2005). A confirmatory factor analysis of the revised illness perception questionnaire (IPQ-R) in a cervical screening context. Psychology & Health20(2), 161-173.
Hayes, S. A., Orsillo, S. M., & Roemer, L. (2010). Changes in proposed mechanisms of action during an acceptance-based behavior therapy for generalized anxiety disorder. Behaviour research and therapy48(3), 238-245.
Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour research and therapy44(1), 1-25.
Hayes, S. C., Wilson, K. G., Gifford, E. V., Follette, V. M., & Strosahl, K. (1996). Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. Journal of consulting and clinical psychology64(6), 1152.
Hoseini-Asl, M. K., & Amra, B. (2003). Prevalence of irritable bowel syndrome in Shahrekord, Iran. Indian journal of gastroenterology: official journal of the Indian Society of Gastroenterology22(6), 215-216.
Jo, M., & Son, C. (2018). Effects of acceptance and commitment therapy (ACT) on IBS-symptoms, stress, quality of life, and acceptance-action of people with irritable bowel syndrome. Journal of Digital Convergence16(11), 501-509.
Kallesøe, K. H., Schröder, A., Wicksell, R. K., Preuss, T., Jensen, J. S., & Rask, C. U. (2020). Feasibility of group-based acceptance and commitment therapy for adolescents (AHEAD) with multiple functional somatic syndromes: a pilot study. BMC psychiatry20(1), 1-16.
Lackner, J. M. (2020). Skills over pills? A clinical gastroenterologist’s primer in cognitive behavioral therapy for irritable bowel syndrome. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology14(7), 601-618.
Leventhal, H., Diefenbach, M. (1997). Mental representation in health and illness.2thed. New York. Springer-Verlag Publication. 247-72.
Lydiard, R. B., & Falsetti, S. A. (1999). Experience with anxiety and depression treatment studies: implications for designing irritable bowel syndrome clinical trials. The American journal of medicine107(5), 65-73.
Mirsharifa, S. M., Mirzaian, B., & Dousti, Y. (2019). The Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Matrix on Anxiety and Quality of Life of Patients with Irritable Bowel Syndrome. International Journal of Medical Investigation8(1), 19-30.
North, C. S., Hong, B. A., & Alpers, D. H. (2007). Relationship of functional gastrointestinal disorders and psychiatric disorders: implications for treatment. World journal of gastroenterology: WJG13(14), 2020.
Pellissier, S., Dantzer, C., Canini, F., Mathieu, N., & Bonaz, B. (2010). Psychological adjustment and autonomic disturbances in inflammatory bowel diseases and irritable bowel syndrome. Psychoneuroendocrinology35(5), 653-662.
Phillips, K., Wright, B. J., & Kent, S. (2013). Psychosocial predictors of irritable bowel syndrome diagnosis and symptom severity. Journal of psychosomatic research75(5), 467-474.
Sayar, K., Solmaz, M., Trablus, S., Ozturk, M., & Acar, B. (2000). Alexithymia in irritable bowel syndrome. Turkish Journal of Psychiatry11(3), 190-7.
Szczygieł, D., Buczny, J., & Bazińska, R. (2012). Emotion regulation and emotional information processing: The moderating effect of emotional awareness. Personality and Individual differences52(3), 433-437.
Tack, J., Broekaert, D., Fischler, B., Van Oudenhove, L., Gevers, A. M., & Janssens, J. (2006). A controlled crossover study of the selective serotonin reuptake inhibitor citalopram in irritable bowel syndrome. Gut55(8), 1095-1103.