اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر سبک‌های دلبستگی و رضایت زناشویی زنان متأهل

نویسنده

دکتری مشاوره، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی ‌درمان هیجان مدار بر سبک‌های دلبستگی و رضایت زناشویی زنان متأهل بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه گواه با پیگیری سه ماهه بود؛جامعه آماری زنان مراجعه کننده به مراکزمشاوره استان مازندران در بازه زمانی اردیبهشت تا تیرماه سال 1399 بود که 42 زن داوطلب مشارکت در پژوهش به پرسشنامه‌ سبک‌های دلبستگی کالینز و رید (1990) و رضایت زناشویی انریچ (1987) پاسخ دادند که پس از غربالگری 30 زن انتخاب و در گروه آزمایشی هیجان مدار (15 زن) و گروه گواه (15 زن) به صورت تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله هیجان مدار جانسون (2012) قرار گرفت و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج حاکی ازتأثیر مداخله هیجان مدار بر سبک دلبستگی ایمن (21/3=F، 042/0=P) با اندازه اثر 10/0، سبک دلبستگی اضطرابی (13/2=F، 048/0=P) با اندازه اثر 06/0، سبک دلبستگی اجتنابی (76/7=F، 038/0=P)  با اندازه اثر 14/0 و رضایت زناشویی (73/5=F، 024/0=P) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری:  این مداخله موجب شد تا زنان گروه آزمایش تمرکز را از رفتار همسر خود برداشته و بر رفتار خود متمرکز شوند و در نتیجه کاربرد موانع ارتباطی مذکور را متوقف کرده و ضمن افزایش تحمل، با یادگیری برنامه ارتباط درست، توانستند روابط خویش را بهبود بخشیده و تاب آوری خود را بالاتر ببرند؛ بنابراین مداخله‌ مؤثری برای بهبود سبک دلبستگی ناایمن و اضطرابی و بهبود رضایت از زندگی زناشویی محسوب می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


بدیهی زراعتی، فرنوش.، و موسوی، رقیه. (1395). اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر تغییر سبک دلبستگی بزرگسالان و صمیمیت جنسی زوجین. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 7(25): 71-90
برنا، محیا.، حسن آبادی، حسین.، قنبری هاشم آبادی، بهرامعلی. (1394). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی گروهی مبتنی بر رویکرد هیجان مدار و واقعیت درمانی بر رضایتمندی زناشویی زوجین. روانشناسی بالینی، 7(4پیاپی28): 44-37
پاکدامن، شهلا.، و خانجانی، مهدی. (1390). نقش فرزندپروری ادراک شده در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و جمع‌گرایی در دانشجویان. روان­شناسی اجتماعی، 1(4): 102-81.
خادمی، علی.، ولی پور، مریم.، نادرزاده خراسانی، لاله.، و نیشابوری، سیمین. (1393). رابطه ویژگی‌های شخصیتی با رضایت زناشویی و مؤلفه‌های آن در زوج‌ها. روانشناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 34): 109-95.
جاویدی، نصیرالدین. (1392). اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بربهبود رضایت زناشویی زوجین و کنترل رفتار خانواده. مشاوره کاربردی، 3(2): 65-78
داورنیا، رضا.، زهراکار، کیانوش.، معیری، نسیم. و شاکرمی، محمد. (1395). بررسی کارایی زوج‌درمانی هیجان مدار به شیوه گروهی بر فرسودگی زناشویی. نشریه علوم پزشکی دانشگاه آزاد، 25(2): 140-132
صابونچی، فرانک.، دوکانه‌ای فرد، فریده. و بهبودی، معصومه. (1399). رابطه رضایت زناشویی بر اساس سبک­های دلبستگی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه با میانجی­گری هیجان­خواهی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 14(1پیاپی 53): 119-139
صاحبی بزاز، لیلا.، سودانی، منصور. و مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (1398). اثربخشی درمان هیجان مدار بر تحمل ناکامی و سازگاری زناشویی زوج‌های مراجعه کننده به مرکز مشاوره شرکت نفت. پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری4(33): 83-59
غزنوی خضرآبادی، فاطمه.، و نیکنام، ماندانا. (1398). بررسی اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر سبک دلبستگی و رضایتمندی جنسی زوجین. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند. ۲۶ (۳): ۲۲۵-۲۱۳
فقیه، صبا.، و کاظمی، حمید. (1397). اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر تحمل پریشانی زوجین نابارور شهر اصفهان. مجله سلامت جامعه، 12(1): 22-29
محمودپور، عبدالباسط.، فرحبخش، کیومرث.، حسینی، به رزان. و بلوچ زاده، الهام. (1397). پیش بینی تعهد زناشویی زنان بر اساس شیوه‌ای دلبستگی، خودشفقتی و تحمل پریشانی. مشاوره و روان درمانی خانواده، 8(1پیاپی25): 84-65
میرزازاده، زهرا.، و بهبودی، معصومه. (1396). اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار گروهی بر سبک‌های دلبستگی و رضایت زناشویی. روانسنجی، 6(12): 29-40
هاشمی، سعداله.، درتاج، فریبرز.، سعدی‌پور، اسماعیل.، و اسدزاده، حسن. (1396). الگوی ساختاری احساسات شرم و گناه بر اساس شیوه‌های فرزندپروری والدین: نقش واسطه‌ای سبک‌های دلبستگی. روان­شناسی کاربردی، 11(4 پیاپی 44): 493-475.
نیکویی، مریم.، و سیف، سوسن. (1390). بررسی رابطه دین‌داری با رضایت زناشویی. تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، 4(13): 74-61.
References
Bookwala, J., Sobin, J., & Zdaniuk, B. (2015). Gender and aggression in marital relationships: A life-span perspective. Sex Roles, 52, 506-797.
Dutch, M. S., & Ratanasiripong, P. (2017). Marriage family therapist’s attitudes toward evidencebased treatments and readiness for change. Journal of Psychotherapy Integration, 27(4): 540-547.
Ebrahimi, L. (2018). The Effectiveness of Marital Counseling Based on Human Validation Patterns in Reducing Conflict and Increasing Marital Satisfaction of Veterans' Couples. Quarterly Journal of Women & Society. 8(32): 247-264.
Greenberg, L.S. (2017). Emotion-focused therapy of depression. Person-Centered & Experiential Psycho-therapies, 16(2): 106-117.
Keough, M.E., Riccardi, C.J., Timpano, K.R., Mitchell, M.A., & Schmidt, N.B. (2010). Anxiety Symptomatology: The Association with distress tolerance and anxiety sensitivity. Behavior Therapy, 41: 567-574.
Johnson, S.M. (2012). The practice of emotionally focused couple therapy. New York: Brunner – Rutledge.
Johnson, S., & Zuccarini, D. (2010). Integrating Sex and Attachment in Emotionally Focused Couple Therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 36(4): 431-445
Marchal, J. P., Maurice-S, H., Trotsenburg, A. P., & Grootenhuis, M.A. (2017). Mothers and fathers of young Dutch adolescents with Down syndrome: Health related quality of life and family functioning. Res Dev Disabil, 59, 359-369.
Masarik, A. S. Conger, R. (2017). Stress and child development: Review of the family stress model. Curr Opin Psychol, 13(3): 85–90.
Robey, P. A., Wubbolding, N. R. E., & Carlson, J. (2017). Contemporary issues in couples ­counseling: Achoice­theory ­and ­reality ­therapy ­approach. ­New York:­ Rutledge
Rutter, V. E. (2018). The effect of attachment styles on emotional divorce of married students. Divorce in Media. Sociology Compass, 3(4), 707-720.
Orlaith P. (2019). An Investigation of the Association between Adult Attachment Styles, Emotional Intelligence and Marital Satisfaction as an outcome. Undergraduate thesis, Dublin, National College of Ireland.
Patton JH. (2012). Sensation seeking. In V. S. Ramachandran (Ed). Encyclopedia of Human Behavior.San Diego: Academic Press
Tie S, Poulsen Sh (2013). Emotionally focused couple therapy with couple’s marital adjustment. Contemporary Family Therapy; 35(3): 393-402.
Wiebe, A. S., & Johnson, M. S. (2017). Creating relationship that foster resilience in Emotionally Focused Therapy. Current Opinion in Psychology, 13: 65-69
Williamson, H. C., Rogge, R. D., Cobb, R. J., Johnson, M. D., Lawrence, E., & Bradbury, T. N. (2015). Risk moderates the outcome of relationship education: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 83(3): 617629]
Zuccarini, D., Johnson, S.M., Dalgeish, T.L., & Makinen, J.A. (2013). Forgiveness and Reconciliation in Emotionally Focused Therapy for Couples: The Client Change Process and Therapist Interventions. Journal of Marital Fam Ther, 39(2): 148-162.