اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی به والدین بر پرخاشگری و انگیزه تحصیلی فرزند نوجوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، واحد بناب، دانشگاه پیام نور، تبریز، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی به والدین بر پرخاشگری و انگیزه تحصیلی فرزندان آنها انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه نوجوانان 13 تا 15 ساله منطقه 2 شهر تهران بود که 30 نفر با روش نمونهگیری در دسترس، انتخاب و یکی از والدین آنها در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) قرار داده شدند. گروه آزمایش 10 جلسه تحت آموزش بسته مهارتهای زندگی منوچهری و همکاران (1394) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش مقیاس خشم نیلسون و همکاران (2000) و پرسشنامه انگیزه تحصیلی هارتر (1981) بود که پس از جمع آوری با استفاده از روش واریانس اندازههای مکرر تحلیل شد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی به والدین بر پرخاشگری (24/5=F، 032/0=P) و انگیزه تحصیلی (98/5=F، 022/0=P) کودکان آنها موثر بود و این تاثیر در مرحله پیگیری پایدار بود. نتیجهگیری: بدین معنا که آموزش مهارتهای زندگی به والدین منجر به بهبود پرخاشگری و انگیزه تحصیلی کودکان میگردد. نتایج حاکی از کاهش پرخاشگری و بهبود انگیزه تحصیلی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه بود. در نتیجه می‌توان از آموزش مهارتهای زندگی به‌عنوان بخشی از برنامه‌های توانمندسازی والدین و فرزندنشان و همچنین متولیان عرصه تعلیم‌وتربیت استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


آقاجری، پروانه.، حسینزاده، مینا.، مهدوی، نادر.، هشترودیزاده، محمد.، و وحیدی، مریم .(1394). تاثیر آموزش مهارتهای زندگی بر انگیزه یادگیری (درونی و بیرونی)، عزتنفس و پیشرفت تحصیلی دانشجویان پرستاری، آموزش پرستاری، 4(2): 18-27
ابراهیمیبخت، حبیبالله.، یاراحمدی، یحیی.، اسدزاده، حسن.، و احمدیان، حمزه .(1397). تدوین مدل سرزندگی تحصیلی بر اساس خشنودی از نیازهای بنیادین روانشناختی، جهتگیری انگیزشی، یادگیری خودراهبر، راهبردهای شناختی در یادگیری، 6 (11): 135-153
احمدی، زهرا.، عصاران، مهدی.، سیدمحرمی، فاطمه.، و سیدمحرمی، ایمان .(1396). تعیین رابطهی پرخاشگری آشکار و رابطهای با میزان امیدواری در کودکان دبستانی، سلامت روان کودک، 4 (3): 143-153
اکرمی ابرقویی، طیبه.، و کجبافنژاد، هادی .(1396). تاثیر آموزش مهارتهای زندگی به مادران بر کاهش مشکلات رفتاری کودک عقبمانده ذهنی در فرهنگ ایرانی، کنفرانس بینالمللی فرهنگ آسیبشناسی روانی و تربیت
حاجحسینی، منصوره.، خورسندیشیرغان، محمد.، و زندی، سعید .(1396). آموزش مهارتهای زندگی در هنرستانها: راهبردی ضروری و موثر جهت کاهش پرخاشگری و قلدری، آموزش و ارزشیابی، 10 (40): 151-169
رشیدی، جهانگیر.، خدادادی سنگده، جواد.، و رضایی آهوانویی، محسن .(1395). اثربخشی آموزش مهارتهای ارتباطی به والدین با الگوی یادگیری جانشینی بر کاهش پرخاشگری دانشآموزان پسر دبیرستانی، نسیم تندرستی، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، 5 (2): 26-32
رضایی، سعید.، خدابخشی کولایی، آناهیتا.، و تقوایی، داوود .(1394). اثربخشی نقاشیدرمانی بر کاهش اضطراب و پرخاشگری دانشآموزان دبستانی پسر دارای اختلالات برونیسازی شده، پرستاری کودکان، 2 (2): 10-19
زارع، اعظم.، خادمی، ملوک.، و یاراحمدیان، نسرین .(1394). نقش مهارتهای زندگی والدین در کارکرد خانواده و عملکرد تحصیلی فرزندان، خانواده و پژوهش، 24
شیخالاسلامی، علی.، سلیمانی، اسماعیلی.، و محرمزاده، هنگامه .(1397). اثربخشی آموزش حل مسئلهی اجتماعی بر سازگاری و خودکارآمدی دانشآموزان زورگو، روانشناسی تربیتی، 3 (47): 73-49
شیوندی چلیچه، کامران.، نفر، زهرا.، حسنوند، فضلالله.، و موسوی، سیدعلی .(1399). اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی (حل مسئله و تصمیمگیری) بر روابط معلم-شاگرد، سرزندگی تحصیلی و خوشبینی تحصیلی در دانشآموزان پسر پایه ششم ابتدایی، پژوهشهای کاربردی روانشناختی، 11 (4): 47-67
غنی فر، محمد حسن.، خارایی، خدابخش. (1398). اثر بخشی آموزش مهارت‎های زندگی (خودآگاهی و برقراری ارتباط موثر) بر ابراز وجود و کم رویی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 62(1): 94-101
طارمی، شهربانو .(1399). تاثیر آموزش مهارتهای زندگی به والدین بر خلق منفی و هیجانخواهی دختران نوجوان 13 تا 15 سال. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
فیروزآبادی، مهشید سادات.، و آقایی جشوقانی، اصغر .(1400). اثربخشی آموزش گروهی همدلی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر پرخاشگری کودکان پیشدبستانی، علوم شناختی و رفتاری، 10 (2): 35-52
کیا، سیما.، شعبانی، حسن.، احقر، قدسی.، و مدانلو، معصومه .(1395). تاثیر آموزش مهارت ابراز وجود بر عزت نفس دانشآموزان، روان پرستاری، 4 (1): 38-46
گودینی، رحمان.، پورمحمدرضای تجریشی، معصومه.، طهماسبی، سیامک.، و بیگلریان اکبر. (1396). تأثیر آموزش مدیریت هیجان به مادران بر مشکلات رفتاری فرزندان از دیدگاه والدین، توانبخشی، ۱۸ (۱) :۱۳-۲۴
میری، انور.، فرخی، نورعلی.، و کریمیان، عدالت .(1395). مقایسه اثربخشی مشاوره روایتمدار و راهحلمحور بر اختلالات رفتاری دانشآموزان پایهی سوم مقطع راهنمایی، فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 7 (20): 25-43.
 
References
Babatunde M. M. & Kamilu M. (2014). Class Size and School Climate as Correlates of Secondary School Students Scholastic Achievement in Itesiwaju Local Government Area of Oyo State, Nigeria, Global Journal of HUMAN-SOCIAL SCIENCE: Linguistics & Education, 14(3)
Dhingra, R., & Chauhan, K. S. (2017). Assessment of life skills of adolescents in relation to selected variables. International Journal of Scientific and Research Publications. 7(8), 201-212
Kumar, A., & Seth, M. (2018) Life Skills Development of Marginalized Youth Through the Peer Mentoring Model. In: Kumar P. (eds) Exploring Dynamic Mentoring Models in India. 36(3), 227–252
Morad Ali Eissa, Saad (2018). The Effectiveness of a Life Skills Training Based on the Response to Intervention Model on Improving Disruptive Behavior of Preschool Children, International Journal of Psycho-Educational Sciences 7(2): 60-66 
Okech, D. O., & Role, E. M. (2015). Implications of life skills education on character development in children: a case of Hill school. Baraton. Interdisciplinary Research Journal. 5(special issue), 173-181.
Xie, X., Chen, W., Lei, L., Xing, C. & Zhang, Y. (2016). The Relationship between Personality Types and Prosocial Behavior and Aggression in Chinese Adolescents. Personality and Indiv