اثربخشی درمان مبتنی بر پذرش وتعهد بر تصمیم گیری تکانشی وافکار خودکشی در زنان و مردان وابسته به مواد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

چکیده

هدف: هدف از مطالعه حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تصمیم گیری تکانشی و افکار خودکشی وابستگان به مواد بود. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه آزمایشی باطرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود و جامعه آماری 1700 نفر از زنان و مردان وابسته به مواد مراجعه کننده به مراکز درمان سوء مصرف مواد شهر ساری بودند که پس از غربالگری به صورت هدفمند 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب و در دو گروه آزمایش (15نفر) و گواه (15نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش مقیاس تکانش گری پاتون، استانفورد و بارت (1995) و مقیاس افکار خودکشی بک (1961) بود. گروه آزمایش هشت جلسه درمان پذیرش و تعهد مبتنی بر بسته درمانی هیز و همکاران (1999) را دریافت کرد و گروه گواه در حالت انتظار قرار گرفت؛ داده‌ها با استفاده از واریانس اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش تصمیم‌گیری تکانشی (87/4=F، 036/0 =P) و نمره افکار خودکشی (02/5=F، 033/0 =P) موثر بود و این تاثیر در مرحله پیگیری پایدار گزارش شد (01/0=P). نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد راهبردی مناسب برای کاهش تکانشگری و افکار خودکشی زنان و مردان وابسته به مواد است و می‌توان از آن به عنوان یک شیوة مداخلة مؤثر استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


ارجمند قجور، کیومرث.، محمود علیلو، مجید.، خانجانی، زینب.، و بخشی پور رودسری، عباس. (1398).  اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در کاهش ولع‌مصرف در بیماران وابسته به مت‌آمفتامین: یک مطالعه تجربی. مجله مطالعات علوم پزشکی، ۳۰ (۳): ۲۲۸-۲۱۷
بساک نژاد، سودابه.، زرگر، یداله.، و حاتمی سربزه، معصومه. (1392). اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری بر درآمیختگی فکر- عمل، فرونشانی افکار و احساس گناه دانشجویان دختر. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری. 1(4):32-23.
تامردای، علیرضا.، و نیک وری، فرزاد. (1395). بررسی اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش عود در معتادان. سومین کنفرانس بین‌المللی نوآوری‌های اخیر در روانشناسی، مشاوره و علوم رفتاری.
حقی، سمیه.، و نجفی اصل، زهره. (1395). مطالعۀ جامعه‌شناختی بی‌ثباتی هویتی فرزندان در جریان اعتیاد والدین، جامعه‌شناسی  کاربردی،30(3)، 190-175.
سرمد، زهره.، حجازی، الهه.، و بازرگان، عباس. (1390) روش تحقیق در علوم رفتاری، تهران: انتشارات آگه.
فلکسمن، پ.، بلک، لج.، ج.، باند، فرانک. (1394). تندآموز درمان مبتنی بر پذیرش و پای بندی، ترجمه مصلح میرزایی و سامان نونهال. تهران: ارجمند.
قاسمی، حامد.، حیدری، حمید.، قاسمی، نظام‌الدین.، و فیروزآبادی، سمیره. (1393). بررسی کارآیی مصاحبه انگیزشی بر تغییر سبک زندگی معتادین زن در حال بهبود، اعتیاد پژوهی، 8(31): 43-54.
نوریان، لیلی.، صدیقی، فرشته.، و آقایی، اصغر. (1394). تأثیر آموزش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به همسران مردان معتاد بر فرایند خانواده آنان. دومین کنگره بین‌المللی علوم رفتاری.
نوروزی، محدثه.، زرگر، فاطمه.، اکبری، حسین. (1396). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد  بر کاهش مشکلات بین فردی و اجتناب. مجله تحقیقات علوم رفتاری. 15(2):174-168.
محمدی، لیلا.، صالح زاده ابرقوئی، مریم.، و نصیریان، منصوره.، (1394). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تنظیم شناختی هیجان در مردان تحت درمان با متادون. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ۲۳ (۹): ۸۵۳-۸۶۱.
محمودی، حجت.، و قادری، صابر. (1396). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی، استرس و اضطراب معتادانِ ترک کرده زندانِ مرکزی تبریز. اعتیاد پژوهی، ۱۱ (۴۳): ۱۹۵-۲۱۰
ﻣﯿﺮﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ، ﻻﻟﻪ.، ﺛﻨﺎﺋﯽ ذاﮐﺮ، ﺑﺎﻗﺮ.، وزﯾﺮی، ﺷﻬﺮام.، و ﻟﻄﻔﯽ کاشانی، ﻓﺮح. (1392). مقایسه‌ی رفتارهای جنسی، رفتارهای جنسی پرخطر و رفتارهای آسیب به خود در سوءمصرف کنندگان مواد مخدر با مواد محرک کمپ‌های تهران. اعتیاد پژوهی،9(18): 171-155.
References
Barkham M, Hardy GE, Startup M. (1996).The IIP‐32: A short version of the Inventory of Interpersonal Problems. Br J Clin Psychol; 35(1): 21-35.
Eifert GH, Forsyth JP. (2011). The application of acceptance and commitment therapy to problem anger. Cognitive and Behavioral Practice; 18(2):241-50
Groleger, U.,Tomori, M., & Kocmur, M. (2003). Suicidal ideation in adolescence an indicator of  actual risk. Journal of Psychiatry and   Related Sciences, 40, 202-208.
Gaudet, Katherine. (2012). Liberty and Death: Fictions of Suicide in the New Republic. Am J Psychiatry,47(3),321-332. Early American Literature
Hayes, S. C., Levin, M. E., Plumb -Vilardaga, J., Villatte, J. L., & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior therapy, 44(2), 180 -198.
Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour research and therap y, 44(1), 1 -25.
Hayes, S.C., et al (2008) A Practical Guide to Accepttance and Commitment Therapy. New York. Springer Science and Business, Media Inc.
Hill, M, L; Masuda, A; Melcher, M; Morgan, J; R. ww.hig, M, P (2015). Effectiveness of Dialectical Behavioral Therapy on the Attitudes Affected by Substance Abuse Among American White Women. journal Elsevier. Cognitive and behavioral practice. Pages 376-378.
Hughes J, (2004). Barkham M. Scoping the Inventory of Interpersonal Problems, its derivatives and short forms: 1988–2004.
Luoma, J. B., & Villatte, J. L. (2012). Mindfulness in the treatment of suicidal individuals. Cognitive and behavioral practice, 19(2), 265 -276
Lynch, T. R., & Linehan, M. M. (2007). Dialectical behavior therapy for borderline personality disorder. Annual Review Clincal Psychology, 3, 181-205
Murphy C, MacKillop J. (2012). Living in the here and now: Interrelationships between impulsivity, mindfulness, and alcohol misuse. Psychopharmacology. 2012; 219(2):527-36
Nordentoft M. (2-17) Prevention of suicide and attempted suicide in Denmark. Epidemiological studies of suicide and intervention studies in selected risk groups. Danish medical bulletin 2017; 54(4): 306-69.
Reijonen, E, J, Karhunen, L. (2018). effectiveness of Acceptance and Committment Therapy (ACT) on self-harm and impulsive behavior of substance dependent persons International journal of behavioral Nutrition and physical activity. open access.
Shafran, R., Thordarson, D. S., & Rachman, S. (1996). Thought-action fusion in obsessive compulsive disorder. Journal of Anxiety Disorders, 10, 379–391.
 Wild, L.G., Flisherc, A.J., Lombard, C. (2014). Suicidal ideation and attempts in adolescents: associations with depression and six domains of self-esteem. Journal of Adolescence, 27, 611-624.