مقایسه اثربخشی مدل گاتمن و درمان هیجان مدار بر احساس تنهایی و تاب آوری زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استاد گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. (دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه گیلان، رشت، ایران)

چکیده

هدف: هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی مدل گاتمن و درمان هیجان­مدار بر احساس تنهایی و تاب‌آوری زوجین بود. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش، همگی زوجین مراجعه کننده به درمانگاه های غرب تهران در سال 1399 بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس، 24 زوج (48 نفر) انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه مداخله توسط زوج درمانی گاتمن، درمان هیجان مدار و یک گروه کنترل (8 زوج در هر گروه) تقسیم شدند. گروه آزمایش تحت 10 جلسه 90 دقیقه ای تحت زوج درمانی گاتمن و گاتمن (2017) و درمان متمرکز بر هیجان گرینبرگ (2017) قرار گرفتند و گروه گواه در لیست انتظار باقی ماندند. داده ها بر اساس پرسشنامه احساس تنهایی دی‌توماسو، برانن و بست (۲۰۰۴) و پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) جمع­آوری و از نرم افزار SPSS و روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد که روش مدل گاتمن و درمان هیجان مدار بر احساس تنهایی (05/28=F، 001/0=P) و تاب‌آوری (85/11=F، 001/0=P) زوجین تأثیر داشته و این تاثیر در مرحله پیگیری پیدار بود (05/0=P)؛ اما تفاوت معنی­داری بین دو درمان از نظر اثربخشی وجود نداشت. نتیجه ­گیری: بر اساس یافته­های این مطالعه می­توان گفت که روش مدل گاتمن و درمان هیجان­مدار بر اساس احساس تنهایی و تاب­آوری زوجین الگوی مؤثری برای افزایش رضایت زناشویی زوجین است و می­توان از آن به عنوان یکی از روش­های درمانی یا آموزشی در برنامه­های زوج درمانی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


منابع
اصلاحی، نوشین.، عارفی، مختار.، حسینی، سعیده السادات.، و امیری، حسن (1397). مقایسه اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار و شناختی –سیستمی گاتمن بر هماهنگی زناشویی زوج‌های متعارض. مجله علوم روانشناختی. 71: 849-856.
اورکی، محمد.، جمالی، چیمن.، فرج الهی، مهران.، و کریمی فیروزجایی، علی (1391). اثربخشی آموزش برنامه غنی سازی ارتباط بر میزان سازگاری زناشوی دانشجویان متاهل. مجله شناخت اجتماعی. 1 (2): 52-61.
جلالی، ندا.، حیدری، حسن.، داودی، حسین.، و آل یاسین، سیدعلی (1398). مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و غنی سازی روابط گاتمن بر الگوهای ارتباطی زنان. 17 (2): 265-279.
جوکار، بهرام.، و سلیمی، عظیمه (1388). بررسی ویژگی های روانسنجی و روایی مقیاس احساس تنهایی اجتماعی – عاطفی بزرگسالان (SELSA-S)، مجله دانشور پزشکی، دو ماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد. سال شانزدهم. 1 (81).
خلعتبری، جواد.، و هاشمی گلپایگانی، فاطمه (1397). اثربخشی آموزش مدل تلفیقی رویکرد هیجان­مدار و مدل گاتمن بر ترس از صمیمیت و اضطراب زنان نابارور. مجله اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی. 12 (48): 27-36.
داودوندی، مریم.، نوابی نژاد، شکوه.، و فرزاد ولی اله. (1397). اثربخشی زوج درمانی هیجان- محور بر بهبود سازگاری زناشویی و صمیمیت زوجها. فصلنامه علمی- پژوهشی خانواده و پژوهش. ۱۵ (۱) :۵۶-۳۹
سامانی، سیامک.، جوکار، بهرام.، صحراگرد، نرگس (1386). تاب‌آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی. 13 (3): 290-295.
عبادی راد، سیدمحمد.، کریمی نژاد، کلثوم (1396). اثربخشی زوج درمانی شناختی- سیستمی گاتمنی بر تعهد زناشویی زوجین شهر مشهد. مجله آسیب شناسی، مشاوره و غنی سازی خانواده. 3 (1): 75-92.
عباسی اسفجیر، علی اصغر.، سلیمانی نیاکی، مهرانگیز (1397). اثربخشی بهسازی روابط زوجین مبتنی بر به­سازی گاتمن در تعارضات زوجین. مجله مطالعات علوم اجتماعی ایران. 15 (56): 38-57.
محمدی، مسعود (1384). بررسی عوامل مؤثر بر تاب آوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد، رسالۀ دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران.
مدنی، یاسر.، هاشمی گلپایگانی، فاطمه.، و غلامعلی لواسانی، مسعود (1395). ارائه مدل تلفیقی رویکرد هیجان مدار و مدل گاتمن و اثربخشی آن بر کیفیت رابطه زناشویی زنان متاهل. مجله پژوهش های کاربردی روانشناختی. 7 (4): 73-88.
References
Beckman, C. M., & Stanko, T. L. (2020). It takes three: Relational boundary work, resilience, and commitment among navy couples. Academy of Management Journal, 63(2), 411-439.
Asadi, M., Ghasemzadeh, N., Nazarifar, M., & Sarvandani, M. N. (2020). The Effectiveness of Emotion-Focused Couple Therapy on Marital Satisfaction and Positive Feelings towards the Spouse. International Journal of Health Studies6(4).
Conner, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). "Development of a new resilience scale:
The Conner-Davidson resilience scale (CD-RISC)". Depression and Anxiety, 18,
PP : 76-82.
Conway, L., Wolverson, E., & Clarke, C. (2020). Shared Experiences of Resilience Amongst Couples Where One Partner Is Living With Dementia—A Grounded Theory Study. Frontiers in Medicine, 7, 219.
Devlin, J. M., Hill, L., Berry, J., Felder, K., & Wilson, C. (2019). Therapeutic practices for sexually abused children and adolescents: Resources for marriage, family, and couples’ counselors. The Family Journal, 27(4), 359-365.
DiTommaso, E., Brannen, C., & Best, L. A. (2004). Measurement and validity characteristics of the short version of the social and emotional loneliness scale for adults. Educational and Psychological Measurement64(1), 99-119.
Ermer, A. E., Segel-Karpas, D., & Benson, J. J. (2020). Loneliness trajectories and correlates of social connections among older adult married couples. Journal of Family Psychology.
Gadhoumi, K., Lina, J. M., Mormann, F., & Gotman, J. (2016). Seizure prediction for therapeutic devices: A review. Journal of neuroscience methods260, 270-282.
Gömze, L. A., Gömze, L. N., Kulkov, N. S., Shabalin, L. I., Gotman, I., Pedraza, F.,... & Hamza, A. (2015). Methods and equipment for the investigation of rheological properties of complex materials like convectional brick clays and ceramic reinforced composites. Építöanyag (Online), (4), 143.
Gottman, J. M., & Gottman, J. S. (2017). Level 1 clinical training Gottman method couples therapy: Bridging the couple chasm. Gottman Institute.
Gottman, J. M., & Notarius, C. I. (2002). Marital research in the 20th century and a research agenda for the 21st century. Family process41(2), 159-197.
Gottman, J., Markman, H., & Notarius, C. (1977). The topography of marital conflict: A sequential analysis of verbal and nonverbal behavior. Journal of Marriage and the Family, 461-477.
Greenberg, L. S. (2010). Emotion-focused therapy: A clinical synthesis. Focus8(1), 32-42.
Greenberg, L. S. (2017). Emotion-focused therapy of depression. Person-Centered & Experiential Psychotherapies16(2), 106-117.
Hashemi, S. F., & Kimiaei, S. A. (2017). The effectiveness of emotion‐focused cognitive therapy in decreasing depression due to marital relationship problems. Universal Journal of Psychology5(4), 196-203.
Heron, K. E., Miadich, S. A., Everhart, R. S., & Smyth, J. M. (2019). Ecological momentary assessment and related intensive longitudinal designs in family and couples research.
Ho, M. Y., & Liang, S. (2020). Emotion‐oriented coping and parental competency: An evidence‐based parenting intervention for parents of children with special educational needs. Child & Family Social Work.
Johnson, S. M., & Greenman, P. S. (2006). The path to a secure bond: Emotionally focused couple therapy. Journal of clinical psychology62(5), 597-609.
Kianipour, F., & Aminiha, A. (2020). The effectiveness of emotion-focused couple therapy on emotional divorce and the quality of the relationship with the spouse's family. Family Counseling and Psychotherapy9(2), 195-212.
Mousavi, A. S. (2020). The effectiveness of emotion focused education on sexual intimacy and interpersonal forgiveness of conflicting couples. Journal of psychologicalscience19(86), 229-236.
Perlman, D., & Peplau, L. A. (1984). Loneliness research: A survey of empirical findings. Preventing the harmful consequences of severe and persistent loneliness13, 46.
Tajikesmaeili, A., & Rasuli, M. (2022). Comparison of the effectiveness of couple therapy based on acceptance and commitment (ACT), and gottman’s couple therapy on marital intimacy among conflicting couples. Journal of psychologicalscience, 287-304.
Yadav, P., Bock, T., Fu, Z., Lorenz, H., Gotman, I., Greil, P., & Travitzky, N. (2019). Novel Hybrid Printing of Porous TiC/Ti6Al4V Composites. Advanced Engineering Materials21(8), 1900336.
Yaghoubi, R., Bayazi, M. H., Babaei, M., & Asadi, J. (2020). Comparison of the Effectiveness of Emotion-Focused Therapy Group and Schema Group Therapy on the Difficulties in Emotion Regulation and Health Promoting Lifestyle of Obese Women. International Journal of Health Studies6(4).
Zuccarini, D., Johnson, S. M., Dalgleish, T. L., & Makinen, J. A. (2013). Forgiveness and reconciliation in emotionally focused therapy for couples: The client change process and therapist interventions. Journal of Marital and Family Therapy39(2), 148-162.