نقش میانجی تنظیم هیجانی در رابطه بین سلامت معنوی با وابستگی به شبکه‌های مجازی در نوجوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف نقش میانجی تنظیم هیجانی در رابطه بین سلامت معنوی با وابستگی به شبکه‌های مجازی در نوجوانان انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر مقطعی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه (دختر و پسر) شهر تهران در سال 1400-1399 تشکیل دادند، که از میان آن‌ها، تعداد 400 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شدند. در این پژوهش از ابزارهای وابستگی به فضای مجازی خواجه احمدی و همکاران (1395)، سلامت معنوی پولوتزین و الیسون (1982)، و تنظیم هیجانی گارنفسکی و کرایج (2006) استفاده شد که همگی از اعتبار و پایایی قابل قبولی برخوردار بودند. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS-V23 و Amos-V8.8 استفاده گردید. همچنین به‌منظور پاسخگویی به فرضیه‌های پژوهش از مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ­ها: نتایج پژوهش نشان داد که مدل از برازش مناسبی برخوردار است. نتایج نشان داد بین سلامت معنوی با وابستگی به شبکه‌های مجازی در نوجوانان رابطه وجود دارد. سلامت معنوی اثر غیر مستقیم بر وابستگی به شبکه‌های مجازی به واسطه تنظیم هیجان مثبت و منفی داشته است (05/0>p). همچنین نتایج نشان داد که اثر غیرمستقیم سلامت معنوی بر وابستگی به شبکه‌های مجازی نوجوانان به واسطه تنظیم هیجان با 95 درصد اطمینان مورد تأیید بوده است. نتیجه‌گیری: بنابراین، می‌توان گفت با توجه به اهمیت استفاده از شبکه‌های مجازی در زندگی امروز و  در نظر گرفتن سهم هر یک از متغیرهای سلامت معنوی و تنظیم هیجانی در پیش‌بینی وابستگی به شبکه‌های مجازی می‌توان برای استفاده مناسب از شبکه‌های مجازی، طرح‌ریزی‌های دقیق انجام داد

کلیدواژه‌ها


برات دستجردی، نگین.، و صیادی، سمیه. (1391). بررسی رابطه بین استفاده از شبکه‌های اجتماعی بر اعتیاد به اینترنت و افسردگی در دانشجویان دانشگاه پیام نور شهر اصفهان، مجله تحقیقات علوم رفتاری، 5 (1): 341-332.
پناهی قشه توتی، زکیه.، خسروی، زهره.، و فرح بیجاری، اعظم. (1397). رابطه بین احساس تنهایی و نوموفوبیا به واسطه گری بهزیستی معنوی در میان دانشجویان دختر دانشگاه الزهرا. فصلنامه مطالعات روان‌شناختی، 14 (4): 91-73.
جوادی نیا، علی رضا.، عرفانیان، مرتضی.، عابدینی، محمدرضا.، و بیجاری، بیتا. (1391). تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 8 (6): 606-898.
حسینی اخگر، فاطمه سادات.، دواتی، علی.، و گرشاسبی، احیا. (1397). رابطه سلامت معنوی با افسردگی در زنان  باردار مراجعه‌کننده به بیمارستان مصطفی خمینی. دو ماهنامه دانشور پزشکی، 139 (114): 24-19.
خواجه احمدی، معصومه.، پولادی، شهناز.، و بحرینی، مسعود. (1395). طراحی و روان سنجی پرسشنامه اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل. نشریه روان پرستاری، 4 (4): 50-42.
کمال جو، علی.، نریمانی، محمد.، عطادخت، اکبر.، و ابوالقاسمی، عباس. (1395). مدل یابی علّی تأثیرات هوش معنوی و اخلاقی بر روابط فرازناشویی با واسطه های شبکه‌های مجازی و رضایت زناشویی. پژوهش‌های روان شناسی اجتماعی، 6 (24): 66-54.
گلستانی، علیرضا. (1397). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر هویت اجتماعی و سلامت معنوی دانش آموزان با  توجه به نحوه گذران اوقات فراغت فعال. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان تهران.
مروتی شریف آباد، محمدعلی.، حسینی، نرجس.، بهزادی فر، مسعود.، بهزادی فر، میثم.، راستیان، محمد.، و فاضل پور، شکوه. (1398). ارتباط بین سلامت معنوی و استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی در دانش آموزان دبیرستانی شهر فیروزآباد استان فارس. دو ماهنامه علمی پژوهشی طلوع بهداشت یزد، 18 (2): 56-45.
مغنی زاده، زهرا.، و وفایی نجار، علی. (1395). بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان. مجله اصول بهداشت روانی، 18 (4): 226-220.
مولایی آتانی، زهره.، و آریانفر، خلیل. (1395). بررسی رابطه اعتیاد به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی با هوش هیجانی در بین دانشجویان. کنفرانس بین المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی ایران، تهران.
References
Alazmi, S. N., & Salem, A. A. (2021). The Role of Emotional Regulation, Teacher Burnout, Personality Traits, & Internet Addiction among Kuwaiti Teachers. North American Journal of Psychology23(3).‏
Bodaghi, E., Alipour, F., Bodaghi, M., Nori, R., Peiman, N., & Saeidpour, S. (2017). The role of spirituality and social support in pregnant women's anxiety, depression and stress symptoms. Community Health Journal10(2), 72-82.
Chapman, H. C., Visser, K. F., Mittal, V. A., Gibb, B. E., Coles, M. E., & Strauss, G. P. (2020). Emotion regulation across the psychosis continuum. Development and psychopathology32(1), 219-227.‏
Chiang, Y. C., Lee, H. C., Chu, T. L., Han, C. Y., & Hsiao, Y. C. (2016). The impact of nurses' spiritual health on their attitudes toward spiritual care, professional commitment, and caring. Nursing outlook64(3), 215-224.‏
Cludius, B., Mennin, D., & Ehring, T. (2020). Emotion regulation as a transdiagnostic process. Emotion20(1), 37.
Evren, C., Evren, B., Dalbudak, E., Topcu, M., Kutlu, N., & Elhai, J. D. (2019). Severity of dissociative experiences and emotion dysregulation mediate the relationship between childhood trauma and Internet addiction symptom severity among young adults.‏
Gutiérrez-Puertasa, L.,Verónica, V., Márquez-Hernándezb, L., Romão Pretoc, S., Granados-Gámezb, G., Gutiérrez-Puertasa, V. & Aguilera-Manrique, G. (2019). Comparative study of nomophobia among Spanish and Portuguese nursing students. Nurse Education in Practice Journal, 34(9), 79-84.
Highfield, M. E. F. (2019). The spiritual health of oncology patients: A comparison of nurse and patient perceptions (Doctoral dissertation).‏
Ishii, K. (2017). Examining the adverse effects of mobile phone use among Japanese adolescents. Keio Communication Review Journal, 33(2), 66-83
Karacic, S., & Oreskovic, S. (2017). Internet addiction and mental health status of adolescents in Croatia and Germany. Psychiatria Danubina29(3), 313-321.
Karaer, Y., & Akdemir, D. (2019). Parenting styles, perceived social support and emotion regulation in adolescents with internet addiction. Comprehensive psychiatry92, 22-27.‏
Kramer, U. (2019). Personality, personality disorders, and the process of change. Psychotherapy Research29(3), 324-336.‏
Liu, X. (2020). Parenting Styles and Health Risk Behavior of Left-Behind Children: The Mediating Effect of Cognitive Emotion Regulation. Journal of Child and Family Studies29(3), 676-685.
Michaelson, V., Brooks, F., Jirásek, I., Inchley, J., Whitehead, R., King, N., ...& Pickett, W. (2016). Developmental patterns of adolescent spiritual health in six countries. SSM-population health2, 294-303.‏
Mo, P. K., Chan, V. W., Chan, S. W., & Lau, J. T. (2018). The role of social support on emotion dysregulation and Internet addiction among Chinese adolescents: A structural equation model. Addictive behaviors82, 86-93.‏
Plante, T. G. (Ed.). (2018). Healing with Spiritual Practices: Proven Techniques for Disorders from Addictions and Anxiety to Cancer and Chronic Pain. ABC-CLIO.‏
Pontes, H., Caplan, S., & Griffiths, M. (2016). Psychometric validation of the generalized problematic internet use scale 2 in a portuguese sample. Computers in Human Behavior Journal, 63(4), 823-833
Sakiris, N., & Berle, D. (2019). A systematic review and meta-analysis of the Unified Protocol as a transdiagnostic emotion regulation based intervention. Clinical psychology review72, 101751.
Salek Ebrahimi, L., Ahmadi, G., Masjedi Arani, A., & Mousavi, S. E. (2019). Predicting internet addiction in medical students by general self-efficacy, difficulty in emotion regulation, and resilience. Practice in Clinical Psychology7(3), 167-174.‏
Tang, C. S. K., & Koh, Y. Y. W. (2017). Online social networking addiction among college students in Singapore:Comorbidity with behavioral addiction and affective disorder. Asian journal of psychiatry, 25(9), 175-178.
Trumello, C., Babore, A., Candelori, C., Morelli, M., & Bianchi, D. (2018). Relationship with parents, emotion regulation, and callous-unemotional traits in adolescents’ Internet addiction. BioMed Research International2018.‏
Wink, P., & Dillon, M. (2013). Religion, spirituality, and personal wisdom: A tale of two types. In The scientific study of personal wisdom (pp. 165-189). Springer, Dordrecht
Yildiz, M. A. (2017). Emotion regulation strategies as predictors of internet addiction and smartphone addiction in adolescents. Journal of Educational Sciences and Psychology7(1).‏
Yu, L., & Zhou, X. (2021). Emotional competence as a mediator of the relationship between internet addiction and negative emotion in young adolescents in Hong Kong. Applied Research in Quality of Life16(6), 2419-2438.‏