ارائه مدل علّی انگیزه تحصیلی براساس خودشکوفایی و خودتنظیمی با میانجیگری معنای تحصیلی در شرایط پاندمی کرونا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

3 استادیار، گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف، ارائه مدل علّی انگیزه تحصیلی براساس خودشکوفایی تحصیلی، خودتنظیمی با میانجیگری معنای تحصیلی در دانش آموزان مدارس مقطع متوسطه در شرایط پاندمی کرونا انجام شد. روش پژوهش: روش این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تهران در سال 1398 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها، تعداد 485 نفر (در مدل‌یابی معادلات ساختاری تعیین حجم نمونه می‌تواند بین ۵ تا ۱۵ مشاهده به ازای هر متغیر اندازه‌گیری شده تعیین شود) با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه انگیزه تحصیلی هارتر (1981)، خودشکوفایی تحصیلی جونز و کراندال (1968)، پرسشنامه خودتنظیمی پینتریچ و همکاران (1991) و پرسشنامه معنای تحصیلی هندرسون-کینگ و اسمیت (2006). به منظور تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل معادلات ساختاری و نرم‌افزار SPSS-V23 و Lisrel-V8.8 استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که خودشکوفایی تحصیلی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان تاثیر مثبت و معناداری دارد (58/0=β، 001/0>P) و بین معنای تحصیلی و انگیزش تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (86/0=β، 001/0>P). همچنین بین هیجان‌های پیشرفت با انگیزش تحصیلی در دانش آموزان رابطه وجود دارد (54/0=r، 001/0>P) و خودشکوفایی تحصیلی، خودتنظیمی بر انگیزه تحصیلی با میانجیگری معنای تحصیلی در دانش آموزان مقطع متوسطه تاثیر دارد (001/0>P). نتیجه‌گیری: می‌توان نتیجه گرفت که خودشکوفایی تحصیلی، خودتنظیمی بر انگیزه تحصیلی با میانجیگری هیجان‌های پیشرفت در دانش آموزان مقطع متوسطه تاثیر دارد.

کلیدواژه‌ها


اشعری، نرگس.، شفیع آبادی، عبداالله.، و سودانی، منصور. (1388). بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری بر عملکرد تحصیلی و یادگیری خودتنظیم دانش آموزان دختر دوره پیش دانشگاهی شهر اهواز. فصلنامه یافته های نو در روانشناسی (روانشناسی اجتماعی). 3 (1): 111-127.
پورسلیم، حسین. (1395). رابطه کیفیت زندگی در مدرسه با انگیزه تحصیلی و خودشکوفایی دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان اردبیل. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه محقق اردبیلی.
حاجی زاده شیراز، اسماعیل.، و زینالی، علی. (1398). نقش هیجان های تحصیلی در سلامت ذهنی دانش آموزان دبیرستانی. مجله رویش روانشناسی، 3 (36): 4-17.
صنوبر، عباس.، و رئیسی، الهام. (1397). پژوهشی تحت عنوان نقش هدف های پیشرفت و معنای تحصیلی در پیش بینی موفقیت تحصیلی دانش آموزان دختر. نشریه رویش روان شناسی، 24 (11): 52-37.
عیسی زادگان، علی.، میکائیلی منیع، فرزانه.، و مروئی میلان، فیروز (1393). رابطه بین امید، خوش بینی و معنای تحصیل با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره پیش دانشگاهی، فصلنامه روانشناسی مدرسه. 2(3): 137-152.
فتحی، سعید. (1392). بررسی رابطه بین معنای تحصیلی و انگیزش درونی و بیرونی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پیش دانشگاهی شهر اسلام آباد غرب در سال تحصیلی 92-91. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.
نظری فر، حمیرا. (1397). پیش بینی نگرش به زمان، انگیزه و عملکرد تحصیلی بر اساس معنای تحصیلی دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا.
یامحمدزاده، پیمان.، و فیض اللهی، زهرا. (1395). تعیین رابطه حمایت اجتماعی، انگیزه تحصیلی با خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دبیرستان های شهر تبریز و آذرشهر. فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، 27 (1): 169-157.
References
Astin, A. W. (1999). Student involvement: A developmental theory for higher education.
Burleson, W. (2005). Developing creativity, motivation, and self-actualization with learning systems. International Journal of Human-Computer Studies, 63(4-5), 436-451.
Del Barco, S., & Davidjuk, E. (2017). An Investigation of the Different Levels of Poverty and the Corresponding Variance in Student Academic Prosperity. arXiv preprint arXiv:1705.08082.
Expósito-López, J., Romero-Díaz de la Guardia, J. J., Olmedo-Moreno, E. M., Pistón Rodríguez, M. D., & Chacón-Cuberos, R. (2021). Adaptation of the Educational Motivation Scale Into a Short Form With Multigroup Analysis in a Vocational Training and Baccalaureate Setting. Frontiers in Psychology, 12, 1682.
Goldstein, K. (1940). Human Nature, Cambridge, Mass. Harvard University Press
Harter, S. (1981). A new self-report scale of intrinsic versus extrinsic orientation in the classroom: Motivational and informational components. Developmental psychology, 17(3), 300.
Henderson–King, D., & Smith, M. N. (2006). Meanings of education for university students: academic motivation and personal values as predictors. Social Psychology of Education, 9(2), 195-221.
Jones, A., & Crandall, R. (1986). Validation of a short index of self-actualization. Personality and Social Psychology Bulletin, 12(1), 63-73.
Kenrick, D. T., & Krems, J. A. (2018). Well-being, self-actualization, and fundamental motives: An evolutionary perspective. e-Handbook of Subjective Well-Being. NobaScholar.
Kogut, E. (2016). Adult attachment styles, self-efficacy, and causal attributional style for achievement-related failures. Learning and Individual Differences, 50, 64-72.‏
Maslow, A. H. (1991). Critique of self‐actualization theory. The Journal of Humanistic Education and Development, 29(3), 103-108.
Noruzi R, Nosrati Heshi K, Hatami M, Motagi Z.(2015).  [Evaluating the Relationship between University Atmosphere and University Students' Educational Motivation. (Contact Quality, Cooperation Quality, Student-Centeredness, Emotional Relations) (Case Study)]. Culture in the Islamic University; 5 (14): 76-100. [Persian]
Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research and practice. Educational psychology review, 18(4), 315-341.‏
Pekrun, R., & Perry, R. P. (2014). Control-value theory of achievement emotions. In International handbook of emotions in education (pp. 130-151). Routledge.
Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., & Perry, R. P. (2002). Academic emotions in students' self-regulated learning and achievement: A program of qualitative and quantitative research. Educational psychologist, 37(2), 91-105.
Pekrun, R., Lichtenfeld, S., Marsh, H. W., Murayama, K., & Goetz, T. (2017). Achievement emotions and academic performance: Longitudinal models of reciprocal effects. Child development, 88(5), 1653-1670.‏
Pintrich, P. R., Smith, D. A., Garcia, T., & McKeachie, W. J. (1993). Reliability and predictive validity of the Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ). Educational and psychological measurement, 53(3), 801-813.
Reindl, M., Tulis, M., & Dresel, M. (2019). Associations between friends, academic emotions and achievement: Individual differences in enjoyment and boredom. Learning and Individual Differences, 62, 164-173.‏
Robina Ramírez, R., & Fernández Portillo, A. (2020). What role does touristś educational motivation play in promoting religious tourism among travellers?. Annals of Leisure Research, 23(3), 407-428.
Tyler D.(2018). Self-Actualization in the Meaning of Psychosis. Journal of Humanistic Psychology.  14:0022167818763423.
Zimmerman, B. J., & Kitsantas, A. (2014). Comparing students’ self-discipline and self-regulation measures and their prediction of academic achievement. Contemporary Educational Psychology, 39(2), 145-155.‏