اثربخشی آموزش مبتنی بر درمان بین نسلی بوون و مدل مک مستر بر اضطراب، خودکارآمدی و خودکنترلی مردان و زنان در آستانه طلاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزا داسلامی، رودهن، ایران

3 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزا داسلامی، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان بین نسلی بوئن و مقایسه آن با مدل مک مستر بر اضطراب، خودکارآمدی و خودکنترلی مردان و زنان در آستانه طلاق بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود؛ و جامعه آماری پژوهش حاضر زنان و مردان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره منطقه 6 تهران در سال 1399 بود که پس از غربالگری با پرسشنامه اضطراب زانک (1971) 45 زن و مرد به شیوه در دسترس انتخاب و در گروه‌های آزمایشی بین نسلی بوئن (15 نفر)، گروه آزمایشی مدل مک‌مستر (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. هر دو گروه آزمایش به مدت هشت جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله بین نسلی بوئن (1981) و مدل مک‌مستر (2007) قرار گرفتند و گروه گواه هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر و مادوکس (1982) و خودکنترلی تانجی، بامستر و بونه (2004) بود و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط اندازه‌های مکرر تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر مداخله بین نسلی بوئن بر نمره اضطراب (73/5=F، 024/0 =P)، خودکارآمدی (16/6=F، 019/0 =P) و خودکنترلی (24/9=F، 005/0 =P) و مداخله مدل مک‌مستر بر نمره اضطراب (25/5=F، 030/0 =P)، خودکارآمدی (96/7=F، 009/0 =P) و خودکنترلی (56/8=F، 007/0 =P) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش شواهدی را پیشنهاد می‌کند که مداخله بین نسلی بوئن و مدل مک‌مستر برای افزایش خودکارآمدی و خودکنترلی و همچنین کاهش اضطراب در زنان و مردان دچار تعارض زناشویی و در آستانه طلاق روش مناسبی است.

کلیدواژه‌ها


آزادمنش، منیز.، ابوالمعالی الحسینی، خدیجه؛ و محمدی، اکبر. (1399). بررسی روایی و اعتبار نسخه فارسی پرسشنامه خودکنترلی در دانشجویان. روان‌سنجی، 8(32): 107-123
آقایوسفی، علیرضا.، فتحی آشتیانی، علی.، علی اکبری، مهناز.، ایمانی فر.، و حمیدرضا. (1398). اثربخشی ساختارگرایی بر تعارضات زناشویی، سبک‌های اسناد و بهزیستی اجتماعی. دو فصلنامه روانشناسی بالینی و شخصیت، 13(25): 128-115.
اصلانی، خالد.، صیادی، علی.، و امان الهی، عباس. (1392). رابطه‌ی بین سبک‌های دلبستگی با کارکرد خانواده و سلامت عمومی. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده. 2(2): 177-163.
اویسی، هلیا.، احمدی، رضا.، و مخلوق، محسن (1394). بررسی رابطه ابعاد سه‌گانه شخصیتی خودکارآمدی، عزت‌نفس و خودکنترلی با رضایت زناشویی در مردان متأهل شاغل بیمارستان ولیعصر (عج) قم، اولین همایش علمی پژوهشی روانشناسی، علوم تربیتی و آسیب‌شناسی جامعه، به‌صورت الکترونیکی، شرکت طلای سبز، انجمن پایش.
بشارت، محمدعلی.، افقی، زهرا.، آقایی ثابت، سیده سارا.، حبیب نژاد، محمد.، پورنقدعلی، علی.، و گرانمایه پور، شیوا. (1392). نقش تعدیل‌کننده راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین ناگویی هیجانی و مشکلات بین شخصی، فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، 15 (4): 52-43.
حکیم جوادی، منصور.، غلامعلی لواسانی، مسعود.، حقیقت‌گو، مرجان؛ و بردست، عذرا. (1389). بررسی رابطه میزان افسردگی، اضطراب، استرس و عوامل شخصیت در فرزندان ایثارگران. مجله طب جانباز، 3(9): 9-16
حیدری تفرشی، غلامحسین. (1391). رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری در تبیین رابطه بین سبک دلبستگی و منبع کنترل با رضایتمندی زناشویی. تحقیقات مدیریت آموزشی، 3(3): 23-44
خیر الهی، محمد.، جعفری، اصغر.، قمری، محمد.، و باباجانی، وحیده (1398). طراحی مدل پیش‌بینی انعطاف پذیرش شناختی بر اساس تحلیل روند تغییرات چرخه زندگی در زوجین متقاضی طلاق. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 10(39): 157-180.
جلالی، ایران.، و رافعی، هما. (1391). بررسی رابطه تنظیم شناختی هیجان با فرآیند و محتوای خانواده و شیوه‌های مقابله با تعارض دانش‌آموزان دبیرستان‌های شیراز. پژوهش‌های نوین روان‌شناختی، 25 (7): 43-62.
جوهریان، راحله. (1395). مقایسه سبک‌های حل تعارض و خودکنترلی زنان در آستانه طلاق و زنان عادی شهر تهران. همایش بین‌المللی زنان وزندگی شهری.
جهانبخشیان، نیره.، رسولی، محسن.، تاجیک اسمعیلی، عزیزاله.، و صرامی فروشانی، غلامرضا. (1398). مقایسه‌ی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر نظام‌های خانواده‌ی بوئن با گروه‌درمانی مبتنی بر زوج درمانی کوتاه مدت روابط ابژه بر صمیمیت زناشویی زنان. مجله پرستاری و مامایی. ۱۷ (۳): ۲۱۳-۲۲۶
سعیدپور، فریبا.، اصغری، فرهاد.، و صیادی، علی. (1397). هم سنجی اثربخشی رویکرد خانواده‌درمانی بوئن و مدل مک مستر بر بی‌آلایشی، تنظیم شناختی هیجان و کارکرد خانواده در زوجین درخواست‌کننده طلاق. مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 8(2): 191-214.
شاکریان، عطا. (1390). نقش ابعاد شخصیت و جنسیت در پیش‌بینی سازگاری زناشویی، دوماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، 16(1): 22-16.
شکیبایی، طیبه.، اسماعیلی، معصومه.، و کرمی، ابوالفضل (1396). بررسی تأثیر آموزش خود متمایزسازی بر کاهش مشکلات روانی زنان مطلقه تهران. مجله روانشناسی تربیتی، 2(7)،131-115.
ریان، کریستین ای.، اپستین، ناتان بی.، کیتنز، گابور ای.، میلر، ایوان دبلیو.، و بیشاب، دوآن اس. (1391). ارزیابی و درمان خانواده‌ها: رویکرد مک‌مستر. ترجمه فاطمه بهرامی، روناک عشقی، مجید غفاری، مهناز جوکار، محمد مسعود دیاریان و ناصر یوسفی، تهران: انتشارات ارجمند (انتشار اثر به زبان اصلی، 2005).
زهرا کار، کیانوش. جعفری، فروغ (1394). مشاوره خانواده (مفاهیم، تاریخچه، فرآیندها)، تهران: ارسباران.
صالحی، اعظم.، باغبان، ایران.، بهرامی، فاطمه.، و احمدی، سیداحمد. (1391). تأثیر دو روش آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر مدل فرایند گراس و رفتاردرمانی دیالکتیک، بر علائم مشکلات هیجانی. مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان. 14(2): 55-49.
علیکی، محمود.، و نظری، علی‌محمد. (1397). بررسی رابطه بین تمایزیافتگی و رضایت زناشویی. مجله پژوهش‌های مشاوره، 7(26): 24-7.
کاپوتزی، دیوید.، و اشتاوفر، مارک. (1395). مبانی مشاوره زوج‌ها، ازدواج و خانواده. ترجمه شکوه نوابی‌نژاد، نادره سعادتی و مهدی رستمی. تهران: انتشارات جنگل (انتشار اثر به زبان اصلی، 2015).
کاظمی، نواب.، رسول‌زاده، وحید.، و محمدی، سیدتقی. (1397). تأثیر آموزش مثبت اندیشی بر اضطراب اجتماعی و اجتناب شناختی مادران کودکان با ناتوانی‌های یادگیری خاص. فصلنامه سلامت روان کودک، 5(4): 148-158.
کاظمیان، کبری.، مهرابی زاده هنرمند، مهناز.، کیامنش، علیرضا.، و حسینیان، سیمین. (1395). نقش تمایزیافتگی، معناداری زندگی و بخشودگی در پیش‌بینی رضایت زناشویی. روانشناسی خانواده، 3(2): 81-72.
کریمی، ناهید.، باباجانی، وحیده.، و امیری مجد، مجتبی. (1394). اثربخشی الگوی کارکرد خانواده (مک­ مستر) بر صمیمیت زناشویی زوجین. فصلنامه علوم رفتاری. 23(7): 138-123.
مستوفی سرکاری، امیر.، قمری، محمد.، حسینیان، سیمین. (1398). مقایسه اثربخشی آموزش روانی بر اساس الگوی مک‌مستر و السون بر انسجام خانواده معلمان زن. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 10(37): 99-120
مددی زواره، سارا.، گل پرور، محسن.، و آقایی، اصغر. (1397). تأثیر درمان مثبت نگری وجودگرا و درمان مثبت نگر ایرانی- اسلامی بر اضطراب اجتماعی و استرس دانش آموزان دختر دارای اضطراب اجتماعی. نشریه روان پرستاری، 6(4): 1-10.
مرادی، امید. (1396). اثربخشی خانواده درمانی ساختاری بر کاهش نشانگان اختلال وسواس فکری- عملی. مجله اندیشه و رفتار، 11(43):17-26.
معیدفر، سعید.، و دربندی، سید علی‌رضا. (1395). بررسی رفتار و نگرش جمع‌گرانه شهروندان تهرانی. جامعه‌شناسی ایران 27(3): 58-34.
موسوی مقدم، سید رحمت‌الله، (۱۳۹۴)، بررسی رابطه هوش معنوی با خودکنترلی و مکانیسم‌های دفاعی در دانش آموزان دختر سال سوم متوسطه. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، 25(1): ۶۴-۵۹.
موسوی، رقیه.، فرزاد، ولی‌الله.، و نوابی‌نژاد، شکوه. (1389). تعیین اثر خانواده درمانی ساختاری در درمان اختلالات اضطرابی کودکان. روانشناسی بالینی و شخصیت، 8(1): 1-10
مؤمنی، خدامراد.، و علیخانی، مصطفی. (1392). رابطه کارکرد خانواده، تمایزیافتگی خود و تاب‌آوری با استرس، اضطراب و افسردگی در زنان متأهل شهر کرمانشاه، فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 3(2): 329-297.
مهدی یار، منصوره.، دادفرنیا، شکوفه.، هادیان فرد، حبیب.، و رحیمی، چنگیز. (1398). بررسی اثربخشی درمان گروهی عقلانی- عاطفی و درمان گروهی راه‌حل محور بر اضطراب اجتماعی در دانشجویان دانشگاه شیراز. مجله روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت. 6(3): 118-128.
مهینی، شهرام.، تیموری، سعید.، و رحیمی، سوسن (1392). مقایسه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و آمیختگی اندیشه-کنش در زوجین متقاضی طلاق و زوجین عادی با میانجی‌گری نقش جنسیت. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 3(3). 375-354.
نبوی، سید جمال‌الدین.، ثنایی ذاکر، باقر.، و کیامنش، علیرضا. (1397). بررسی اثربخشی رویکرد روانی آموزشی و رویکرد مک مستر بر افزایش سازگاری زوج‌ها. فصلنامه علوم پزشکی. ۲۸ (۴): ۳۱۹-۳۲۴
نبوی حصار، جمیله.، عارفی، مختار.، و یوسفی، ناصر (1393). اثربخشی خانواده درمانی با تأکید بر نظام عاطفی بوئن بر سبک‌های عشق‌ورزی و صمیمیت در زنان. دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 4(2): 83-98.
وزیری، شهرام.، و لطفی کاشانی، فرح. (۱۳۹۲). بررسی ساختار عاملی، پایایی و اعتبار پرسشنامه خودکارآمدی جنسی. نشریه اندیشه و رفتار، 8(2): ۵۶ -۴۷.
یوسفی، ناصر.، اعتمادی، عذرا.، بهرامی، فاطمه.، فاتحی زاده، مریم.، احمدی، احمد.، و عیسی نژاد، امید. (1397). بررسی روابط ساختاری آسیب‌شناسی خود تمایزی در خانواده درمانی بوئنی با بهزیستی ذهنی، سلامت روانی و بهداشت کیفیت زناشویی. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، 12(2): 76-68.
یوسفی، ناصر. (1394). عملکرد خانواده سالم بر مبنای مدل مک مستر. اولین کنگره ملی خانواده سالم، انجمن مشاوره ایران، آذر 94، دانشگاه شهید چمران اهواز.
یوسفی، ناصر. (1395). مقایسه اثربخشی دو رویکرد خانواده درمانی مبتنی بر طرح‌واره درمانی و نظام عاطفی بوئن بر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در مراجعان متقاضی طلاق شهر سقز. مجله اصول بهداشت روانی، 13(4): 373-356.
نجفی، محمود.، و فولاد چنگ، محبوبه. (1386). رابطه خودکارآمدی و سلامت روان در دانش‌آموزان دبیرستانی. روانشناسی بالینی و شخصیت، 5(1): 69-83.
References
Adili, D., & Pourhang, H. (2012). Study of differentiation of self and general health in high school students. Mazahedan Journal of Medicine Science, 14(9): 55-59.
Akbari,B & Ismaeilzadeh,N.(2020).Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy in Sexual Self-Efficacy and Marital Satisfaction among Couples with Marital Conflicts. Avicenna Journal of Neuro Psycho Physiology, 7, 29 -36.
Al-Kernawi, A. (2010). A study of psychological symptoms, family function, marital and life satisfactions of polygamous and monogamous women: The  Palestiniancase. International Journal of Social Psychiatry. 58(1)79–86. DOI: 10.1177/0020764010387063.
Amato, P.R. & James S.L. (2018) Changes in Spousal Relationships over the Marital Life Course: Frontiers in Sociology and Social Research. Social   Networks and the Life Course., vol 2. pp 139-158. Doi: 10.1007/978-3-319-71544-5_7.
Ascher, E. A. Sturm, V. E. Seider, B. H. Holley, S. R. Miller, B. L. & Levenson, R. W. (2010). Relationship satisfaction and emotional language in  frontotemporal dementia and Alzheimer disease patients and spousal caregivers. Alzheimer disease and associated disorders, 24(1), 49-55. doi: 10.1097/WAD.0b013e3181bd66a3.
Au A, Lau K-M, Sit E, Cheung G, Lai M-K, Wong SKA, et al. The role of self-efficacy in the Alzheimer’s family caregiver stress process: a partial mediator between physical health and depressive symptoms. Clinical Gerontologist. 2010;33(4):298–315.
Baum. N., & Shnit, D. (2005). Selfdifferentiation and narcissism in divorced parents' co-parental relationships and functioning. Journal of Divorce & Remarriage, 42, 33-55.
Bond,J.C.,Morrison,D.M..E&.Hawes,S.E.(2020).Sexual Self-Efficacy and Entitlement to Pleasure: The Association of the Female Sexual Subjectivity Inventory with Sexual Risk Taking and Experience of Orgasm. Sexual Behavior, 49, 1029 -1038.
Bradbury, T., Fincham, F., & Beach, S. (2008). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 62.
Brassard A, Dupuy E, Bergeron S, Shaver PR. Attachment insecurities and women's sexual function and satisfaction: the mediating roles of sexual self-esteem, sexual anxiety, and sexual assertiveness. J Sex Res. 2015;52(1):110-9.
Buyukcan-Tetik, A., Finkenauer, C., & Bleidorn, W. (2018). Within-person variations and between-person differences in self-control and wellbeing. Personality and Individual Differences, 122, 72-78.
Chung, H., & Gale, H. (2006). Comparing selfdifferentiation and psychological well-being between Korean and European American students. Journal of Contemporary Family Therapy, 28, 367-381.
Claxton A, O’Rourke N, Smith JZ, DeLongis A. Personality Traits and Marital Satisfaction within Enduring Relationships: an Intra-Couple Discrepancy Approach. J Soc Pers Relat 2012;29(3):375-96.
Cohen, S., Frank, E., Doyle, W. J., Skoner, D. P., Rabin, B. S., & Gwaltney, J. M. J. (1998). Types of stressors that increase susceptibility to the common cold in healthy adults. Health Psychology, 17, 214–223.
Coll, K. M., Powell, S., Thobro, P. & Haas, R., (2010). Functioning and the Development of Trust and Intimacy Among Adolescents in Residential Treatment. Family Journal, published by SAGE.
Dang,S.S., Northey,L., Dunkley, C.R. Rigby, R.A.,&GorzalkaB.B..(2018). Sexual anxiety and sexual beliefs as mediators of the association between attachment orientation with sexual functioning and distress in university men and women. The Canadian Journal of Human Sexuality, 27, 21-32.
de Ridder, D. T., Lensvelt-Mulders, G., Finkenauer, C., Stok, F. M., & Baumeister, R. F. (2012). Taking stock of self-control: a meta-analysis of how trait selfcontrol relates to a wide range of behaviors. Pers Soc Psychol Rev, 16(1), 76-99.
Dikmen,H.A .,& Cankaya,S.(2020). Associations Between Sexual Violence and Women's Sexual Attitudes, Sexual Self-Consciousness, and Sexual Self-Efficacy. Journal of Interpersonal Violence, 26, 1-12. 
Evans, P., Turner, S., & Trotter, C. (2017). The effectiveness of family and relationship therapy: A Review of the Literature. Psychotherapy and Counselling Journal of Australia, 32, 78-92.
Ewart, C. K., Taylor, C. B., Kraemer, H. C., & Agras, W. S. (1991). High blood pressure and marital discord: not being nasty matters more than being nice. Health Psychology, 10, 155–163.
Gandy. P. (2007). A psycho educational group treatment model for adolescence with behavior problems Based on an integration of Bowen Theory (BT) and Rational-Emotive therapy (RET), California school of professional psychology. San Francisco Campus, Allian International University.
Gharehbaghy, F. (2011). An investigation into Bowen family systems theory in an Iranian sample. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 5(1), 5-12.
Goldenberg, H., & Goldenberg, I. (2017). Family therapy: An overview. Cen gage Learning.
Goldin, P. R., Jazaieri, H., Ziv, M., Kraemer, H., Heimberg, R., & Gross, J. J. (2018). Changes in positive self-views mediate the effect of cognitive-behavioral therapy for social anxiety disorder. Clinical Psychological Science, 1(3), 301-310.
Hetherington, E. M. (1993). An overview of the Virginia longitudinal study of divorce and remarriage with a focus on early adolescence. Journal of Family Psychology, 7, 39–56.
Holt L, Mattanah J, Schmidt C, Daks J, Brophy E, Minnaar P, et al. Effects of relationship education on emerging adults' relationship beliefs and behaviors. Personal relationships. 2016;23(4):723-741.
Julal Cnossen F, Harman K, Butterworth R. Attachment, efficacy beliefs and relationship satisfaction in dating, emerging adult women. Journal of relationships research. Cambridge University press; 2019.
Kiecolt-Glaser, J. K., Glaser, R., Cacioppo, J. T., & Malarkey, W. B. (1998). Marital stress: immunologic, neuroendocrine, and autonomic correlates. Annals New York Academy of Sciences, 840, 656–663.
Klever P. (2009). Goal direction and effectiveness, emotional maturity, and nuclear family functioning. Journal of marital and family therapy. 35(3):308-324.
Kruse,N. (2007). The relationship between self-differentiation and the levels of trust, shame and guilt in intimate relationships.Unpublished doctoral dissertation. Alliant International University, Los Angeles, California.
Levenson, R. W., Carstensen, L. L., & Gottman, J. M. (1994). The influence of age and gender on affect, physiology, and their interrelations: a study of long-term marriages. Journal of Personality and Social Psychology, 67, 56–68.
Lian, C. T. & Yusooff, F. (2009).The Effects of Family Functioning on Self-Esteem of Children. European Journal of Social Science.9 (4): 643-650.
Murray, T. L., Daniels, M., Harry, M., & Christine, E. (2006). Differentiation of self, perceived stress, and symptom severity among patients with fibromyalgia syndrome. Journal of Families, Systems & Health, 3, 24, 147.
Nease AA, Mudgett BO, Quiñones MA. (1999). Relationships among Feedback Sign, Self-efficacy, and Acceptance of Performance Feedback. Journal of Applied Psychology. 84(5):806–14.
Peleg-Popko, O. (2002). Bowen Theory: A study of differentiation of self, social anxiety, and physiological symptoms. Contemporary Family Therapy: An International Journal, 24, 355-369.
Ramisch, J. L., McVicker, M., & Sahin, Z. S. (2019). Helping Low-Conflict Divorced Parents Establish Appropriate Boundaries Using a Variation of the Miracle Question: An Integration of Solution-Focused Therapy and Structural Family Therapy. Journal of Divorce & Remarriage, 50(7), 481-495.
Robins RW, Beer JS. (2001). Positive illusions about the self: Short-term benefits and long-term costs. Journal of Personality and Social Psychology. 340–352.
Roytburd L, Friedlander ML. (2008). Predictors of Soviet Jewish refugees' acculturation: Differentiation of self and acculturative stress. Cultural diversity and ethnic minority psychology. 14(1):67-74.
Sanderson, C. A., & Karetsky, K. H. (2002). Intimacy goals and strategies of conflict resolution in marital relationship. Journal of Marital and Family Therapy, 19, 317 – 337.
Schaan, V. K., Schulz, A., Schachinger, H., & Vogele, C. (2019). Parental divorce is associated with an increased risk to develop mental disorders in women. Journal of Affective Disorders, 257, 91-99.
Simpson, J. A., & Rholes, W. S. (2017). Adult attachment, stress, and romantic relationships. Current Opinion in Psychology, 13, 19-24.
Singh B, Udainiya R. (2009). Self-efficacy and well-being of adolescents. Journal of the Indian Academy of Applied psychology, 35(2):227–232.
Skowron, a., Stanley, K. L., & Shapiro, M. D. (2009). A longitudinal perspective on differentiation of self, interpersonal and psychological well-being in young adulthood. Contemporary Family Therapy, 31, 3-18.
Sohrabi, R., Asadi, M., Habibollahzade, H., PanaAli, A. (2013). Relationship between self-differentiation in Bowen’s family therapy and psychological health. Social and Behavioral Sciences, 84, 1773 – 1775.
Ursin H, Eriksen HR. (2018). The cognitive activation theory of stress. Psycho-neuro-endocrinology. 29(5):567– 92.
Tangney, J., Baumeister, R. F., & Boone, A. L. (2004). High self-control predicts good adjustment, less pathology, better grades, and interpersonal success. Journal of Personality, 72, 271–۳۲۴.
Whitson, S., El-Sheikh, M. (2003). Marital conflict and health: Processes and protective factors. Aggression and Violent Behavior, 8, 283-312.
Zung WW. (1971). A rating instrument for anxiety disorders. Psychosomatics. 12(6):371-9