الگوی ساختاری پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی و جهت گیری زندگی در زنان متاهل: با نقش واسطه‌ای هیجان خواهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استادیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر طراحی مدل ساختاری پیش بینی رضایت زناشویی براساس سبک‌های دلبستگی و جهت گیری زندگی با نقش واسطه‌ای هیجان خواهی در زنان متاهل بود. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری 1854 زن متأهل مراجعه ‌کننده به خانه‌های سلامت شمال تهران در سال 1397 بود. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی محله‌های ازگل، اراج، نیاوران و باغ فردوس انتخاب و از این محله‌ها بر اساس نرم ‌افزار سمپل پاور 350 زن انتخاب شدند. سپس پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (1989)، دلبستگی بزرگسالان کولینز و رید (1990)، جهت‌گیری زندگی شیرر و کارور (1985) و هیجان‌خواهی زاکرمن (1978) تکمیل و داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری اسمارت پلاس تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مسیر مستقیم برازش مدل از سبک دلبستگی ایمن (62/0=‌β‌‌)، اضطرابی (65/0-=‌β‌‌)، اجتنابی (43/0-=‌β‌‌)، و جهت‌گیری زندگی خوشبینانه (46/0=‌β‌‌) و بدبینانه (57/0-=‌β‌‌) و هیجان‌خواهی (59/0=‌β‌) بر رضایت زناشویی شدت اثر مطلوبی دارد. همچنین الگوی ساختاری می‌تواند رضایت زناشویی را بر اساس سبک دلبستگی ایمن (53/0=‌β‌‌)، اضطرابی (65/0-=‌β‌‌)، اجتنابی (43/0-=‌β‌‌)، و جهت‌گیری زندگی خوشبینانه (42/0=‌β‌‌) و بدبینانه (45/0-=‌β‌‌) با میانجی‌گری هیجان‌خواهی پیش‌بینی کرده و از برازش مطلوبی برخوردار است. نتیجه‌گیری: برآیند پژوهش نشان داده است که طراحی مدل ساختاری مناسب برای پیش بینی رضایت زناشویی براساس سبک‌های دلبستگی و جهت گیری زندگی با نقش واسطه‌ای هیجان خواهی با مدل نظری مطابقت داشته و از برازش مطلوبی برخوردار است؛ لذا برای انسجام و خَلق رابطه زناشویی مطلوب، می‌توان با شناخت هیجان‌های هریک از زوج‌ها، نوع سبک دلبستگی و تقابل عناصر درون روانی آن‌ها، روابط زوج‌ها را بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها


اکبری، بهمن.، و شفیعی حق‌شناس، مریم. (1398). تدوین الگوی روابط ساختاری نقش جنسیتی بر معنای زندگی، جهت‌گیری زندگی و رضایتمندی زناشویی. رویش روان‌شناسی، ۸ (۶): ۱۹۱-۱۹۸
بهرامی، محمود.، و کامرانی صالح، بخش علی. (1395). بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیت و سبک‌های دلبستگی با میزان هیجان خواهی نیروهای عملیاتی. روان‌شناسی نظامی، 7(28): 44-29.
بیرامی، منصور.، فهیمی، صمد.، اکبری، ابراهیم.، و امیری پیچاکالیی، احمد. (1391). پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی و مؤلفه‌های تمایزیافتگی. مجله اصول بهداشت روانی، 14(1): 64-77.
پاکدامن، شهلا.، و خانجانی، مهدی. (1390). نقش فرزندپروری ادراک شده در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و جمع‌گرایی در دانشجویان. روان­شناسی اجتماعی، 1(4): 102-81.
پولادی­ریشهری،­ علی.، و خبازثابت، سرور. (1395). پیش‌بینی تعارض‌های زناشویی بر اساس سبک‌های دلبستگی، کمال‌گرایی و طرحواره‌های ناسازگار در زوجین شهر بوشهر، فصلنامه دستاوردهای روانشناسی بالینی، 2(2): 55-64
 ترابیان، فاطمه. (1395). ارتباط باورهای غیرمنطقی و ­سبک‌های دلبستگی با تفاهم زناشویی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند
خادمی، علی.، ولی پور، مریم.، نادرزاده خراسانی، لاله.، و نیشابوری، سیمین. (1393). رابطه ویژگی‌های شخصیتی با رضایت زناشویی و مؤلفه‌های آن در زوج‌ها. روانشناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 34): 109-95.
سیف زاده نوشهر، مریم. (1395). بررسی رابطه بین خودکارآمدی جنسی، سبک‌ دلبستگی و هیجان‌خواهی در رضایت‌ زناشویی زوجین سازگار و ناسازگار. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی دانشگاه محقق اردبیلی.
شکوهیان، حمید. (1394). کاربرد هوش در قلمرو هیجان. تهران: انتشارات فرهمندپور. چاپ دوم
صابونچی، فرانک.، دوکانه‌ای فرد، فریده. و بهبودی، معصومه. (1399). رابطه رضایت زناشویی بر اساس سبک­های دلبستگی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه با میانجی­گری هیجان­خواهی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 14(1پیاپی 53): 119-139
محبوبی، محمد.، جلالی، امیر.، و محمدی، محسن. (1392). بررسی مقایسه رابطه هیجان خواهی با استرس شغلی در کارکنان فوریت‌های پزشکی و درمانی شهر کرمانشاه. بیمارستان. ۱۲ (۳): ۷۵-۸۲.
محوی شیرازی، مجید. (1387). بررسی اعتبار، پایایی و هنجاریابی مقیاس هیجان‌خواهی زاکرمن با تغییرات بسته به فرهنگ. دانشور رفتار، 15(28)؛ 48-35.
هاشمی، سعداله.، درتاج، فریبرز.، سعدی‌پور، اسماعیل.، و اسدزاده، حسن. (1396). الگوی ساختاری احساسات شرم و گناه بر اساس شیوه‌های فرزندپروری والدین: نقش واسطه‌ای سبک‌های دلبستگی. روان­شناسی کاربردی، 11(4 پیاپی 44): 493-475.
نیکویی، مریم.، و سیف، سوسن. (1390). بررسی رابطه دین‌داری با رضایت زناشویی. تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، 4(13): 74-61.
 References
Batool, S. S., & Khalid, R. (2009). Role of emotional intelligence in marital relationship. Pakistan Journal Psychological Research, 24(1, 2), 43-62.
Bello, R., Brandau, A., Brown, F., & Ragsdale, J. D. (2017). Attachment style, marital satisfaction, commitment, and communal strength effects on relational repair message interpretation among remarried. Journal of Communication Quarterly, 56 (1), 1-16.
Bookwala, J., Sobin, J., & Zdaniuk, B. (2015). Gender and aggression in marital relationships: A life-span perspective. Sex Roles, 52, 506-797.
Ebrahimi, L. (2018). The Effectiveness of Marital Counseling Based on Human Validation Patterns in Reducing Conflict and Increasing Marital Satisfaction of Veterans' Couples. Quarterly Journal of Women & Society. 8(32): 247-264.
Gross, J. J.& Thompson, ­R.­A.­ (2017). Emotion regulation: Conceptual foundations, in Handbook of Emotion Regulation, Ed J. J. Gross (New York, NY: Guilford Press), 3–24.
Karen, J. Tamaren, M. A. (2010). Factor of emotional intelligence associated with marital satisfaction. New York: Cambridge University Press.
Kristiina, M, C., Philip Hwang, F., Birgitta, G., & Wickberg, D. (2012). Romantic attachment, parenthood and marital. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 24, 3, 233-240.
Kuroki M. (2014) Opposite-sex coworkers and marital infidelity. Economics Letters, 118(1):71-73
Lalasz CB, Weigel DJ. (2011). Understanding the relationship between gender and extradyadic relations: the mediating role of sensation seeking on intentions to engage in sexual infidelity. Personality andIndividual Differences. 2011;50(7):1079-83
Lavalekar, A., Kulkarni, P., & Jagtap, P. (2010). Emotional intelligence and marital satisfaction. The Journal of Social Psychology, 5, 2, 185-194
Marchal, J. P., Maurice-S, H., Trotsenburg, A. P., & Grootenhuis, M.A. (2017). Mothers and fathers of young Dutch adolescents with Down syndrome: Health related quality of life and family functioning. Res Dev Disabil, 59, 359-369.
Masarik, A. S. Conger, R. (2017). Stress and child development: Review of the family stress model. Curr Opin Psychol, 13(3): 85–90.
Mohammadimehr, Z, & Ayatollah Karimi, B. (2017). The relationship between emotional intelligence, attachment styles and optimism with Martials satisfaction. Interdisciplinary Journal of Education.11 (2): 50-59
Robey, P. A., Wubbolding, N. R. E., & Carlson, J. (2017). Contemporary issues in couples ­counseling: Achoice­theory ­and ­reality ­therapy ­approach. ­New York:­ Rutledge
Orlaith P. (2019). An Investigation of the Association between Adult Attachment Styles, Emotional Intelligence and Marital Satisfaction as an outcome. Undergraduate thesis, Dublin, National College of Ireland.
Patton JH. (2012). Sensation seeking. In V. S. Ramachandran (Ed). Encyclopedia of Human Behavior.San Diego: Academic Press
Rutter, V. E. (2018). The effect of attachment styles on emotional divorce of married students. Divorce in Media. Sociology Compass, 3(4), 707-720.