اثربخشی آموزش بازی‌های حرکتی ریتمیک بر اضطراب جدایی کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید ایزدپناه یاسوج، ایران

3 کارشناسی ارشد علوم تربیتی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

4 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، ایران

5 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، واحد بندرلنگه، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرلنگه، ایران

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی آموزش بازی‌های حرکتی ریتمیک بر کاهش اضطراب جدایی کودکان 5 تا 6 سال بود. روش: روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه و جامعۀ مورد مطالعه این پژوهش 29 کودک 5 تا 6 سال دارای اضطراب جدایی ارجاع داده شده به کلینیک تخصصی خانواده و کودک دانشگاه شهید بهشتی در سال 1397 بود که پس از غربالگری با مقیاس سنجش اضطراب جدایی (نسخه والد) 24 کودک به شیوه هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 12 کودک) جایگزین شدند. گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه تحت بسته آموزش بازی‌های حرکتی ریتمیک رافعی (1391) قرار گرفتند، اما گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از روش آماری واریانس مختلط تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش بازی‌های حرکتی ریتمیک بر نمره کل اضطراب جدایی (10/60=P=0/004,F)، بعد ترس از تنها ماندن (7/43=P=0/012,F)، بعد ترس از رها شدن (F=10/39, P=0/004)، بعد ترس از بیماری‌های جسمی (10/09=P=0/004,F) و بعد نگرانی درباره حوادث خطرناک (F=3/97 P=0/049) مؤثر بوده است و این تاثیر در مرحله پیگیری پایدار بود. نتیجه‌گیری: آموزش بازی‌های حرکتی ریتمیک یک مداخله راهبردی مؤثر برای کاهش میزان اضطراب جدایی کودکان است. بر مبنای نتایج این پژوهش به مشاوران و روان‌شناسان کودک می‌توان پیشنهاد نمود که با استفاده از این روش درمانی در کاهش اضطراب جدایی در کودکان بکوشند.

کلیدواژه‌ها


برزگر بفروئی، کاظم.، میرجلیلی، مرضیه.، و شیرجهانی، اعظم. (1394). نقش بازی های حرکتی، نقاشی و موسیقی در کاهش مشکلات رفتاری تحصیلی کودکان دارای مشکلات یادگیری. تعلیم و تربیت استثنایی، 15(7): 66-79
پورشهریار، حسین.، هاشمی، سجاد.، آقازیارتی، علی.، و ملک‌شیخی، سمیه. (1396). اثربخشی آموزش بازی های حرکتی موزون بر دلبستگی و اختلال رفتاری دانش آموزان پسر مقطع اول و دوم ابتدایی. روانشناسی کاربردی، 11(4 پیاپی44): 515-533
تاج دینی، سمیرا.، و پیرخائفی، علیرضا. (1394). تأثیر آموزش بازی‌های ریتمیک بر ارتقا و بهبود مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی کودکان اوتیستیک شهرستان ارومیه. مجله مطالعات علوم پزشکی، ۲۶ (۴) :۲۶۸-۲۸۰
خورشیدوند، زینب.، و رضایی، علی محمد. (1396). ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه اضطراب جدایی بزرگسالی در بین دانشجویان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، 25(6): 160-170
رادمنش، الهه.، گرجی، یوسف.، و شریفی، طیبه. (1397). اثربخشی آموزش بازی درمانی شناختی رفتاری بر کاهش اضطراب جدایی. ششمین کنگره علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم تربیتی و روانشناسی در ایران، کد COI مقاله: EPCONF06_152: 123-129.
رافعی، طلعت. (1391). حرکت ها و بازی های (موزون) ریتمیک: راهنمای مربیان درمانگران و خانواده ها. تهران: انتشارات دانژه
ریاحی، فروغ.، امینی، فاطمه.، و صالحی ویسی، محمد. (1391). مشکلات رفتاری کودکان و ارتباط آن با سلامت روان مادران. مجله دانشگاه علوم پزشکی پارس (جهرم)، 10(1): 46-۵۲
زینی، مرضیه.، خاکسار، الهام.، بلوچی انارکی، محمد.، و رضایی‌نسب، فاطمه. (1395). تاثیر آموزش حرکات ریتمیک و بازی های گروهی بر بهبود درک، دقت و توالی شنیداری کودکان بر اساس رویکرد روان عصب شناختی. پژوهش‌های تربیتی، 32(3): 78-83
سبزیان، سعیده.، مهرابی، حسینعلی.، و کلانتری، مهرداد. (1397). اثربخشی آموزش روابط والد – فرزند بر میزان مشکلات هیجانی شامل اضطراب جدایی، اضطراب منتشر، ترس مرضی، افسردگی و ترس اجتماعی. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 8(1): 59-76
ﻃﻼﻳﻲﻧﮋاد، نعیمه.، ﻣﻈﺎﻫﺮی، محمدعلی.، ﻗﻨﺒﺮی، سعید. و ﻋﺴﮕﺮی، علی. (1395). وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻘﻴﺎس ﺳﻨﺠﺶ اﺿﻄﺮاب ﺟﺪاﻳﻲ (ﻓﺮم واﻟﺪﻳﻦ). روانﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﺤﻮﻟﻲ: روانﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﺮاﻧﻲ، 12(47)، 225-235
طلایی نژاد، نعیمه. (1397).مقیاس سنجش اضطراب جدایی (فرم والدین): روش اجرا و نمره‌گذاری (نسخه فارسی). روانﺷﻨﺎﺳﻲ ﺗﺤﻮﻟﻲ: روانﺷﻨﺎﺳﺎن اﻳﺮاﻧﻲ، 14(55): 343-346
محمدزاده، حسن.، سلیمانی، مهران.، دانشیار، الهام.، و دهقانی زاده، جلال. (1399). اثربخشی بازی های ریتمیک و گروهی بر مهارت های حرکتی درشت و تعامل اجتماعی کودکان اتیسم. کودکان استثنایی، ۲۰ (۲) :۶۳-۷۶
نایب‌حسین‌زاده، سپیده.، آقازیارتی، علی.، همتی پویا، سمیه.، و کریمی، مونا. (1399). تأثیر آموزش بازی‌های حرکتی ضرب‌آهنگ مادر-کودک بر کاهش پرخاشگری کلامی و غیرکلامی کودکان 3 تا 5 سال. سلامت روان کودک، 7(3): 61-78
References
Amini, M., & Pashmdarfard, M. (2019). The Effect of Poetry and Rhythmic Movements Therapy on Reducing Childhood Anxiety of a Child with Myelomeningocele: A Case Report. Func Disabil J, 2 (1) :64-70
Baldwin, D.S., Gordon, R., Abelli, M., & Pini, S. (2016). The separation of adult separation anxiety disorder. CNS Spectrums, 21(4): 289-297
Cancer, A., Bonacina, S.,Antonietti, A., Salandi, A., Molteni, M., & Lorusso, ML, (2020), The Effectivenessof Interventions for DevelopmentalDyslexia: Rhythmic Reading TrainingCompared With Hemisphere-SpecificStimulation and Action Video Games.Front. Psychol, 11(4): 1158-1162.
Costello, BM. (2018). The Rhythm of Game Interactions: Player Experience and Rhythm in Minecraft and Don’t Starve. Games and Culture. 2018;13(8):807-824.
Dewi, KS., Prihatsanti, U., Setyawan, I., Siswati.(2015). Children’s Aggressive Behavior Tendency in Central Java Coastal Region: The Role of Parent-Child Interaction, Father’s Affection and Media Exposure. Procedia Environ Sci, 23(2): 192–8.
Ferreira, J.M., Makinen, M., & Amorim, K.D.S. (2016). Intellectual disability in kindergarten: possibilities of development through pretend play. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 217(1): 487-500.
Gómez, F.R.,  Semenyna, S.W., Court, L., & Vasey, P. (2017). Recalled Separation Anxiety in Childhood in Istmo Zapotec Men, Women, and Muxes. Archives of Sexual Behavior, 46(3): 109–117
Milrod, B., Keefe, J.R., Choo, T., Arnon, S., Such, S., Lowell, A., Neria, Y., & Markowitz, J.C. (2020). Separation anxiety in PTSD: A pilot study of mechanisms in patients undergoing IPT. Depression & Anxiety, 37(4): 386-395
Mofrad, S., Abdullah, R., & Abu Samah, B. A. (2009). Perceived parental overprotection and separation anxiety: Does specific parental rearing serve as specific risk factor. Asian Social Science, 5(1): 109-116.
Mofrad, S., Abdullah, R., & Uba, I. (2010). Attachment patterns and separation anxiety symptom. Asian Social Science, 6(11): 148-153
Patscheke, H., Degé, F., Schwarzer, G. (2019). The effects of training in rhythm and pitch on phonological awareness in four- to six-year-old children. Psychology of Music, 47(3): 376-391.
Silove, D., Manicavasagar, V., & Pini, S. (2016). Can separation anxiety disorder escape its attachment to childhood?. World Psychiatry, 15(2):113-115.
Singh, S., Lundy, M., Haymes, MV., & Caridad, A. (2011). Mexican Immigrant Families: Relating Trauma and Family Cohesion. J Poverty, 15(4):427–43.
Vilà-Giménez, I., Igualada, A., & Prieto, P. (2019). Observing storytellers who use rhythmic beat gestures improves children’s narrative discourse performance. Developmental Psychology, 55(2): 250–262