رابطه بین تمایزیافتگی خویشتن و اضطراب ابتلاء به کووید-19 در نوجوانان با میانجیگری تعارض والد- فرزند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، پردیس علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین رابطه بین تمایزیافتگی خویشتن و اضطراب ابتلاء به کووید-19 در نوجوانان با میانجیگری تعارض والد- فرزند بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانش آموزان دوره دوم متوسطه در بهار سال 1399 در شهر تهران بود.
روش: به روش نمونه‌گیری در دسترس 240 نفر به صورت آنلاین از طریق شبکه‌های مجازی واتس آپ، تلگرام و اینستاگرام انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سبک‌های حل تعارض اِستراوس (1974)، پرسشنامه تمایزیافتگی خویشتن اِسکورن و اِسمیت (2003) و مقیاس اضطراب بیماری کرونا علی‌پور، قدمی، علی‌پور و عبداله زاده (1398) بود. داده‌های پژوهش حاضر با استفاده از روش مدلیابی معادلات ساختاری تحلیل شدند.
یافته‌ها: در پژوهش حاضر ضریب مسیر مستقیم بین تمایزیافتگی خویشتن و اضطراب ابتلاء به کرونا مثبت بود (620/0=β، 001/0=P). ضریب مسیر غیرمستقیم بین تمایزیافتگی خویشتن و اضطراب ابتلاء به کرونا با میانجیگری سبک‌های حل تعارض مادر- فرزند مثبت بود (073/0=β، 001/0=P). ضریب مسیر غیرمستقیم بین تمایزیافتگی خویشتن و اضطراب ابتلاء به کرونا با میانجیگری سبک‌های حل تعارض پدر- فرزند مثبت بود (095/0=β، 001/0=P).
نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه ارتباط با والدین در سنین نوجوانی همچنان از اثر بخشی بالایی برخوردار است لذا توجه به تعاملات سازگارتر می تواند از اضطراب نوجوانان خصوصا در شرایط این بیماری کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها


احمدی، فاطمه.، و نصرالهی، بیتا. (1397). پیش‌بینی طرحواره معیارهای سرسختانه/ عیب‌جویی افراطی بر اساس باورهای غیرمنطقی والدین و الگوهای ارتباطی والد- فرزند. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 12(4 پیاپی 48)، 616-595.
امیرفخرایی آزیتا، معصومی‌فرد مرجان، اسماعیلی‌شاد بهرنگ، دشت‌بزرگی زهرا، درویش باصری لیلا. پیش‌بینی اضطراب کرونا ویروس بر اساس نگرانی سلامتی، سرسختی روانشناختی و فراهیجان مثبت در بیماران دیابتی. فصلنامه پرستاری دیابت. ۱۳۹۹; ۸ (۲) :۱۰۷۲-۱۰۸۳
ترخان، مرتضی. (1397). پیش­بینی بهزیستی روان­شناختی از طریق مکانیزم­های دفاعی خودمتمایزسازی شناختی در دانشجویان. دو فصلنامه شناخت اجتماعی، 7(2 پیاپی 14)، 158-145.
ثنایی، باقر. (1396). مقیاس­های سنجش خانواده و ازدواج (چاپ چهارم). بعثت.
حسینی، فریده سادات.، کریمی، فرزاد.، و نظرپور، محسن. (1397). نقش دشواری در تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی در تاکتیک‌های حل تعارض نوجوان و والدین. پژوهش­های علوم شناختی و رفتاری، 8(1 پیاپی 14)، 94-77.
حجت شمامی، کوروش؛ زربخش بحری، محمدرضا (1395). رابطه انسجام و انعطاف پذیری خانواده با خود متمایز سازی در دانش آموزان دوره متوسطه پسر شهر تهران. فصلنامه مددکاری اجتماعی. 5(2):28-36.
خوانساری، مسعود (1399). جهان پس از کرونا. مجله آینده نگر. شماره 95، ص 5.
دانش، عصمت.، نیکومنش، نرسانگا.، سلیمی­نیا، نرگس.، سابقی، لیلا.، و شمشیری، مینا. (1393). رابطه صفات شخصیتی مادران با کمال­گرایی دختران نوجوان آن­ها. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 32)، 78-63.
سلاجقه، سوزان.، امامی­پور، سوزان.، و نعمت الله زاده ماهانی، کاظم. (1398). الگوی ساختاری روابط بین ذهن آگاهی و بهزیستی روان‌شناختی بر اساس نقش میانجیگر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در زنان دچار سرطان سینه. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 13(1 پیاپی 49)، 97-77.
علی­پور، احمد.، قدمی، ابوالفضل.، علی­پور، زهرا.، و عبداله زاده، حسن. (1398). اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) در نمونه ایرانی. روان­شناسی سلامت، 8(32)، 175-163.
قره باغی، فاطمه.، بشارت، محمدعلی.، رستمی، رضا.، و غلامعلی لواسانی، مسعود. (1394). تمایزیافتگی و نشانه­های اضطراب مزمن در سیستم هیجانی خانواده: طراحی و بررسی اثربخشی مداخله­ای براساس نظریه سیستم­های خانواده بوون. فصلنامه مشاوره و روان­درمانی خانواده، 5(1)، 22-1.
کریمی، یوسف.، علیزاده اصل، افسانه.، و میرزائی پوئینگ، شراره. (1392). رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری در تبیین تأثیر تاب‌آوری برکیفیت زندگی با واسطه­گری تمایزیافتگی. فصلنامه زن و مطالعات خانواده، 5(20)، 104-89.
کمالی ایگلی، سمیه.، و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (۱۳۹۵). تبیین راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر اساس فرایندهای ارتباطی خانواده و کمال‌گرایی در نوجوانان دختر. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(۳ پیاپی ۳۹)، ۳۱۰-۲۹۱.
کمالیان، تهمینه.، میرزا حسینی، حسن.، و منیرپور، نادر. (1399). مقایسه اثربخشی روش طرحواره‌های هیجانی با روش تمایزیافتگی خویشتن بر دلزدگی زناشویی زنان. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 14(1 پیاپی 53)، 33-9.
محمدی، طیبه.، و صابر، سوسن. (1397). نقش واسطه­ای خودپنداره در رابطه بین دلبستگی به والدین و همسالان با رفتارهای جامعه­پسند. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 12(3 پیاپی 47)، 568-559.
مجاب، فراز (1399). ویروس کرونا. مجله رازی، 31(2)، 20-32.
مومنی، خدامراد.، و علیخانی، مصطفی. (1392). رابطه عملکرد خانواده، تمایزیافتگی خویشتن و تاب‌آوری با استرس، اضطراب و افسردگی در زنان متأهل شهر کرمانشاه. دو فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده، 3(2 پیاپی 10)، 329-297.
نوبان، آذین (1388). ایدز فقط برای دیگران نیست. تهران، انتشارات مهر راوش.
یونسی، فاطمه (1385). هنجاریابی آزمون خود متمایز سازی در ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره. دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
References
Aardema, F. (2020). COVID-19, Obsessive-Compulsive Disorder and Invisible Life Forms that Threaten the Self. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 100558. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2020.100558
Anser, M. K., Yousaf, Z., Khan, M. A., Nassani, A. A., Alotaibi, S. M., Qazi Abro, M. M., Vo, X. V., & Zaman, K. (2020). Do communicable diseases (including COVID-19) may increase global poverty risk? A cloud on the horizon. Environmental Research, 187, 109668. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.envres.2020.109668
Baxi, P., & Saxena, S. K. (2020). Emergence and Reemergence of Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) Coronaviruses. Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): Epidemiology, Pathogenesis, Diagnosis, and Therapeutics, 151-163.
Camisasca, E., Miragoli, S., Di Blasio, P., & Grych, J. (2017). Children’s coping strategies to inter-parental conflict: the moderating role of attachment. Journal of Child and Family Studies, 26(4), 1099-1111.
Das, N., Narnoli, S., Kaur, A., & Sarkar, S. (2020). Pandemic, panic, and psychiatrists – What should be done before, during, and after COVID-19? Asian Journal of Psychiatry, 53, 102206. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ajp.2020.102206
Hagerty, S. L., & Williams, L. M. (2020). The impact of COVID-19 on mental health: The interactive roles of brain biotypes and human connection. Brain, Behavior, & Immunity - Health, 5, 100078. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.bbih.2020.100078
Keating, D. P., I. Demidenko, M., & Kelly, D. (2019). Cognitive and neurocognitive development in adolescence. In Reference Module in Neuroscience and Biobehavioral Psychology. Elsevier.
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th Ed.). Guilford Publications.
Kuhlman, K. R., Repetti, R. L., Reynolds, B. M., & Robles, T. F. (2016). Change in parent-child conflict and the HPA-axis: Where should we be looking and for how long? Psychoneuroendocrinology, 68, 74-81.
Lu, J., Lin, L., Roy, B., Riley, C., Wang, E., Wang, K., Li, L., Wang, F., & Zhou, X. (2020). The impacts of parent-child communication on left-behind children’s mental health and suicidal ideation: A cross sectional study in Anhui. Children and Youth Services Review, 110, 104785.
Maaravi, Y., & Heller, B. (2020). Not all worries were created equal: The case of COVID-19 anxiety. Public Health. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.06.032
Martin, M. J., Bascoe, S. M., & Davies, P. T. (2017). Family Relationships☆. In Reference Module in Neuroscience and Biobehavioral Psychology. Elsevier.
Mayer, A. (2020). The development of our sense of self as a defense against invading thoughts: From Buddhist psychology to psychoanalysis. New Ideas in Psychology, 58, 100775.
Mills-Koonce, W. R., Cao, H., Heilbron, N., & Cox, M. J. (2020). Marital relationship and early development. In J. B. Benson (Ed.), Encyclopedia of Infant and Early Childhood Development (Second Edition) (pp. 290-300). Elsevier.
Nichols, M. P., & Davis, S. (2016). Family therapy: Concepts and methods (11th Ed). Pearson.
Pavlova, M. K., Haase, C. M., & Silbereisen, R. K. (2011). Early, on-time, and late behavioural autonomy in adolescence: Psychosocial correlates in young and middle adulthood. Journal of Adolescence, 34(2), 361-370.
Richsrdson, S., Hirsch, J., Narasimhan, M., Crawford, J., Mc Gin, T., Davidson, K. (2020). Presenting Characteristics, Comorbidities, and Outcomes Among 5700 Patients Hospitalized with COVID-19 in the New York City Area. JAMA. 26; 323(20): 2052–2059.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A beginner's guide to structural equation modeling (4th Ed.). New York & Oxon: Routledge.
Shaw, S. C. K. (2020). Hopelessness, helplessness and resilience: The importance of safeguarding our trainees' mental wellbeing during the COVID-19 pandemic. Nurse Education in Practice, 44, 102780. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.nepr.2020.102780
Siffert, A., & Schwarz, B. (2011). Parental conflict resolution styles and children's adjustment: children's appraisals and emotion regulation as mediators. The Journal of genetic psychology, 172, 21-39.
Skowron, E. A., & Schmitt, T. A. (2003). Assessing interpersonal fusion: Reliability and validity of a new DSI fusion with others subscales. Journal of Marital and Family Therapy, 29(2), 209-222.
Straus, M. A. (1974). Leveling, Civility, and violence in the family. Journal of Marriage and Family, 36(1), 13-29.
Taghizadeh-Hesary, F., & Akbari, H. (2020). The powerful immune system against powerful COVID-19: A hypothesis. Medical Hypotheses, 140, 109762. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.mehy.2020.109762
Vindegaard, N., & Benros, M. E. (2020). COVID-19 pandemic and mental health consequences: Systematic review of the current evidence. Brain, Behavior, and Immunity. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.bbi.2020.05.048
Watson, W. H. (2012). Family Systems. In V. S. Ramachandran (Ed.), Encyclopedia of Human Behavior (Second Edition) (pp. 184-193). Academic Press.
World Health Organization. (2020). Coronavirus disease 2019 (COVID-19) situation report–34. Geneva, Switzerland: World Health Organization. https://www.who.int /docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200223-sitrep-34-covid 19.pdf sfvrsn= 44ff8fd3 _ 2pdf icon.
Yu, J. J. (2019). Longitudinal typologies of perceived parent-child conflict and their correlates in adolescence. Children and Youth Services Review, 98, 132-142.
Yuan, B., Li, W., Liu, H., Cai, X., Song, S., Zhao, J., Hu, X., Li, Z., Chen, Y., Zhang, K., Liu, Z., Peng, J., Wang, C., Wang, J., & An, Y. (2020). Correlation between immune response and self-reported depression during convalescence from COVID-19. Brain, Behavior, and Immunity. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.bbi.2020.05.062