پیش بینی سلامت روان بر اساس سبک های هویت، روابط والد-کودک و نگرش مذهبی نوجوانان دختر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی مثبت‌گرا، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی سلامت روان بر اساس سبک‌های هویت، روابط والد-کودک و نگرش مذهبی نوجوانان بود. روش: جامعه آماری این پژوهش 5800 نوجوان دختر 15 تا 18 سال مقطع دوم متوسطه شهر نجف‌آباد در سال تحصیلی 97-98 بودند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تصادفی و با توجه به جدول مورگان نمونه‌ای به حجم 361 دانش‌آموز انتخاب شدند. در این پژوهش به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر (1972)، سبک هویتی برزونسکی (1992)، روابط والد-کودک پیانتا (1994) و نگرش سنج مذهبی گلریز و براهنی (1353) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که سبک هویت اطلاعاتی با سلامت روانی همبستگی منفی و سبک هویتی هنجاری و سردرگم/اجتنابی با سلامت روانی همبستگی مثبت برقرار است؛ همچنین بین روابط والد-کودک با سلامت روان همبستگی مثبت معناداری وجود دارد. علاوه بر آن، بین نگرش مذهبی با سلامت روان همبستگی مثبت معناداری وجود دارد. سبک هویتی اطلاعاتی با ضریب بتای (0/18=β)، سبک هویتی هنجاری با ضریب بتای (0/28=β)، سبک هویتی سردرگم-اجتنابی با ضریب بتای (0/25=β)، روابط والد-کودک با ضریب بتای (0/23=β) و نگرش مذهبی با ضریب بتای (0/18=β) توانست سلامت روانی را پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری: سبک‌های هویت، روابط والد-فرزندی و نگرش‌های مذهبی بر سلامت روان دانش آموزان دختر تأثیرگذار است، بنابراین توصیه می‌شود با دادن آموزش‌های لازم به والدین، موجب بهبود کیفیت سبک‌های هویت و نگرش‌های مذهبی شد.

کلیدواژه‌ها


ابارشی، زهره.، طهماسیان، کارینه.، مظاهری، محمدعلی.، و پناغی، لیلی.(1389). تأثیر آموزش برنامه ارتقای رشد روانی-اجتماعی کودک از طریق بهبود تعامل مادر-کودک بر خوداثرمندی والدگری و رابطه مادر و کودک زیر سه سال. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش در سلامت روان‌شناختی، 3 (3): 49-57.
احیاء کننده، منیژه.، و شیخ الاسلامی، راضیه. (1393). نقش سبک‌های هویتی و معنای زندگی در بهداشت روانی دانشجویان دختر. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 8(3): 137-117.
آذرپیکان، جابر. (1390). بررسی رابطه شیوه‌های فرزندپروری و سبک پردازش هویت در دانش‌آموزان دبیرستانی شهر شیراز، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، روانشناسی تربیتی.
بشارت، محمدعلی. (1388). پایایی و روایی فرم 28 سؤالی مقیاس سلامت روانی در جمعیت ایرانی. مجله علمی پزشکی قانونی، 15(2): 91-78.
بشیریان، سعید.، ساعتی عصر، محمدحسن.، براتی، مجید.، شکری، زلیخا.، امدادی، شهره.، فلاح، فاطمه.، و همکاران. (1397). ارتباط نگرش مذهبی و سلامت روانی دانشجویان دانشگاه‌های شهر همدان. مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، 3(1): ۳۷-۴۵
بیرامی، منصور.، و محبی، مینا. (1395). رابطه دلبستگی به والدین و ادراک از تعارض بین والدین با اختلال اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان دختر: نقش میانجی‌گری راهبرد مقابله‌ای هیجان مدار. مجله روانشناسی بالینی، 8 (1): 82-71
تنهای رشوانلو، فرهاد.، کرامتی، راضیه.، و سعادتی شامیر، ابوطالب. (1391). خوش‌بینی و عزت‌نفس در نوجوانان دختر: نقش سبک‌های هویتی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 6(2): 90-73.
جوکار، بهرام.، و حسین‏‏چاری، مسعود. (1380). بررسی رابطه میزان پایبندی به اعمال عبادی و سبک هویت، اولین همایش بین‏المللی نقش دین در بهداشت روان، تهران.
حسین زاده، علی‌اصغر.، و سپاه منصور، مژگان. (1390). رابطه حمایت اجتماعی و عزت‌نفس با سبک‌های هویتی دانشجویان. فصلنامه پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 1(1): 88-74
سلطانی علی‌آباد، مجتبی.، امیرجان، ساره.، یونسی، جلال.، ازخوش، منوچهر.، و عسگری، علی.(1391). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بر سطح خود متمایزسازی پسران نوجوان. فصلنامه رفاه اجتماعی، 12(42): 69-92.
شرقی، عاطفه.، و میرهاشمی، مالک. (1395). ارتباط سبک‌های هویت و جهت‌گیری مذهبی با سلامت عمومی دانشجویان. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 6(1): 90-77.
شفیع‌آبادی، عبدالله.(1390). فنون تربیت کودک. انتشارات چهر.
شمس اسفندآباد، حسین.، کاکاوند، علیرضا.، و ترابی، زهرا. (1390). رابطه سبک‌های هویتی دلبستگی و سبک‌های هویتی با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی. فصلنامه اندیشه‌های نوین تربیتی، 7(2): 126-105
صادقی، محمدرضا.، باقرزاده لداری، رحیم.، و حق‌شناس، محمدرضا. (1389). وضعیت نگرش مذهبی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ۲۰ (۷۵): ۷۱-۷۵
طاهری، مهدی.، یاریاری، فریدون.، صرامی، غلامرضا.، و ادیب منش، مرزبان. (1392). رابطه بین سبک هویت، شادکامی و بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 14(1): 82-72.
عبادی، هادی.، و باقرنژاد، ام‌البنین. (1392). رابطه بین سبک‌های هویت و جهت‌گیری دینی دانش‌آموزان دوره متوسطه. کنگره سراسری روان شناسی کودک و نوجوان، دانشگاه شهید بهشتی
فولاد‏چنگ، محبوبه.‏، شیخ‏الاسلامی، راضیه.‏، و صفری، هاجر. (1388). بررسی نقش پیش‏بینی کنندگی ابعاد فرزندپروری و سبک‌های پردازش هویت نوجوانان، مجله روانشناسی، 53: 3- 17.
فیروزصمدی، ملیحه.، آقاجانی، طهمورث.، شاطریان، فاطمه.، شوقی، بهزاد.، و صادقی، جمال. (1392). ارتباط میان نگرش مذهبی و شایستگی اجتماعی والد- فرزندی با فراشناخت هیجانی. فصلنامه جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، 4(11): 95-110
قادری، داوود.، و مصطفایی، علی. (1391). رابطه بین سبک‌های هویت با جهت‌گیری مذهبی در دانشجویان دختر و پسر. فصلنامه مطالعات اجتماعی زنان ایران؛ 10(4): 137-158
 قهرمان، جعفر. (1395). رابطه سبک‌های هویت و نگرش دینی با سلامت روان دانش‌آموزان. سومین کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم. کد COI مقاله PESLSBTM03_079
کشفی، سیدمنصور.، یزدانخواه، مریم.، بابایی حیدرآبادی، اکبر.، خانی جیحونی، علی.، و تبریزی، رضا. (1394) ارتباط بین نگرش مذهبی با سلامت روان دانشجویان. مجله پژوهش در دین و سلامت؛ 1(3): 33-40
مرادی، امید.، عارفی، مختار.، و محسن زاده، فرشاد. (1388). تعارضات والد- فرزند و سلامت روان‌شناختی در دانشجویان، مجموعه مقالات همایش سلامت روان‌شناختی. کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه.
منفرد، فریبا.(1390). بررسی ارتباط بین رابطه مادر-کودک با رشد هیجانی کارکردی و رشد کاربردی زبان در کودکان پیش‌دبستانی ناحیه 7 مشهد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
هاشمی، زهرا.، و جوکار، بهرام. (1389). رابطه جهت‌گیری مذهبی و ابعاد هویت دانش‌آموزان. روانشناسی بالینی و شخصیت، 17(40): 74-59.
هومن، حیدر علی. (1377). پژوهش در زمینه سطوح سلامت روانی و انواع استرس و راهبردهای مقابله با آن در دانشجویان. تهران: موسسه تحقیقات تربیتی.
References
Balbuena, L., Bactz, M., & Bowen, R. (2013). Religious attendance, spirituality, and major depression in Canada: a 14-year follow-up study. Canadian Journal of psychiatry, 58(4): 225-232
Berzonsky, M. D. (2008). Identity formation: The role of identity processing style and cognitive processes. Personality and Individual Differences, 44(2): 645–655
Berzonsky, M. D. (1992). Identity style and coping strategies. Journal of Personality, 60(2): 771–788.
 Berzonsky, M. D., Macek, P., & Nurmi. J. (2003). Interrelationships among identity process, content, and structure". Journal of Adolescence Research, 18, (2): 12-131.
 Berzonsky, M. D., & Kuk, L. S. (2005). Identity style, psychosocial maturity, and academic performance. Personality and Individual Differences, 39(1): 235–247.
Brown, L. (2014). The incidence of study-related stress in international students in the initial stage of the international. Journal of studies international education, 12(3): 5-28
 Crocetti, E., Rubini, M., Berzonsky, M. D., & Meeus, W. (2009). Brief report: The Identity Style Inventory E Validation in Italian adolescents and college students. Journal of Adolescence, 32(4): 425-433.
Driscoll, K., Pianta, R.C. (2011). Mother’s and father’s perceptions of conflict and closeness in parent- child relationships during early chilhood. Journal of early chilhood and infant psychology, 7(2): 1-18
Doolittle, B. R., & Farrell, M. (2011). The association between spirituality and depression in an urban clinic. Journal of Clinical Psychology. 6(3): 114-118.
Forhand, R., Brody, G. H., slotkin, J., Fauber, R., Mccombs, A., lonq, N. (1988). Interrelations. And family Young adolescents and maternal depression: assessment predictors. Journal of consulting a clinical psychology, 56(3): 422-426.
 Galek, K., Flannelly, K. J., Ellison, C. G., Silton, N. R., & Jankowski, K. R. B. (2015). Religion, meaning and purpose, and mental health. Psychology of Religion and Spirituality, 7(1): 1-12.
Goldberg DP, Gater R, Sartorious N, Ustun TB, et al. (1997). The validity of two version of the GHQ in the WHO study of mental illness in general health care. Psychol Med. 1997; 27(1): 191-97.
Lee, A. S. (2013). Young adults committed romantic relationships: A longitudinal study on the dynamics among parental divorce relationships with mather and father, and childrens committed romantic relationship. Unpublished for the degree of doctor the University of Arizona.
Lindström, E. (2015). The Relationship between Identity Development and Religiousness in Swedish Emerging Adults. stockholms universitet psykologiska institutionen. masteruppsatsi psykologi, 30 hp.
Hudson, J. L. (2013). Parent-child relationships in early childhood and development of anxiety & depression. Encyclopedia on Early Childhood Development. Centre for Emotional Health.
Kroger, J. (2010). Identity Development: Adolescence through Adulthood, 2nd ed. Newbury Park, CA: Sage.
Koenig, G. (2012). Religion, Spirituality, and Health. The research and clinical Implications, International Scholary Research New York, ISRN psychiatry Article ID: 278730
Moore, J. T. (2017). Multicultural and idiosyncratic considerations for measuring the relationship between religious and secular forms of spirituality with positive global mental health. Psychology of Religion and Spirituality, 9(1), 12.
Sanchez, D., & Gilbert, D. J. (2016). Exploring the Relations Between Religious Orientation and Racial Identity Attitudes in African College Students: A Preliminary Analysis. Journal of Black Studies, 47(4):313-333
Shearman, S. M. & Dumlao., R. (2008). A cross-cultural comparison of family communication patterns and conflict between young adults and parents. Journal of Family Communication, 8(3): 186-211
Peleg, O., & Yitzhak, M. (2011). Differentiation of Self and Separation Anxiety: Is There a Similarity Between Spouses? ContemporaraFamily Therapy, 33(1): 25-36
Peleg, O. & Zoabi, M. (2014). Social anxiety and differentiation of self: A comparison of Jewish and Arab college students. Article in Personality and Individual Differences, 68(2): 221–228.
 White, J. M., Wampler, R., Winn, K. I. (1998). The identity style inventory: A revision with sixth grade reading level (ISI- 6G). Journal of Adolescent Research, 13(2): 223-245.
WHO. (2015). Mental Health Atlas: World Health Organization. http://www.who.int/mental_health/evidence/atlas/ mental_health_atlas_2014/en/ (accessed Dec 4, 2015).