آسیب ‌شناسی پدیدارشناسانه محیط مجازی بر سبک زندگی زوج‌ها: یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

3 استاد گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و مشاوره، خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش شناسایی آسیب‌های محیط مجازی بر سبک زندگی زوج‌ه بود. روش: روش پژوهش کیفی از نوع پدیدار شناسی و جامعه آماری این پژوهش زوج­های مراجعه­ کننده و متخصصین مراکز مشاوره و روانشناسی شهر شیراز در بازه زمانی آبان تا دی ماه 1397 بود که از بین 30 زوج مراجعه کننده به مرکز مشاوره راستی (4 زوج)، مهرآسا (5 زوج) و آفرینش (2 زوج) 11 زوج و از بین و متخصصان حوزه مشاوره و روانشناسی خانواده از مراکز مشاوره دانشگاه ازاد مرودشت (4 متخصص)، مهرآسا (2 متخصص) و آفرینش (3 متخصص) 10 متخصص به صورت هدفمند انتخاب و مصاحبه تا حد اشباع که داده جدید به دست نیاید انجام شد. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختار یافته پژوهشگر ساخته ­(آگنج،1396) با پرسش­های باز پاسخاست. تحلیل مصاحبه­ها بر اساس طرححلیلی استروبرت صورت پذیرفت. یافته ­ها: آسیب‌های برآمده از فضای مجازی در روابط زوج‌ها در دو دسته کلی الگوهای ناکارامد بین فردی و الگوهای ناکارامد درون فردی استخراج شد. الگوهای ناکارامد بین فردی شامل زیر مضمون‌های مشکلات زناشویی، روابط فرا زناشویی، کاهش صمیمیت، مشکلات ارتباطی و ناتوانی در مدیریت حل تعارض و الگوهای ناکارآمد درون فردی نیز شامل زیرمضمون‌های اعتیاد اینترنتی، ناتوانی در کنترل هیجانات، سبک زندگی و متزلزل شدن ارزش‌ها بود. نتیجه‌گیری: هر دو عامل الگوهای ناکارامد درون فردی و بین فردی مطرح شده قابل دستکاری در برنامه‌های غنی سازی زندگی زناشویی است؛ لذا آموزش سواد رسانه ای مبتنی بر ارائه دانش به زوج‌ها در جهت مدیریت و تنظیم هیجان استفاده از فضای مجازی و فرهنگ سازی برای کاهش پیامدهای آن ضروری است و در کاهش این آسیب ها می‌تواند مؤثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenological pathology of the virtual environment on couples' lifestyles: a qualitative study

نویسندگان [English]

  • najmeh aganj 1
  • nazanin hounarparvaran 2
  • shokoh Navabinejad 3
1 Department of Counseling, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
3 استاد گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و مشاوره، خوارزمی، تهران، ایران
چکیده [English]

Objective: The aim of this study was to identify the harms of the virtual environment on the couple's lifestyle. Method: Qualitative research method of phenomenology and statistical population of this study was the referring couples and specialists of counseling and psychology centers in Shiraz in the period of November to January 2016, which among 30 couples referred to Rasti counseling center (4 couples), Mehrasa (5 couples) and Afarinesh (2 couples) 11 couples and among them and specialists in the field of counseling and family psychology from the counseling centers of Marvdasht Azad University (4 specialists), Mehrasa (2 specialists) and Afarinesh (3 specialists) 10 specialists purposefully Selection and interview were conducted to the point of saturation until new data was obtained. The research tool is a semi-structured researcher-made interview (Aganj, 2017) with open-ended questions. The interviews were analyzed based on Strobert's analysis. Results: The harms of cyberspace in couples' relationships were extracted in two general categories: dysfunctional interpersonal patterns and dysfunctional intrapersonal patterns. Ineffective interpersonal patterns included the themes of marital problems, extramarital affairs, intimacy, communication problems, and inability to manage conflict resolution, and dysfunctional interpersonal patterns included the themes of cyber addiction, inability to control emotions, lifestyle, and values. Conclusion: Both the factors of dysfunctional intrapersonal and interpersonal patterns can be manipulated in marital life enrichment programs; Therefore, media literacy training based on providing knowledge to couples to manage and regulate the excitement of using cyberspace and culture to reduce its consequences is necessary and can be effective in reducing these harms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pathology
  • lifestyle
  • couples
  • virtual environment