اثربخشی رویکرد شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی رشد پس از سانحه و کیفیت خواب بهبود یافتگان سرطان پستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

2 استادیار گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

10.22034/aftj.2023.297238.1149

چکیده

هدف: این مطالعه با هدف تعین اثربخشی رویکرد شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی رشد پس از سانحه و کیفیت خواب بهبود یافتگان سرطان پستان انجام شد. روش پژوهش: در پژوهشی از نوع مطالعات آزمایشی با طرح نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود و جامعه آماری زنان مبتلا به سرطان پستان بودند که تعداد 30 نفر از زنان بهبودیافته سرطان پستان شهر تهران حضور داشتند که در دو گروه گمارده شدند. شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهیسگال و همکاران (2013) در طی هشت جلسه بر روی زنان دچار سرطان اجرا شد؛ اما گروه گواه هیچ مداخله‌ای را دریافت ننمودند. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه رشد پس آسیبی تدسچی و کالهون (1996) و کیفیت خواب پیتزبورگ (1989) جمع‌آوری و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم افزار spss22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد بین میانگین دو گروه آزمایش و گواه در متغیر رشد پس از سانحه (34/45=F، 001/0=P) و کیفیت خواب 34/42=F، 001/0=P) تفاوت معناداری وجود دارد؛ بدین‌ترتیب شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر رشد پس از سانحه و کیفیت خواب تاثیر معنادار و پایداری دارد (05/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که رویکرد شناختی مبتنی بر ذهن اگاهی و در بهبود وضعیت روانشناختی زنان دچار سرطان اثرگذار باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of cognitive approach based on mindfulness of post-traumatic growth and sleep quality of breast cancer survivors

نویسندگان [English]

  • Hatef Zamani 1
  • Hossein Bigdeli 2
  • Biuok Tajeri 3
  • Javid Peymani 3
1 Department of Psychology, Emirates Branch, Islamic Azad University, Dubai, United Arab Emirates
2 Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
چکیده [English]

Aim: study was conducted with the aim of determining the effectiveness of cognitive approach based on mindfulness of post-traumatic growth and sleep quality of breast cancer survivors. Research method: In a research of the type of experimental studies with a semi-experimental design, 30 women who recovered from breast cancer in Tehran were present and were assigned to two groups. Cognitive therapy based on mindfulness was implemented during 8 sessions on women suffering from cancer, but the control group did not receive any intervention. The data were collected through the post-traumatic growth questionnaire (Tadeschi and Calhoun, 1996) and sleep quality (Pitzborg, 1989) and They were analyzed using analysis of variance with repeated measurements and spss22 software. Findings: The findings showed that there is a significant difference between the average of the two experimental and control groups in the variable of post-traumatic growth and sleep quality (P<0.05), thus, cognitive therapy based on mindfulness on post-traumatic growth and Sleep quality has a significant effect (P<0.05). Conclusion: According to the findings of the research, it can be concluded that the cognitive approach based on the conscious mind is effective in improving the psychological status of women with cancer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • breast cancer
  • post-traumatic growth
  • sleep quality
  • cognitive therapy based on mindfulness
احمدی زاده، محمد جواد.، و  ضرغامی، محمد حسین. (1401). تدوین و اعتباریابی پروتکل رشد پس از ضربه برای جانبازان ایرانی. طب نظامی، 22(9):969-979.
بانان، مینا.، خلیلی، هلن.، و اسمخانی اکبری نژاد، هادی. (1401). مقایسه اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر شدت تجربه درد و بهزیستی روان‌شناختی بیماران آسیب طناب نخاعی. بیهوشی و درد. ۱۳ (۲) :۱۱۴-۹۸
ثناگوی محرر، غلامرضا.، کیا، سمانه.، اکبری زاده، اعظم.، و عرفانی، مژگان. (1398). تاثیر امید درمانی بر کیفیت خواب، بهزیستی ذهنی و سرسختی سلامت در مبتلایان سرطانی با تخلیه پستان. پژوهش توانبخشی در پرستاری، 6 (2)، 73-66.
جهانگیر، امیرحسین.، ایمانی، سعید.، مسجدی آرانی، عباس.، و مجتهدی، سید حسین. (1395). بررسی مقایسه ذهن آگاهی به شیوه گروهی با متادون درمانی بر سلامت روان معتادان مواد مخدر سنتی، سلامت اجتماعی، 4 (1): 64-52.
غلامرضایی، هادی.، حسین زاده مقدم، نفیسه.، و بوستان، سیما. (1399). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن اگاهی کاهش افسردگی بیماران سرطانی. فصلنامه ایده های نوین روانشناسی. ۴ (۸):۱-۸
فیضی زاده، مینا.، نظری، زهرا.، ناصری، مریم.، فروزنده، زهرا.، و امانی، امید. (1399). تأثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تصویر بدنی و ترس از ارزیابی منفی زنان مبتلا به سرطان پستان ماستکتومی شده. پژوهش پرستاری. ۱۵ (۴):۵۸-۶۸.
محمدی زاده، سارا.، خلعتبری، جواد.، احدی، حسن.، و حاتمی، حمیدرضا. (1399). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی-رفتاری و معنویت‌درمانی بر استرس ادراک شده، تصویر بدنی و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، 15 (55): 16-7.
مشیرپناهی، شیوا.، مرادی، علیرضا.، مقدسین، مریم.، و قادری، بایزید. (1398). بررسی روابط میان ابعاد رشد پس از آسیب و علائم استرس پس از آسیب در بیماران مبتلا به سرطان سینه، روده و خون. نشریه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی البرز، ۸ (۴):۳۰۵-۳۱۶
مقدم، فرانک.، و نامور، هومن. (1399). نقش سبک زندگی و آشفتگی روانشناختی در ناتوانی کارکردی بیماران مبتلا به سرطان سینه. سنجش و پژوهش در مشاوره کاربردی، 2(1): 19-34
ناصری گرگون، سارا.، موسوی، سیده مریم.، شباهنگ، رضا.، و باقری شیخانگفشه، فرزین. (1400). اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر تاب آوری و امید به زندگی بیماران مبتلا به سرطان های گوارشی. روان پرستاری. ۹ (۲):۶۰-۷۱
Reference
Baydoun, M., Moran, Ch., McLennan, A., Piedalue, K., Oberoi, D et al. (2021). Mindfulness-Based Interventions in Cancer Survivors: A Systematic Review of Participants’ Adherence to Home Practice. Patient Preference and Adherence, 15.
Burgess, E., Selchen, S., Diplock, B, D., Rector, N, A. (2021). A Brief Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) Intervention as a Population-Level Strategy for Anxiety and Depression. International Journal of Cognitive Therapy, 14:380–398.
Camino, M., Satorres, E., Delhom, I., et al. (2022). Mindfulness-based Cognitive Therapy to Improve Sleep Quality in Older Adults with Insomnia.
Carpenter, J. S., & Andrykowski, M. A. (1998). Psychometric evaluation of the Pittsburgh sleep quality index. Journal of psychosomatic research, 45(1), 5-13.
De Jaeghere, E. A., Tuyaerts, S., Van Nuffel, A. M., Belmans, A., Bogaerts, K., Baiden-Amissah, R., ... & Denys, H. G. (2023). Pembrolizumab, radiotherapy, and an immunomodulatory five-drug cocktail in pretreated patients with persistent, recurrent, or metastatic cervical or endometrial carcinoma: Results of the phase II PRIMMO study. Cancer Immunology, Immunotherapy, 72(2), 475-491.
Ferguson, A., Williams, L., Segal, Z. (2021). Mindfulness-based cognitive therapy. In A. Wenzel (Ed.), Handbook of cognitive behavioral therapy: Overview and approaches (pp. 595–615). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000218-020
Goldberg, S., Tucker, R., Greene, P., Davidson, R., (2018). Mindfulness-based interventions for psychiatric disorders: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 59, 52-60.
Inhestern, L., Beierlein, V., Bultmann, J. C., Möller, B., Romer, G., Koch, U., & Bergelt, C. (2017). Anxiety and depression in working-age cancer survivors: A register-based study. BioMed Central Cancer, 17, 347. https://doi.org/10.1186/s1288 5-017-3347-9
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10, 144–156.
Kunst, M., Winel, F, M., & Bogaerts, S. (2010). Prevalence and Predicts of Posttraumatic Stress among Victims of Violence Applying For State Compensation. Jouurnal of Interpersonal Violence, 25 (5), 527-545.
Lerch, M, F., Thrane, S, E. (2019). Adolescents with chronic illness and the transition to self-management: A systematic review. Journal of Adolescence, 72, 152-161.
Ma, Z., Xia, Y., and Lin, Z. (2019). Post-traumatic growth following exposure to memorial reports of the 5.12 Wenchuan earthquake: the moderating roles of self-esteem and long-term PTSD symptoms. Int. J. Environ. Res. Public Health 16:3239. doi: 10.3390/ijerph16183239.
Moghadam, F., & Namvar, H. (2020). The Roles of Lifestyle and Psychological Disturbance in Functional Disability of Patients with Breast Cancer. JARAC, 2 (1) :19-34,  10.52547/jarcp.2.1.19
Otte, J. L., Davis, L., Carpenter, J. S., Krier, C., Skaar, T. C., Rand, K. L., Weaver, M., Landis, C., Chernyak, Y., & Manchanda, S. (2016). Sleep disorders in breast cancer survivors. Supportive Care in Cancer, 24 (10), 4197– 4205.  https://doi.org/10.1007/s0052 0-016-3247-6
Paulo, Th, R, S.,Rossi, F, E.,Viezel, J., Tosello, G, T.,Seidinger, S, C., et al. (2019). The impact of an exercise program on quality of life in older breast cancer survivors undergoing aromatase inhibitor therapy: a randomized controlled trial. Health and Quality of Life Outcomes, 17; 17
Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D. (2013). Mindfulness-based cognitive therapy for depression, 2nd ed. (2nd ed.). The Guilford Press.
Song, R., Zhang, Y., Zhao, H., ZhangL. (2022). Effect of Mindfulness-based Cognitive Training on Sleep Quality and Mindfulness Cognitive Level of College Students. Psychosomatic Medicine Research;4(1):5. https://doi.org/10.53388/202205
Tan, J., and Andriessen, K. (2021). The experiences of grief and personal growth in university students: a qualitative study. Int. J. Environ. Res. Public Health 18:1899. doi: 10.3390/ijerph18041899
Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (1996). The Posttraumatic Growth Inventory: Measuring the positive legacy of trauma. Journal of traumatic stress, 9, 455-471.
Williams, J. M. G., Alatiq, Y. (2008). Mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) in bipolar disorder: preliminary evaluation of immediate effects on between-episode functioning. Journal of affective disorders,107, 275-279.
Yan, S., Yang, J., Ye, M., Chen, Sh., Xie, Ch et al. (2021). Post-traumatic Growth and Related Influencing Factors in Discharged COVID-19 Patients: A Cross-Sectional Study. Frontiers in Psychology, 12, 1-9.
Ye, Z., Chen, L., and Lin, D. (2018). The Relationship between post-traumatic stress disorder symptoms and post-traumatic growth among HIV-infected men who have sex with men in Beijing, China: The mediating roles of coping strategies. Front. Psychol. 9:1787. doi: 10.3389/fpsyg.2018.01787.