اثربخشی رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر تصویر بدنی، شاخص توده بدنی و کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان دارای اضافه وزن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد بین‌الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 دانشیار گروه روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر (

3 استاد، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

چکیده

‌هدف: تعیین اثربخشی رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر تصویر بدنی، شاخص توده بدنی و کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان دارای اضافه وزن بود. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش را نوجوانان دختر و پسر تشکیل می‌دادند که با مشکل اضافه وزن و چاقی به کلینیک‌های شهر تهران در سال 1398 مراجعه کرده بودند که از بین آنها 40 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. پس از انتخاب افراد به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گروه گواه (هر گروه 20 نفر) گمارش شدند. مداخله گروه آزمایش به صورت گروه درمانی و براساس رفتاردرمانی عقلانی هیجانی (الیس و درایدن، 1997) و شامل هشت جلسه به مدت 120 دقیقه بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های نگرانی درباره تصویر بدن لیتلتون و همکاران (2005)، و پرسشنامه اضطراب اجتماعی کانور و همکاران (2000) و روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار spss.22 تحلیل شد. سطح معناداری در این پژوهش، 05/0 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رفتار درمانی عقلانی-هیجانی در تصویر بدنی (29/25=F، 001/0>P)، شاخص توده بدنی (59/3=F، 036/0=P)، و کاهش اضطراب اجتماعی (49/5=F، 026/0=P) نوجوانان دارای اضافه وزن اثربخش بودند (001/0>P). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش می‌توان گفت رفتار درمانی عقلانی-هیجانی می‌توانند تاثیرات مثبتی را بر روی تصویر بدنی، شاخص توده بدنی و کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of emotional rational behavior therapy on body image, body mass index and reducing social anxiety in overweight adolescents

نویسندگان [English]

  • Nazanin Habibi Zanjani 1
  • Saeideh Barazian 2
  • Hassan Ahadi 3
1 Department of Psychology, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
2 دانشیار گروه روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر (
3 Professor, Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran
چکیده [English]

Aim: To determine the effectiveness of emotional rational behavior therapy on body image, body mass index and reduce social anxiety in overweight adolescents. Methods: The present research method was quasi-experimental with pre-test and post-test design and follow-up with a control group. The statistical population of this study consisted of adolescent girls and boys who had referred to clinics in Tehran in 2019 with the problem of overweight and obesity, from which 40 people were selected as a sample by available sampling method. After selecting individuals, they were randomly assigned to two experimental groups and one control group (20 people in each group). The experimental group intervention was group therapy based on emotional rational behavioral therapy (Ellis and Dryden, 1997) and consisted of eight sessions lasting 120 minutes. Data were analyzed using Littleton et al.'s (2005) Body Image Concern Questionnaire, Connor et al.'s (2000) Social Anxiety Inventory, and repeated measures analysis of variance using SPSS.22 software. Data were analyzed by repeated measures analysis of variance and SPSS.22 software. Significance level in this study was considered 0.05. Results: The results showed that rational-emotional behavior therapy in body image (F=25.29, P<0.001), body mass index (F=3.59, P=0.036), and reduction of anxiety Social (F=5.49, P=0.026) Adolescents were effective overweight (P<0.001). Conclusion: Based on the research findings, it can be said that rational-emotional behavior therapy can have positive effects on body image, body mass index and reduce adolescent social anxiety.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emotional rational behavior therapy
  • body image
  • body mass index
  • social anxiety