جایگاه عرف در ازدواج سفید از نظر فقه اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران.

10.22034/aftj.2022.288318.1098

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه عرف در ازدواج سفید، از نظر فقه اسلام می‌باشد. در همه ادیان و طبق دیدگاه کلیه جامعه‌شناسان، خانواده اولین و مهمترین نهادی است که فرد در آن متولد می‌شود و در انتها رشد و تعالی می‌یابد. در واقع اهمیت خانواده تا جایی است که در کلیه کتب مقدس، تاکید مؤکدی بر آن شده است. ادامه دادن نسل و فرزندآوری نیز ضروری‌ترین و اصلی‌ترین ثمرۀ ازدواج است که آن نیز توسط کلیه مذاهب توصیه شده است. ازدواج سفید بزرگترین آفتی بر کلیه موارد مذکور است. روش: این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی-تحلیلی انجام شد. یافته‌ها: از جمله علل روی آوردن به ازدواج سفید در ایران، بیکاری، سنت‌های غلطی مانند وضع مهریه‌های سنگین، مخارج کمرشکن عروسی، فاصلۀ بین فقیر و غنی، و ... می‌باشد. همچنین افزایش چشمگیر خانه‌های مجردی در نتیجه استقلال‌طلبی، تعارض‌های نسلی، مهاجرت شغلی و تحصیلی را می‌توان از عوامل مهم شیوع ازدواج سپید در کشور از نظر جامعه‌شناختی دانست. زوج-هایی که ازدواج سفید را انتخاب می‌کنند، از سلامت روانی کمتری نسبت به افرادی که ازدواج رسمی می‌کنند، برخوردارند و سطح رضایت از زندگیِ بسیار پایین‌تری دارند. مشخص نبودن مرز مسئولیت-ها و تعهدات در زندگی مشترک و توقع مشارکت مالی و تقسیم درآمد، هدفمند نبودن افراد برای سرمایه‌گذاری اقتصادی و رشد مالی، از دیگر مسائلی است که افراد در ازدواج سفید با آن مواجه می-شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The purpose of this study is to investigate the place of custom in white marriage from the point of view of Islamic jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Abdollah Alizadeh 1
  • Ruhollah Afzali 2
  • majid khazaei 3
1 PhD student, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Jiroft Branch, Islamic Azad University, Jiroft, Iran
2 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Jiroft Branch, Islamic Azad University, Jiroft, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Jiroft Branch, Islamic Azad University, Jiroft, Iran.
چکیده [English]

Purpose: The purpose of this study is to investigate the place of custom in white marriage from the point of view of Islamic jurisprudence. In all religions and according to the viewpoint of all sociologists, the family is the first and most important institution in which a person is born and in the end grows and excels. In fact, the importance of the family is to the extent that it has been strongly emphasized in all the holy books. Continuing the generation and having children is the most necessary and the main fruit of marriage, which is also recommended by all religions. White marriage is the biggest scourge of all the mentioned cases. Method: This research was done based on library sources and descriptive-analytical method. Findings: Among the reasons for turning to white marriage in Iran are unemployment, wrong traditions such as heavy dowries, back-breaking wedding expenses, the gap between the rich and the poor, etc. Also, the significant increase in single households as a result of independence, generational conflicts, occupational and educational migration can be considered as one of the important factors of the spread of white marriage in the country from a sociological point of view. Couples who choose white marriage have less mental health than people who get married officially, and have a much lower level of life satisfaction. Not being clear about the boundaries of responsibilities and obligations in joint life and expecting financial participation and income sharing, people not being targeted for economic investment and financial growth are other issues that people face in white marriage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • custom
  • white marriage
  • woman
  • family
  • Islamic jurisprudence
قرآن کریم، ترجمۀ مهدی الهی قمشه­ای
آزاد ارمکی، تقی (1391). پیدایش شکل­های جدید خانواده در تهران، جامعه پژوهی فرهنگی، 3(1): 43- 77.
اسدی، محمدی و هاشمی، مجید (1391)، بررسی پدیده طلاق وچونگی حضانت فرزندان بعد از مفارقت، فصلنامه مطالعات زن، 16: 42-22.
امامی، حسن، (1386)، حقوق مدنی، چاپ نوزدهم، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.
برات دستجردی، نگین و عرفان، آرزو (1391). بررسی عوامل موثر در گرایش به ازدواج اینترنتی در بین دانشجویان، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، 2: 32-12.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1385)، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
حکیمی­ها، سعید (1389)، جرم صدور گواهی خلاف واقع؛ ابعاد قانونی و حقوقی، مجله پزشکی قانونی، 2: 22-1.
خویی، ابوالقاسم، (1392)، منهاج الصالحین، جلد  دوم و سوم، قم: مدینه العلم.
دادمرزی، سیدمهدی.، و محقق داماد، سیدمصطفی (1391)، بررسی مقایسه­ای ماهیت نکاح در فقه و حقوق موضوعه، مجله پژوهش­های حقوقی تطبیقی، 61: 56-34.
درودیان، حسنعلی (1381)، تقریرات درس حقوق مدنی 3 (قواعد عمومی قراردادها)، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
دیانی، عبدالرسول، (1395)، حقوق خانواده، چاپ سوم، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
سلیمی، مهدی، سلطانی، عباسعلی(1392)، نکاح معاطاتی و تفاوت آن با زنا، پژوهشنامه حقوق اسلامی، 21: 56-32.
سیدی بنایی، سیدباقر (1390). «بررسی نکاح معاطاتی از منظر فقه و حقوق موضوعه»، فصلنامه تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، 7(23):  87- 113.
قبله­ای، خلیل. (1395). بررسی احکام فقهی و حقوقی ازدواج سفید در ایران، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
گرجی، ابوالقاسم و همکاران. (1384)، بررسی تطبیقی حقوق خانواده، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
محقق داماد، سیدمصطفی. (1385)، حقوق قراردادها در فقه امامیه، تهران: نشر سمت.
مکارم شیرازی، ناصر، (1411ق)، القواعدالفقهیه، چاپ سوم، قم: مدرسه امام امیرالمؤمنین(ع).
موسوی خمینی، روح الله، (بی­تا)، تحریر الوسیله، چاپ اول، قم: مؤسسة دارالعلم.
نجفی، محمدحسن، (بی­تا)، جواهرالکلام فی شرح شرایع‌الاسلام، محقـق: شـیخ عبـاس قوچـانی، چاپ هفتم، بیـرو: داراحیاء التراث العربی.