مقایسه اثربخشی کیفیت زندگی درمانی با درمان پذیرش و تعهد بر قدردانی و شادمانی در بین مادران کودکان مبتلا به لکنت زبان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

10.22034/aftj.2022.322861.1333

چکیده

هدف: مشکلات گفتاری کودکان مبتلا به لکنت‌زبان می‌تواند موجبات اضطراب در مادرانشان را فراهم کند. پژوهش حاضر، با هدف مقایسه اثربخشی کیفیت زندگی درمانی با درمان پذیرش و تعهد بر قدردانی و شادمانی در بین مادران کودکان 7 تا 11 ساله مبتلا به لکنت‌زبان انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی به شکل نیمه‌آزمایشی طرح دو گروهی با گروه شاهد با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری 45 روزه بود و با هدف مقایسه اثربخشی کیفیت زندگی درمانی با درمان پذیرش و تعهد بر قدردانی و شادمانی در بین مادران کودکان مبتلا به لکنت زبان انجام شد . جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند مبتلا به لکنت زبان در سال 99 - 98 بود. نمونه آماری شامل 60 نفر از مادران کودکان مبتلا به لکنت زبان بودند که به شکل در دسترس انتخاب شدند و به تصادف به دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل، گمارش شدند. گروه آزمایش اول طی ده جلسه نود دقیقه‌ای تحت آموزش کیفیت زندگی درمانی فریش(2005) و گروه آزمایش دوم طی ده جلسه‌ای نود دقیقه‌ای تحت آموزش درمان پذیرش و تعهد ‌هایز (2013) قرار گرفتند و گروه شاهد حین آموزش‌ها هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش شامل: پرسشنامه قدردانی مک‌کالف و همکاران و پرسشنامه شادکامی آکسفورد، بودند. تحلیل داده‌های گردآوری شده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار)، آمار استنباطی (تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری) انجام شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل‌های آماری نشان داد که هر دو روش بر بهبود بخشیدن به متغیرهای وابسته مؤثر بوده‌اند. اما روش درمان پذیرش و تعهد مؤثرتر از کیفیت‌زندگی‌درمانی بوده‌است (01/0>(P. نتیجه‌گیری: با توجه به تحلیل یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر، به کمک کیفیت زندگی درمانی و درمان پذیرش و تعهد، می‌توان به بهبود سازه‌های روان‌شناختی در بین مادران کودکان مبتلا به لکنت زبان کمک کرد و در این زمینه روش پذیرش و تعهد موثرتر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing the effectiveness of quality of life therapy with acceptance and commitment therapy on appreciation and happiness among mothers of children with stuttering disorder

نویسندگان [English]

  • Setareh Ataabadi 1
  • Zahra Yousefi 2
  • Felor Khayatan 2
1 Ph.D. student, Department of Psychology, Islamic Azad University, Khorasgan Branch, Isfahan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Psychology, Isfahan Islamic Azad University (Khorasgan), Isfahan, Iran
چکیده [English]

Aim: The aim of this study was to compare the effectiveness of quality of life therapy with acceptance and commitment therapy on appreciation and happiness among mothers of children aged 7 to 11 years with stuttering. Methods: This quasi-experimental study was a two-group design with a control group with pre-test, post-test and 45-day follow-up. The statistical population included all mothers with children with stuttering in 2019-2020. The statistical sample consisted of 60 mothers of children with stuttering who were selected by convenience sampling and randomly assigned to two experimental groups and one control group (20 people in each group). The first experimental group underwent Frisch (2005) quality of life therapy training during ten ninety-minute sessions and the second experimental group underwent acceptance and commitment therapy training during ninety-minute sessions (2013), and the control group did not receive any training during the trainings. Research instruments included: Emmons et al. (2003) Appreciation Questionnaire and Oxford Happiness Questionnaire (2002). The collected data were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation) and inferential statistics (analysis of variance with repeated measures). Results: The results of statistical analysis showed that the quality of life therapy method (F = 408.31, p = 0.000) and acceptance and commitment method (F = 0.563, p = 0.000) were effective in improving the dependent variables. Have been; But the method of acceptance and commitment treatment has been more effective than the quality of life and treatment (P <0.01). Conclusion: According to the analysis of the findings of the present study, with the help of quality of life therapy and acceptance and commitment treatment, Psychological constructs among mothers of children with stuttering helped and the method of acceptance and commitment is more effective in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality of life therapy
  • Acceptance Commitment therapy
  • Appreciation
  • Happiness
  • Stuttering
آقابابایی، ناصر.، فراهانی، حجت‌الله.، و فاضلی مهرآبادی، علیرضا. (1389). سنجش قدردانی در دانشجویان و طلاب؛ بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه قدردانی. مطالعات اسلام و روانشناسی، 4(6): 75-88.
آقایی، صدیقه.، و یوسفی، زهرا. (1396). اثربخشی آموزش کیفیت زندگی درمانی بر کاهش استرس والدینی و ابعاد آن در بین مادران کودکان ناتوان هوشی. خانواده پژوهی، 13(50): 237-250.
آقایی، صدیقه.، و یوسفی، زهرا. (1396). تأثیر درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر بهبود سرمایه روانشناختی و ابعاد آن در مادران کودکان کم‌توان ذهنی. فصلنامه سلامت روان کودک، 4(2): 49-59.
اقلیما، مصطفی.، و ابراهیم نجف‌آبادی، اعظم. (1390). بررسی تأثیر میزان سرمایه فرهنگی در میزان احساس شادی زنان جوان (15 - 24 ساله) در شهر اصفهان. جامعه‌پژوهی فرهنگی، 2(1)، 1-24.
تقوی لاریجانی، ترانه.، نیکبخت نصرآبادی، علیرضا.، یونس پور، شیما.، و عرشی‌‌ها، مرجان سادات. (1397). بررسی تاثیر آموزش رویکرد کیفیت زندگی درمانی بر ابعاد بهزیستی ذهنی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تهران. پژوهش پرستاری، ۱۳(۳): ۲۷-۳۳.
زارع، حسین. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در بهبود انعطاف پذیری و همجوشی شناختی. شناخت اجتماعی، 6(1)، 121-130.
سعیدمنش، محسن.، و عزیزی، مهدیه. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر میزان پذیرش و سبک‌های دفاعی والدین کودکان اوتیسم با مکانیسم دفاعی انکار. مطالعات ناتوانی، 7(13)، 1-7.
سلیمی سودرجانی، ماهره.، و یوسفی، زهرا. (1396). تأثیر آموزش سبک‌های والدگری مبتنی بر پذیرش و تعهد به مادران بر اضطراب جدایی و نافرمانی کودکان. فصلنامه سلامت روان کودک، 4(2): 104-115.
عطایی، عصمت السادات.، و یوسفی، زهرا (1395). بررسی اثر آموزش کیفیت زندگی درمانی بر افزایش قدردانی زنان سرپرست خانوار. اولین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین در روانشناسی،مشاوره و علوم تربیتی،اهواز.
موحدی، زینب.، و فخری، محمدکاظم. (1393). مقایسه کارکرد خانواده و سلامت روان والدین کودکان دارای لکنت زبان و والدین کودکان عادی. فصلنامه تسنیم تندرستی، 4 :45-37.
نجفی، محمود.، دهشیری، غلامرضا.، دبیری، سولماز.، شیخی، منصوره.، و جعفری، نصرت. (1391). خصوصیات روان‌سنجی نسخه‌ی فارسی پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان. فصلنامه‌ی اندازه‌گیری تربیتی، 10(3): 55-74.
نریمانی، محمد.، عباسی، مسلم.، ابوالقاسمی، عباس.، و احدی، بتول. (1392). مقایسه اثربخشی آموزش پذیرش/تعهد با آموزش تنظیم هیجان بر سازگاری دانش‌‌آموزان دارای اختلال ریاضی. مجله ناتوانی‌‌های یادگیری، 2(4): 176-154.
نقیبی، سیده حمیده.، سعیدی، زهرا.، و خزائی، فاطمه. (1397). اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر امیدواری و شادکامی افراد مبتلا به سرطان. مجله پژوهش‌‌های مشاوره، 65: 29-4.
واعظی، سمانه.، اکبر نتایج‌بیشه، کلثوم.، و فخری، محمدکاظم. (1399). اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تنظیم هیجان، سرمایه روانشناختی و راهبردهای مقابله‌ای دانشجویان. مجله تازه‌های علوم شناختی، 22(4): 46-55.
هنرپروران، نازنین. (1393). بررسی اثر بخشی رویکرد پذیرش و تعهد (ACT) بر بخشش و سازگاری زناشویی زنان آسیب دیده از خیانت همسر. فصلنامه علمی- پژوهشی زن و جامعه، 5(19): 135-150.
یوسفی، زهرا.، و سبحانی، مریم. (1397). اثربخشی آموزش کیفیت زندگی درمانی (QOLT) بر فرسودگی شغلی و ابعاد آن در کارکنان زن. مشاوره شغلی و سازمانی، 9(30)، 10-37.
References
American Psychiatric Association. (1995). Association, AP Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Arlington, VA, US.
Carroll, A. J., Christon, L. M., Rodrigue, J. R., Fava, J. L., Frisch, M. B., & Serber, E. R. (2020). Implementation, feasibility, and acceptability of quality of life therapy to improve positive emotions among patients with implantable cardioverter defibrillators. Journal of behavioral medicine, 43(6), 968-978.
Chuan, C. L., & Penyelidikan, J. (2006). Sample size estimation using Krejcie and Morgan and Cohen statistical power analysis: A comparison. Jurnal Penyelidikan IPBL, 7(1), 78-86.
Demirtaş, A. S. (2020). Optimism and happiness in undergraduate students: Cognitive flexibility and adjustment to university life as mediators. Anales De Psicología/Annals of Psychology, 36(2), 320-329.
Domínguez-Jiménez, J. A., Campo-Landines, K. C., Martínez-Santos, J. C., Delahoz, E. J., & Contreras-Ortiz, S. H. (2020). A machine learning model for emotion recognition from physiological signals. Biomedical signal processing and control, 55, 101646.
Emmons, R. A., McCullough, M. E., & Tsang, J.-A. (2003). The assessment of gratitude. In S. J. Lopez & C. R. Snyder (Eds.), Positive psychological assessment: A handbook of models and measures (pp. 327–341). American Psychological Association
Frisch, M. B. (2005). Quality of life therapy: Applying a life satisfaction approach to positive psychology and cognitive therapy. John Wiley & Sons.
Hayes, S. C., Levin, M. E., Plumb-Vilardaga, J., Villatte, J. L., & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior therapy, 44(2), 180-198.
Hills, P., Argyle, M. (2001). Happiness, introversion- extraversion and happy introvert. Personality and Individual Differences. 30, 595-608.
Humeniuk, E., & Tarkowski, Z. (2016). Parents’ reactions to children’s stuttering and style of coping with stress. Journal of fluency disorders, 49, 51-60.
Kasila, K., Vainio, S., Punna, M., Lappalainen, P., Lappalainen, R., Kaipainen, K., & Kettunen, T. (2020). Individual differences in processes of lifestyle changes among people with obesity: an acceptance and commitment therapy (ACT) intervention in a primary health care setting. Primary Health Care Research & Development, 21.
McCullough, M. E., Emmons, R. A., & Tsang, J. A. (2002). The grateful disposition: a conceptual and empirical topography. Journal of personality and social psychology, 82(1), 112. Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and individual differences, 33(7), 1073-1082.
McCullough, M. E., Kimeldorf, M. B., & Cohen, A. D. (2008). An adaptation for altruism: The social causes, social effects, and social evolution of gratitude. Current directions in psychological science, 17(4), 281-285.
Muthuri, R. N. D. K., Senkubuge, F., & Hongoro, C. (2020). Determinants of happiness among healthcare professionals between 2009 and 2019: a systematic review. Humanities and Social Sciences Communications, 7(1), 1-14.
Senf, K., & Liau, A. K. (2013). The effects of positive interventions on happiness and depressive symptoms, with an examination of personality as a moderator. Journal of Happiness Studies, 14(2), 591-612.
Williams, L. A., & Bartlett, M. Y. (2015). Warm thanks: Gratitude expression facilitates social affiliation in new relationships via perceived warmth. Emotion, 15(1), 1.