بررسی و تحلیل گسست روابط زناشویی و بزه‌های خانوادگی در داستان‌های مجتبی بزرگ علوی و نجیب محفوظ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

10.22034/aftj.2022.292113.1126

چکیده

هدف: تحقیق حاضر با هدف بررسی دیدگاه‌های مجتبی بزرگ علوی و نجیب محفوظ به عنوان دو داستان‌نویس نامدار، در ارتباط با جنبه‌های منفی گسست روابط زناشویی و بزه‌های خانوادگی در آثار داستانی خود انجام شد. روش پژوهش: در تحقیق حاضر با استناد به منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی- تحلیلی، دیدگاه دو نویسنده در ارتباط با گسست روابط زناشویی و بزه‌های خانوادگی، بررسی و مقایسه می‌شود. یافته‌ها: خانواده یکی از اصلی‌ترین رکن‌ها در جامعه به حساب می‌آید و همۀ مردم‌شناسان و تحلیلگران جامعه بر لزوم حفظ و پایستگی آن تأکید کرده‌اند. با توجه به مهم بودن این مقوله، در گسترۀ ادبیات داستانی هم شاهد بازتاب مسائل مرتبط با خانواده در دو وجه مطلوب و نامطلوب بوده‌ایم. بزرگ علوی و محفوظ با خلق شخصیت‌های گوناگون و برگزیدن شیوه-های متنوع روایی، به نقد و تبیین این مهم پرداخته‌اند. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد فرهنگ مردسالار، کالا انگاری زنان، کاربست هژمونی خشن مردانه علیه زنان، نقش کلیشه‌ای زنان و وابستگی آنان به مردان، به عنوان دلایل اصلی گسست روابط زناشویی و بزه‌های خانوادگی در این داستان‌ها مطرح شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and analysis of the breakdown of marital relations and family crimes in the stories of Mojtaba Bozor Alavi and Najib Mahfouz

نویسندگان [English]

  • Nasrin Zarei 1
  • hadi heidari 2
  • Mahmoud Sadeghzadeh 3
1 Ph.D. student, Department of Persian Language and Literature, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
3 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
چکیده [English]

Aim: The present research was conducted with the aim of investigating the views of Mojtaba Bozorg Alavi and Najib Mahfouz as two famous storytellers, in relation to the negative aspects of the breakup of marital relations and family crimes in their fiction works. Methods: In this research, referring to library sources and descriptive-analytical method, the views of two authors regarding the breakup of marital relations and family crimes are examined and compared. Results: The family is considered one of the main pillars in the society and all anthropologists and analysts of the society have emphasized the need to preserve and sustain it. Due to the importance of this category, in the field of fiction, we have witnessed the reflection of issues related to the family in both favorable and unfavorable aspects. By creating different characters and choosing different narrative methods, Bozorg Alavi and Mahfouz have criticized and explained this issue. Conclusion: It seems that the patriarchal culture, the commodification of women, the use of violent male hegemony against women, the stereotypical role of women and their dependence on men, are the main reasons for the breakdown of marital relations and family crimes in these stories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bozorg Alavi
  • Najib Mahfouz
  • marital relations
  • family crimes
  • relationship breakdown
بزرگ­علوی، مجتبی. (1399). چمدان. چاپ دهم، تهران: انتشارات نگاه.
__________ . (1357الف). ورق­پاره­های زندان، تهران: انتشارات امیرکبیر.
__________ . (1357ب). سالاری­ها، تهران: انتشارات امیرکبیر.
__________ . (1383). میرزا، تهران: نگاه.
حیدری، محمود.، فتحی فتح، ذبیح­الله. (1393). بررسی مبانی سوررئالیسم در داستان الشحاذ اثر نجیب محفوظ. مجلۀ زبان و ادبیات عربی. 8(10): 88-63.
ساروخانی، باقر. (1398). مقدمه­ای بر جامعه­شناسی خانواده. تهران: انتشارات سروش.
سگالن، مارتین. (1396). جامعه­شناسی تاریخی خانواده. ترجمۀ حمید الیاسی. تهران: انتشارات مرکز.
سلدون، رامان.، و ویدوسون، پیتر. (1384). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر. ترجمۀ عباس مخبر. تهران: انتشارات طرح نو.
 عقدایی، نفیسه. (1396). جریان­شناسی فمینیسم اسلامی. تهران: انتشارات نظری.
 محفوظ، نجیب. (1388). کوچۀ مدق. ترجمۀ محمدرضا مرعشی­پور. تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه.
________ . (1380). دزد و سگ­ها. ترجمۀ بهمن رازانی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات ققنوس.
________ . (1386). میرامار. ترجمۀ رضا عامری. تهران: انتشارات نی.
________ . (1388). گدا. ترجمۀ محمد دهقانی. چاپ سوم. تهران: انتشارات نیلوفر.
References
Fincham FD., Bradbury TN. (1987). The assessment of marital quality: A reevaluation. Journal of Marriage and Family. 4(49): 797-809.
Gong M. (2007). Does status inconsistency matter for marital quality?. Journal of Family Issues. 12(28): 1582-1610.
Marks SR. (1989). Toward a system theory of marital quality. Journal of Marriage and Family. 1(51): 15-26.
Paleari FG., Regalia C., Fincham F. (2005). Marital quality, forgiveness, empathy and rumination: A longitudinal analysis. Pers Soc Psychol Bull. 17 (31): 368-380.