ارائه الگوی صلاحیت حرفه‌ای دبیران زن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه برنامه ریزی درسی، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی صلاحیت حرفهای دبیران انجام پذیرفت. روش پژوهش: پژوهش مذکور از نظر هدف بنیادی- کاربردی و از نظر دادههای اطلاعاتی، از نوع آمیخته بود که در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. از نظر نحوه اجراء، نیز از الگوهای پیمایشی در این پژوهش استفاده شد. جامعۀ آماری در بخش کیفی پژوهش، شامل خبرگان آموزش و پرورش بود که با نمونه‌گیری هدفمند تعداد 20 خبره انتخاب شدند. در بخش کمی نیز جامعه آماری، شامل دبیران زن دورۀ دوم متوسط شهر تهران بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 324 نفر انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها، در بخش کیفی پژوهش حاضر از مصاحبههای نیمه ساختاریافته استفاده شد. در بخش کمی نیز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها مورد سنجش و تائید قرار گرفت. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد بود. در بخش کمّی با توجه به سؤال‌های پژوهش از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل عاملی تأییدی، معادلات ساختاری استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که مؤلفه‌های صلاحیت حرفه‌ای شامل، صلاحیت شناختی و قابلیتی (خودشناسی، دانش موضوعی، شناخت فرایند یادگیری)، مؤلفه‌های صلاحیت رفتاری- قضاوتی (صلاحیت ارزشی، صلاحیت نگرشی، صلاحیت علایق)، مؤلفه‌های صلاحیت مدیریتی رهبری (صلاحیت مرتبط با کلاس درس، صلاحیت مربوط به محیط آموزش، صلاحیت عملکردی، صلاحیت در هدایت)، مؤلفه‌های صلاحیت معنوی- اخلاقی (صلاحیت در رهبری، صلاحیت در رفتار اخلاق مدار، صلاحیت هنجاری) است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که صلاحیت حرفه‌ای معلمان تأثیر معناداری بر نشاط معنوی ایشان دارد.

کلیدواژه‌ها


حسینیان، بنت‌الهدی سادات.، نیلی، محمدرضا.، و شریفیان، فریدون. (1399). بررسی تطبیقی ابعاد برنامه‌های توسعه حرفه‌ای معلمان ابتدایی در ایران و کشورهای منتخب، فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 14(49): 73-90
شیخ‌الاسلامی کندلوسی, علی.، کیالاشکی، مهدیه.، مرادی، مسلم.،. و دهواری، سیف. ( 1397). پیش‌بینی اثربخشی معلمان بر اساس سطح نیازها و صلاحیت‌های حرفه‌ای در معلمان دوره ابتدایی شهرستان نوشهر. اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی ایران، تهران: مرکز بین‌المللی همایش‌ها و سمینارهای توسعه پایدار علوم جهان اسلام.
شعبانی، حسن. (1395). مهارت‌های آموزشی: روش‌ها و فنون تدریس. تهران: نشر سمت
صافی، احمد. (۱۳۸۸). سیمای معلم، تکریم شخصیت، صلاحیت‌ها، مهارت‌ها، خاطرات و تجارب کارکنان. چاپ پنجم، تهران: انجمن اولیا و مربیان.
عالمیان، وحید. (۱۳۸۹). طرح تدوین صلاحیت‌های علمی و حرفه‌ای معلم در نظام جمهوری اسلامی ایران. وزارت آموزشی و پرورش.
عسگری متین، سجاد.، و کیانی، غلامرضا. (1398). الگوی معیار صلاحیت حرفه‌ای معلمی در تراز جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه تعلیم و تربیت، 34(2): 9-30
غنی‌زاده گرایلی، مهری.، جعفری، پریوش.، و قلی‌قورچیان، نادر. (1396). شناسایی ابعاد و سنجش وضعیت مؤلفه‌های بهسازی دبیران دبیرستان های استان تهران. مدیریت مدرسه، 5(2): 12-150
قایدی, حسن.، دوست بین، فیروزه.، عالی نژاد، مرضیه.، و راهپیما، سجاد. (1397). تأثیر صلاحیت حرفه‌ای بر عملکرد شغلی معلمان. کنفرانس ملی اندیشه های نوین و خلاق در مدیریت،حسابداری مطالعات حقوقی و اجتماعی، خوی، دانشگاه آزاد اسلامی زرقان - آموزش عالی علامه خویی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری
مشایخی, منصوره.، و منصوریان، فرخنده. (1396). چهارچوبی برای صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان دوره ابتدایی. اولین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین ایران و جهان در روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی، شیراز، دانشگاه علمی کاربردی شوشتر.
ملکی، حسن. (۱۳۸۴). صلاحیت‌های حرفه ی معلمی. تهران: انتشارات مدرسه.
میرکمالی، سیدمحمد.، نارنجی ثانی، فاطمه.، و اسدی، سینا. (1398). ارزیابی وضعیت صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان از دیدگاه مدیران، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت مدرسه، 7(3): 69-86
References
Andrews, H. (2019). Time to bite the bullet on removing incompetent Teachers. Leadership in Education, 8(1), 1-13.
Bakar, R. (2018). The influence of professional teachers on Padang vocational school students' achievement. Kasetsart Journal of Social Sciences. journal homepage: http://www.elsevier.com/locate/kjss.
Blömeke, S. (2017). Modelling teachers' professional competence as a multi-dimensional construct. Editors: Sonia Guerriero
Bodine R. Romijn, Pauline L. Slot, & Paul P.M. Leseman. (2020). Increasing teachers’ intercultural competences in teacher preparation programs and through professional development: A review. Teaching and Teacher Education. journal homepage: www.elsevier.com/locate/tate.
Grauf, C. A. (2015). Principal's Perceptions of Incompetent Teachers: Incidence Rates, Characteristics, and Barriers to Dismissal in Missouri. Theses and Dissertations. University of Arkansas, Fayettevill: 1-158.
Kew, B. (2015). A study of the relationship between students' participation in the UCT Commerce Faculty's Education Development Unit and their graduate attributes (Master's thesis, University of Cape Town).
Lee, john chi kin , Wing po ,Lam & Yuk yung Li. (2003). Teachers Evaluation and Effectiveness in Hong Kong: Issues and Challenges, Journal of Personnel in Education, 17(1): 66-72
Olga V. Legankovaa, & Tatyana, M. (2016). Teacher's professional gaming competence as a condition for preschool education quality enhancement. Procedia - Social and Behavioral Sciences 233: 88 – 90
Rubens, A., Schoenfeld, G. A., Schaffer, B. S., & Leah, J. S. (2018). Self-awareness and leadership: Developing an individual strategic professional development plan in an MBA leadership course. The International Journal of Management Education, 16(1): 1-13.