مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و زوج‌درمانی مبتنی بر مدل گاتمن بر سبک‌های عشق‌ورزی زنان آسیب دیده از خیانت همسر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و زوج‌درمانی مبتنی بر مدل گاتمن بر سبک‌های عشق‌ورزی زنان آسیب دیده از خیانت همسر انجام شد. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری سه ماهه انجام شد. جامعه‌آماری پژوهش شامل تمامی زنان آسیب دیده از خیانت همسر مراجعه‌کننده به مرکز بهداشت شهر رامسر از دی ماه 99 تا پایان اردیبهشت 1400بود. 45 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هرگروه 15 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش اول و دوم هریک 8 جلسه زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و زوج‌درمانی مبتنی بر مدل گاتمن قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل فهرست مثلثی عشق استرنبرگ (1986) بود. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل واریانس مختلط بوسیله نرم‌افزار 23-SPSS انجام شد. یافته‌ها: در مرحله پس‌آزمون هر دو روش مداخله بر بهبود سبک‌های عشق‌ورزی صمیمیت (57/8=F، 001/0>P)، میل (55/8=F، 001/0>P) و تعهد (26/8=F، 001/0>P) اثربخش زنان آسیب دیده از خیانت همسر تأثیر معناداری داشت. در مرحله پیگیری نیز اثربخشی هر دو روش در طی زمان ماندگار است، اما همچنین نتایج آزمون بونفرنی نشان داد زوج‌درمانی مبتنی بر مدل گاتمن در مقایسه با زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر سبک‌های عشقورزی زنان آسیب دیده از خیانت همسر اثربخش‌تر است (01/0>P). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و زوج‌درمانی مبتنی بر مدل گاتمن می‌تواند در بهبود سبکهای عشق‌ورزی زنان آسیب دیده از خیانت همسر مورد استفاده درمانگران زوج و خانواده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


افشاری نیا، کریم.، و هوشیار، فاطمه. (1399). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت روابط زناشویی زوجین ناسازگار شهر شیراز. زن و جامعه، 11(2): 18-1.
ایزدی، راضیه.، و عابدی، محمدرضا. (1395). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد. تهران: جنگل.
آرین‌فر، نیره.، و رسولی، رویا. (1398). مقایسه تأثیر زوج درمانی کوتاه مدت راه حل محور با زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فرسودگی زناشویی زوجین. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 20(1): 47-60.
باباخانی، وحیده. (1399). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر تحمل پریشانی و خودکنترلی زنان خیانت‌دیده. روانشناسی خانواده، 7(1): 132-121.
حسینی‌نیک، سلمان.، و اسلامزاده، علی. (1398). اثربخشی آموزش شناختی رفتاری گروهی بر بهبود علائم پس آسیبی، کیفیت زندگی، عزت نفس، و رضایت زناشویی زنان مواجه شده با خیانت زناشویی. پژوهش نامه زنان، 10(27): 71-53.
حفاظتی طرقبه، میترا.، فیروزآبادی، علی.، و حق‌شناس، حسن. (1385). بررسی ارتباط بین اجزا عشق و رضایتمندی زوجی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران (نامه دانشگاه)، 16(54): 109-99. 
سهیلی، نسیم. (1398). مقایسه اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر زوج درمانی گاتمن (GMCT) و رفتاری-تلفیقی (IBCT) بر کیفیت رابطه زناشویی و صمیمیت زناشویی زنان پرستار. رساله دکتری، دانشگاه خوارزمی.
شکرالله‌زاده معصومه.، و مدنی، یاسر. (1395). نقش سبک‌های هویتی و عشق ورزی در پیش بینی رضایت زناشویی. آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی سازی خانواده. 2(1): 89-79.  
کرباسیون، مهری.، موسوی سیده مریم.، شجاعی، مهرانه.، شباهنگ، رضا.، باقری شیخانگفشه، فرزین. (1399). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر باورهای فراشناختی و انعطاف‌پذیری روان‌‌شناختی زنان آسیب دیده از خیانت. مجله علوم پزشکی رازی، 7(27): 12-24.
کریمی، اصغر.، احمدی، صدیقه،. زهراکار، کیانوش. (1399). اثربخشی آموزش مهارت‌های زناشویی به روش گاتمن بر الگوهای ارتباطی زنان. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 11(44): 278-253.    
کلاهدوزی‌پور، آیلار.، باباخانی، وحیده.، قمری، محمد،. و پویامنش، جعفر. (1399). پیش‌بینی تعهد زناشویی براساس الگوهای ارتباطی: نقش میانجی سبکهای عشق‌ورزی. زن و مطالعات خانواده، 12(48): 90-73.
فتوحی، سکینه.، میکائیلی، نیلوفر،. عطادخت، اکبر،. و حاجلو، نادر. (1397). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر هیجان را با زوج درمانی روایتی بر سازگاری و دل‌زدگی زناشویی زوجین متعارض. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 9(34): 101-77.
هدایتی‌دانا، سوسن،. و صابری، هایده. (1393). پیش‌بینی رضایت زناشویی براساس سبکهای عشق‌ورزی(صمیمیت، میل، تعهد) و اضطراب. خانواده پژوهی، 10(4): 527-511.  
References
Babcock, J., Gottman, J.M., Ryan, K., & Gottman, J.S. (2013). A component analysis of a brief psycho-educational couples’ workshop: One-year follow-up results. J Soc Behav Pers, 35: 252–280.
Bates, C., Terry, L., & Popple, K. (2016). Importance of Romantic Love to People with Learning Disabilities. Br J Learn Disabil, 45(1): 64–72.
Bravo, I.M., & White Lumpkin, P. (2010). The Complex Case of Marital Infidelity: An Explanatory Model of Contributory Processes to Facilitate Psychotherapy. Am J Fam Ther, 38(5): 421–32.
Bois, k., Bergeron, S., Rosen, N.O., McDuff, P., & Gregoire, A.B. (2013). Sexual and Relationship Intimacy among Women with Provoked Vestibulodynia and Their Partners: Associations with Sexual Satisfaction, Sexual Function, and Pain Self-Efficacy. J Sex Med, 10(8): 2024–2035.
Coto-Lesmes, R., Fernández-Rodríguez, C., & González-Fernández, S. (2020). Acceptance and Commitment Therapy in group format for anxiety and depression. A systematic review. J Affect Disord, 263: 107–20.
David, P. (2015). Wedding the Gottman and Johnson Approaches into an Integrated Model of Couple Therapy. Fam J Couns Ther Couples Fam, 23(4): 336-345.
Gordon, K.C., Baucom, D.H., & Snyder, D.K. (2004). An integrative intervention for promoting recovery from extramarital affairs. J Marital Fam Ther, 30(2): 213-231.
Gottman, J.M., & Gottman, J.S., & DeClaire, J. (2006). Ten lessons to transform your marriage. New York: Crown Publishers.
Gottman, J.M., & Gottman, J.S. (2008). Gottman method couple therapy. In A. S. Gurman (Ed.), Clinical handbook of couple therapy (pp. 138–164). The Guilford Press.
Hatfield, E., & Rapson, R.L. (2015). Love and sex after 50. Int Encycl Hum Sex. 649–719.
Hayes, S.C., Levin, M.E., Plumb-Vilardaga, J., Villatte, J.L., & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behav Ther, 44(2): 180–98.
Hosseini, F., & Alavi Langeroodi, S.K. (2017). Role of Attachment Styles and Marital Satisfaction on Sexual Satisfaction through Mediation of Love among Married Psychology Students of Yazd Azad University. J Women Soc Psychol Stud, 15(3): 165-188.
Lewandowski, G.W., & Ackerman, R.A. (2006). Something’s missing: Need fulfillment and self-expansion as predictors of susceptibility to infidelity. J Soc Psychol, 146(4): 389–403.
Luoma, J.B., Kohlenberg, B.S., Hayes, S.C., & Fletcher, L. (2012). Slow and Steady Wins the Race: A Randomized Clinical Trial of Acceptance and Commitment Therapy Targeting Shame in Substance Use Disorders. J Consult Clin Psychol, 80(1): 43.
Maphosa, S., Mutandwa, P., & Nyamayaro, A. (2017). Infidelity Appetite: Psychological Factors Influencing Married Women to Engage in Extra-marital Affairs. Int J Innov Res Dev, 6(1): 46–52.
Meunier, V. (2017). Gottman method couples therapy. In Behavioral, Humanistic-Existential, And Psychodynamic Approaches To Couples Counseling (pp. 113-147). Routledge.
Morshedi, M., Davarniya, R., Zahrakar, K., Mahmudi, M., Shakarami, M. (2016). The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on Reducing Couple Burnout of Couples. IJNR, 10(4): 76–87.
Patrick, S., Sells, J.N., Giordano, F.G., Tollerud, T.R. (2007). Intimacy, differentiation, and personality variables as predictors of marital satisfaction. The Family Journal, 15: 359–367.
Peterson, B.D., Eifert, G.H., Feingold, T., & Davidson, S. (2009). Using acceptance and commitment therapy to treat distressed couples: A case study with two couples. Cogn Behav Pr, 16(4): 430–442.
Rafiee, S., & Jomhory, F. (2019). The Relationship between Marital Betrayal and Love Styles with Couples’ Sexual Satisfaction. Sociol Educ J, 11: 141–9.
Rajaei, A., Daneshpour, M., & Robertson, J. (2019). The Effectiveness of Couples Therapy Based on the Gottman Method Among Iranian Couples With Conflicts: A Quasi-Experimental Study. J Couple Relatsh Ther, 18(3): 223–240.
Rokach, A., & Philibert-Lignières, G. (2015). Intimacy, loneliness and infidelity. Open Psychol J, 8: 71–77.
Sianturi, R., Keliat, B.A., & Wardani, I.Y. (2018). The effectiveness of acceptance and commitment therapy on anxiety in clients with stroke. Enferm Clin, 28: 94–97
Tong, H.P. (2019). The Gottman Method, Narrative Therapy, and Psychodynamic Approach in Counseling Interracial Couples. Winona State University.
Turner, J. (2020). Making love, making empire In Bordering intimacy. Manchester University Press.
Twohig, M.P., & Levin, M.E. (2017). Acceptance and commitment therapy as a treatment for anxiety and depression: A review. Psychiatr Clin, 40(4): 751–770.
Wakefield, S., Roebuck, S., & Boyden, P. (2018). The evidence base of acceptance and commitment therapy(ACT) in psychosis: A systematic review. J Context Behav Sci, 10: 1–13. 
Warach, B., & Josephs, L. (2019). The Aftershocks of Infidelity: A Review of Infidelity-based Attachment Trauma. J Sex Relatsh Ther, 27(12): 85–97.