اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی داغ و سرد بر رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی شده در کودکان بیش فعال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

3 استادیار گروه پزشکی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی، بیرجند، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی داغ و سرد بر رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی شده در کودکان بیش فعال بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پژوهش پیش‌آزمون- پس آزمون با گروه گواه همراه با دوره پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش، شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع ابتدایی (پایه اول، دوم و سوم) دارای اختلال کاستی توجه/ بیش‌فعالی در سال تحصیلی 1400-1399 بود که به مراکز مشاوره آموزش و پرورش شهر تهران مراجعه نمودند که از بین آن‌ها، تعداد 30 نفر از کودکان بیش‌فعال با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (15 نفر) قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه کانرز والدین و سیاهه رفتاری کودک آخنباخ-نسخه والدین (آخنباخ،1991) به دست آمد. برنامه آموزش کارکردهای اجرایی داغ و سرد عزیزیان و همکاران (1395) در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای بر روی گروه آزمایش اجرا شد اما گروه گواه در لیست انتظار باقی ماند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار Spss.22 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش کارکردهای اجرایی داغ و سرد بر رفتارهای درونی‌سازی (59/3=F، 036/0=p) و برونی‌سازی شده (24/9=F، 001/0>p) در کودکان بیش فعال بود. نتیجه-گیری: می‌توان نتیجه گرفت وزش کارکردهای اجرایی داغ و سرد بر رفتارهای درونی‌سازی و برونی‌سازی شده در کودکان بیش فعال موثر بود و می‌توان از این روش در جهت بهبود مشکلات کودکان بیش فعال استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


احمدی، احمد.، ارجمندنیا، علی اکبر.، عزیزی، محمدپارسا.، و مطیعی، سمیرا. (1396). اثربخشی برنامه آموزش کارکردهای اجرایی رایانه محور بر ویژگی­های شناختی و پیشرفت ریاضی کودکان دارای نارسایی توجه/ بیش­فعالی. فصلنامه پرستاری کودکان: 4(1): 57-48.
برحق طلب، الهه.، عسگری، پرویز.، نادری، فرح.، و حیدری، علیرضا. (1397). اثر توانبخشی شناختی بر عملکردهای اجرایی (حافظه و حل مسئله) کودکان دارای اختلال نقص توجه و بیش­فعالی. مجله طب توانبخشی. 2(3): 23-45.
عزیزیان، مریم. (1396). طراحی و تدوین بسته آموزشی کارکردهای اجرایی و تعیین اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی و خودتنظیمی در دانش­آموزان دیرآموز. رساله دکتری روانشناسی تربیتی. دانشگاه علامه طباطبائی.
نعمتی، شهروز.، و باردل، محمد. (1398). کارکردهای اجرایی سرد و داغ در افراد دارای اختلال نقص توجه/بیش­فعالی: مطالعه مروری نظامند. فصلنامه پژوهش­های کاربردی روان­شناختی:10(4): 216-201.
References
Achenbach TM. (1991). Manual for the Child Behavior Checklist/ 4-18 and 1991 Profile. Burlington, VT: University of Vermont Department of Psychiatry.
Achenbach, T. M., & Rescorla, L. A. (2001). Manual for the ASEBA school age forms & profiles. Burlington, VT: university of Vermont, Researchcenter of children
Antonini, T. N., Becker, S. P., Tamm, L., & Epstein, J. N. (2015). Hot and cool executive functions in children with attention-deficit/hyperactivity disorder and comorbid oppositional defiant disorder. Journal of the International Neuropsychological Society. 21(08), 584-595.
Barkley, R. A. (2003). Issues in the diagnosis of attention-deficit hyperactivity disorder in children. Brain and Deve. 25(2), 77-83.
Bravo, T. M., Martı´n, M., & Domı´nguez, M. (2008). Hot” and ‘‘Cool” executive dysfunction in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD).  Journal of the International Neuropsychological Society. 21(08), 432-445.
Fernàndez, V. R., Quiroga J. A., R. Munso, R. B., & Brugué M. C. (2013). Abnormalities in cool (inhibition response) and hot (reward anticipation) executive functions in medication naïve ADHD adults. Current Directions in Psychological Science. 22(11), 289-301.
Geurts, H. M., Van der Oord C., & Eveline A. (2006). Hot and cool aspects of cognitive Gharaeni, N., Fathabadi, J. (2013). impact puppet play therapy on improving social skills in preschool children with Down syndrome. J Appl Psychol, 2(26): 25-40. (Persian)
Hobson, C. W., Scott, S., & Rubia, K. (2011). Investigation of Cool and Hot Executive Function in ODD/CD Independently of ADHD. Journal Child Psychology and Psychiatry. 52(18), 1035-43.
Polanczyk, G. V., Willcutt, E. G., Salum, G. A., Kieling, C., & Rohde, L. A. (2014). ADHD prevalence estimates across three decades: an updated systematic review and meta-regression analysis. International Journal of Epidemiology. 43(2), 434-442.
Poon, K. (2018).Hot and Cool Executive Functions in Adolescence: Development and Contributions to Important Developmental Outcomes, Executive Functions and Development. 8(4), 1-28.
Rapport, M. D., Orban, S. A., Kofler, M. J., & Friedman, L. M. (2013). Do programs designed to train working memory, other executive functions, and attention benefit children with ADHD? A meta-analytic review of cognitive, academic, and behavioral outcomes. Clinical Psychology Review. 33(8), 1237-52.
Rubia, K. (2011). "Cool" inferior front striatal dysfunction in attentiondeficit/ hyperactivity disorder versus "hot" ventromedial orbitofrontal-limbic dysfunction in conduct disorder: A review. Biological Psychiatry. 69(12), 69-87.
Soriano-Ferrer, M., & Félix-Mateo, V., & Begeny J. (2014). Executive function domains among children with ADHD: Do they differ between parents and teachers ratings. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 13(2), 80-86.
Tye, C., Bedford, R., Asherson, P., Ashwood, K., Azadi, B., Bolton, P., & et al. (2017). Contributions to Important Developmental Outcomes. Front Psychol. 8(2), 11-23.
Willcutt, E. G., Doyle, A. E., Nigg, J. T., Faranoe, S. V., & Penington, B. F. (2005). Validity of executive function theory of attention-deficit/ hyperactive disorder: An meta-analytic review. Biological Psychiatry. 58(11), 1336-46.
Yang, B. R., Chan, R. C. K., Gracia N., Cao X. Y., Zou, X. B., Jing, J., Mai, J. N., Li, J., & Shum, D. (2011). Cool and hot executive functions in medicationnaive attention deficit hyperactivity disorder children. Psychological Medicine. 41(12). 259-269.
Zelazo, P. D., & Müller, U. (2011). Executive function in typical and atypical development. In U. Goswami (2nd Ed). The Wiley-Blackwell Handbook of Childhood Cognitive Development (2nd Ed.) Oxford: Wiley-Blackwell.
Ziereis, S., & Jansen, P. (2015). Effects of physical activity on executive function and motor performance in children with ADHD. Research in Developmental Disabilities. 38(5), 181-191.