اثربخشی بسته تدوین شده آموزش مقابله با خشم، بر کنترل رفتارهای پرخاشگرانه کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی،کرمان، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بسته آموزشی مقابله با خشم، بر کنترل رفتارهای پرخاشگرانه کودکان انجام شده است. روش پژوهش: از نظر هدف، پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کاربردی و روش آمیخته اکتشافی متوالی است. تحلیل مصاحبه در این پژوهش بر اساس نرم افزار مکس کیودا انجام شده است، جهت جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش، دو روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. در بخش کیفی از روش نمونه گیری هدفمند و در بخش کمی مبتنی بر طرح نیمه تجربی پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه استفاده شد که نمونه‌های پژوهش با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گواه و آزمایش به صورت تصادفی کاربندی شدند. اشباع در بخش کیفی در این تحقیق پس از مصاحبه با 12 نفر حاصل شد. ابزار پژوهش پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان شهیم (1385) بود. گروه آزمایش تحت آموزش بسته تدوین شده محقق ساخته در ده جلسه به مدت 60 دقیقه قرار گرفتند. در بخش کیفی برای تجزیه تحلیل داده از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی برای تجزیه و تحلیل داده ها از واریانس اندازه های تکراری استفاده شد. یافته ها: تحلیل نتایج کیفی نشان داد که به طور کلی در سه بعد اصلی درک و آگاهی، کنترل و مهارت های مقابله 12 ملاک اصلی همزاد پنداری، شبیه سازی خشم و استرس، درک دلایل خشم و استرس، شناخت فرایند ایجاد شده خشم و استرس، حفظ حالت، آرامش سازی، حواس پرتی توقف فکر، خنثی سازی، جایگزین سازی، بازسازی شناختی، مهارت دهی بر ایجاد یک پروتکل آموزشی مدیریت خشم و استرس در کودکان نقش دارد. در بخش کمی نتایج آموزش نشان داد که پروتکل تدوین شده بر مدیریت و کنترل پرخاشگری (79/65=F، 001/0=P) در مرحله پس آزمون موثر بود و این تاثیر در مرحله پیگیری پایدار گزارش شد. نتیجه گیری: پژوهش نشان داد که کودکان نیاز به تغییر مواضع مشکل زا بر مبنای شرایط سنی خویش دارند، در زمینه پرخاشگری ارائه مدل های قهرمان که توانمندی کنترلی و مقاومت بیشتری چه در بازی و چه در داستان گویی مساله ای است که با تغییر الگوی حاصل زمینه بهبود تطبیق و هماهنگ سازی با این شرایط را برای کودک موجب می‌شود.

کلیدواژه‌ها


اشرف پوری، زیور.، پورابراهیم، تقی.، و یوسفی لویه، مجید.(1390) تاثیر قصه درمانی گروهی بر کاهش نشانه های اختلال لجبازی-نافرمانی کودکان.‎ پژوهش‌های مشاوره، 9(35): 44-60
بشارت، محمدعلی.، و رییسی، فاطمه و فرهمند، هادی. (1399). آسیب‌های دلبستگی و افسردگی: نقش واسطه‌ای احساس خشم، مطالعات روان شناختی، 16(2): 55-63.
پریرخ، مهری.، و ناصری، زهرا. (1395). بررسی میزان برنامه‌های کتاب درمانی درمیزان پرخاشگری کودکان. مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، 1(4): 40-34.
شکارچی، خدیجه.، و یوسفی لای بیشه ئی، اسماء. (1400). چگونه توانستیم مشکل پرخاشگری دانش آموزمان را کاهش دهیم؟ همایش ملی پژوهش‌های حرفه‌ای در روانشناسی و مشاوره با رویکرد ازنگاه معلم، میناب.
شریفی راد، غلامرضا، محبی ، سیامک، مطلبی، محمد: شاه سیاه، مرضیه و تبرایی، یاسر (1390). تاثیر آموزش قاطعیت بر میزان اضطراب تحصیلی دانش آموزان. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار ( اسرار)، 18(60)، 90-827.
شهیم، سیما.(1385) پرخاشگری آشکار و رابطه در کودکان دبستانی. پژوهش های روانشناختی. 9(1): 27-44
شهیم، سیما.، و یوسفی، فریده. (۱۳۷۸). پرسشنامه مشکلات رفتاری کودکان پیش دبستانی (فرم والد). مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 15(1): 19-32
منطقی، مرتضی. (1390). بررسی پیامدهای بازیهای ویدئویی-رایانه ای، نشر فرهنگ و دانش. چاپ دوم
صفاری نیا، مجید (1393) مولفه های اجتماعی روانش شناسی سلامت در ایران. فصلنامه روان شناسی سلامت، 11(2): 101-119
محمدحسینی، سودا. (1397). تعیین نقش همدلی عاطفی و پذیرش همسالان در پیش بینی پرخاشگری مدرسه‌ای دانش آموزان، پنجمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، قزوین،
محمدی، اطلس. (1400). بررسی علل پرخاشگری در مدارس (مطالعه موردی: مدرسه امام صادق شهر دهدشت)، هفتمین کنفرانس بین المللی دانش و فناوری علوم تربیتی مطالعات اجتماعی و روانشناسی ایران، تهران
واحدی، شهرام.،  فتحی آذر، اسکندر.، حسینی نسب، سید داوود، و مقدم، محمد (1387). بررسی پایایی و روایی مقیاس پرخاشگری پیش دبستانی و ارزیابی میزان پرخاشگری در کودکان پیش دبستانی ارومیه. فصلنامه اصول بهداشت روانی. 10(37): 15-24.
References
Archer, J. (2019). The reality and evolutionary significance of human psychological sex differences. Biological Reviews94(4), 1381-1415.
Callard, A. (2018). The Reasons to Be Angry Forever. ” In The Moral Psychology of Anger, Myisha Cherry and Owen Flanagan, 123–38. Rowman & Littlefield Publishers.
Cherry, M., & Flanagan, O. (2017). Introduction. In The Moral Psychology of Anger (edited by Myisha Cherry and Owen Flanagan). https://www. rowmaninternational. com/buy-books/product-details/
Christensen, N. (2016). Aristotle on anger and Rectificatory justice. MPhil thesis, Department of Philosophy, University College London.
Crick, N. R., & Grotpeter, J. K. (1995). Relational aggression, gender, and social‐psychological adjustment. Child development, 66(3), 710-722.
Drury, J. , Ball, R. , Neville, F. , Reicher, S. , & Stott, C. 2020. How crowd violence arises and how it spreads: A critical review of theory and evidence
Huang, Y., & Zhao, N. (2020). Generalized anxiety disorder, depressive symptoms and sleep quality during COVID-19 outbreak in Chine: A web-based cross-sectional survey. Psychiatry Research, 288, 112954.
Lagerspetz, K. M. J., Bjorkqvist, K., & Peltonen, T. (1988). Is indirect aggression more typical of females? Gender differences in aggressiveness in 11- to 12-year-old children. Aggressive Behavior, 14, 403–414.3.0.CO;2-D>CrossRefGoogle Scholar.
Ip, H. F., Van der Laan, C. M., Krapohl, E. M., Brikell, I., Sánchez-Mora, C., Nolte, I. M., ... & Boomsma, D. I. (2021). Genetic association study of childhood aggression across raters, instruments, and age. Translational psychiatry, 11(1), 1-9.
Schumann, B. R. (2004). Effects of child-centered play therapy and curriculum-based small-group guidance on the behaviors of children referred for aggression in an elementary school setting. University of North Texas.