اثربخشی رویکرد خودشفابخشی بر تحریف‌های شناختی و بخشودگی بین فردی زنان دچار پریشانی روانشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاور خانواده، دانشگاه پیام نور، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی رویکرد خودشفابخشی بر تحریف‌های شناختی و بخشودگی بین فردی زنان دچار پریشانی روانشناختی انجام شد.
روش‌: این پژوهش، یک مطالعه‌ی نیمه‌آزمایشی با دو گروه (آزمایش و گواه) در دو مرحله‌ی‌ (پیش آزمون و پس آزمون) بود که بر روی زنان مراجعه کننده به مرکز مشاوره آموزش وپرورش ناحیه دو شهراصفهان در نیمسال دوم سال 1399 انجام شد.60 نفر دچار پریشانی روانشناختی تشخیص داده شده و بدین منظور 40 نفر واجد شرایط شرکت در پژوهش با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه جایابی شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های پریشانی روانشناختی (کسلر، ۲۰۰۲)، تحریف‌های شناختی (حمام‌چی و بویوک، 2004) و بخشودگی بین فردی (احتشام‌زاده، ۱۳۸۹) بود. گروه آزمایش ۱۴ جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش خودشفابخشی را دریافت و گروه گواه هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. جهت تجزیه وتحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج این مطالعه، نشان داد که رویکرد خودشفابخشی بر تحریف‌های شناختی و بخشودگی زنان دچار پریشانی روانشناختی، اثربخشی معناداری داشت (001/0>p).
نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی خودشفابخشی در ارتقای سلامت روان زنان دچار پریشانی روانشناختی و افزایش بخشودگی در کنار کاهش تحریف‌های شناختی، توجه به این نوع اموزش به خانواده‌ها پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


اخوان‌عبیری، فاطمه.، شعیری، محمدرضا.، و غلامی‌فشارکی، محمد. (۱۳۹۸). رابطه سبک دلبستگی و پریشانی روان‌شناختی باتوجه به نقش واسطه‌ای ذهن آگاهی. دوماه نامه علمی ـ پژوهشی فیض، ۲۳(۱): ۱۰۱-۸۹.
اخوی‌ثمرین، زهرا.، نوابی‌نژاد، شکوه.، ثنایی‌ذاکر، باقر.، و اکبری، مهدی. (1392). سبک‌های دلبستگی و میزان بخشودگی میان زنان متقاضی طلاق و زنان عادی. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، ۱۱(۲): ۵۵-۸۲.
احتشام‌زاده، پروین.، احدی، حسن.، عنایتی، میرصلاح الدین.، و حیدری، علیرضا. (1389). ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش بخشودگی بین‌فردی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۱۶(۴): ۴۵۵-۴۴۳.
امیرخانلو، آذرخش.، میرزائیان، بهرام.، و حسن‌زاده، رمضان. (۱۴۰۰). مقایسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتاردرمانی دیالتیکی بر بخشودگی بین‌فردی و تحمل پریشانی در زنان آزاردیده از خشونت‌های خانگی. رویش روان شناسی، ۱۰(۴): ۱۲-۱.
ایرانی، زهرا.، لطیفی، زهره.، و سلطانی زاده، محمد. (1399). تاثیر آموزش خودشفابخشی بر توانمند سازی روانی مردان وابسته به مواد مخدر. فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، ۱۲(۴۷): ۳۷-۵۸.
حیدری، فاطمه. (۱۳۹۹).  بررسی اثربخشی  خود شفا بخشی (سلف هیلینگ) بر عزت نفس ، بخشش و اضطراب فراگیر زنان خیانت دیده حیدری أصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه پیام نور اصفهان.
زارعان، فهیمه.، لطیفی، زهره.، و میرمهدی، سیدرضا (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش خودشفابخشی بر سرمایه‌های روان‌شناختی، تحمل پریشانی و سردرد همسران معتادان. فصلنامه اعتیادپژوهی، ۱۴(۵۵): ۱۹۳-۲۱۲.
زمانی، فرزانه.، لطیفی، زهره.، و شریفی، مهران. (‍۱۴۰۰). تأثیر آموزش خود شفابخشی بر میزان استرس، اضطراب مرگ و افسردگی بیماران مبتلا به سرطان سینه. مجله روان پرستاری، ۹(۳): ۸۳-۹۵.
سلطانی، مژگان.، لطیفی، زهره.، و موسوی، شکوفه. (۱۳۹۸). تأثیر آموزش خودشفابخشی بر شفقت به خود، نگرانی از تصویر تن و روند بهبود بیماری در زنان مبتلا به سرطان پوست. پوست و زیبایی، ۱۰(۴): ۲۳۴-۲۲۲.
شهبازی، نسرین.، و لطیفی، زهره. (1399). اثربخشی آموزش خودشفابخشی (کدهای شفابخش) بر افسردگی، شدت درد ادراک شده و اضطراب مرتبط با درد در بیماران مبتلا به سردرد مزمن. فصلنامه روانشناسی سلامت، ۹(۳): ۱۱۳-۱۳۲.
صالحی، بلن.، و اصغری‌ابراهیم‌آباد، محمدجواد. (1398). بررسی نقش مذهب و تحمل پریشانی هیجانی در پیش‌بینی امنیت روانی زنان نابارور. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، ۱۷(۱): ۱۶۵-۱۹۲.
صدوقی، مجید.، و محمدصالحی، زهرا. (۱۳۹۹). رابطه پریشانی روان‌شناختی با بی‌خوابی در جمعیت غیر بالینی: نقش میانجی‌گر نشخوار فکری. رویش روان شناسی، ۹(۹): ۳۶-۲۷.
ضرابی، شراره.، طباطبایی‌نژاد، فاطمه‌سادات.، و لطیفی، زهره. (۱۴۰۰). مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و خودشفابخشی بر تحمل پریشانی زنان مبتلا به اختلال پرخوری عصبی. تحقیقات علوم رفتاری، ۱۹(۲): ۱۰۰۶-۱۰۰۰.
عاشوری، اعظم.، ابراهیمی، محمداسماعیل.، و قاسمی پور، یداله. (1398). مقایسه میزان تحریف شناختی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلابه درد مزمن، غیر درد مزمن و افراد عادی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ۶۲(۵): ۱۷۲۳-۱۷۳۲.
فارسیجانی، نیلوفر.، پورشهریار، حسین.، ملحی، الناز.، و رضواندل‌رمزی، فاطمه. (۱۴۰۰). مدل معادلات ساختاری رابطه بین سبک های دلبستگی و پریشانی روان‌شناختی: نقش واسطه‌ای طرحواره‌های هیجانی. رویش روان شناسی، ۱۰(۴): ۷۶-۶۵.
لطیفی، زهره.، شفیعی، لادن.، و سلطانی زاده، محمد. (۱۴۰۰).  آموزش خودشفابخشی بر فرسودگی شغلی، کیفیت زندگی و انعطاف پذیری عاطفی پرسنل اورژانس اجتماعی اصفهان. مجله ابن سینا، ۲۳(۲): ۳۶-۴۷.
لطیفی، زهره.؛ قرقانی، ریحانه.؛ و مردانی، زهرا. (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش خودشفابخشی بر سبک زندگی و مدیریت نشانه‌ها در زنان مبتلا به پرفشاری خون. مجله پژوهش سلامت، ۶(۱): ۷۷-۶۶.
لطیفی، زهره.، و مروی، مهدی. (1399). شفا در اتاق درمان (راهنمای روان شناسان و مشاوران برای کاربرد رویکرد کدهای شفابخش برای آموزش و درمان خودشفابخشی). اصفهان: انتشارات دانشگاه پیام‌نور.
لوید، الکس.، و جانسون، بن. (۱۳۹۸). راهنمای کد شفابخش. ترجمه: مهدی مروی و دکتر زهره لطیفی، اصفهان: انتشارات مؤلف. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، ۲۰۱۰)
مهرافزون، داریوش.، ستوده‌اصل، نعمت.، و مکوندحسینی، شاهرخ. (1400). تأثیر تحریف شناختی بر خودانتقادی با واسطه‌گری ویژگی‌های شخصیتی بر دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی تهران. دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی، ۲۲(۲): ۲۲-۳۳.
هویدا، رضا.؛ همایی، رضا.، و عابدی، احمد. (۱۳۸۹). اثربخشی اموزش شناختی رفتاری مذهبی بر احساس گناه زوج‌های نابارور شهر اصفهان. مطالعات اسلام و روان شناسی، 4(۶): ۸۹-۱۰۱.
یعقوبی، حمید. (1394). ویژگیهای روانسنجی نسخه 10 سوالی پرسشنامه پریشانی روان‌شناختی کسلر (k-10). پژوهشهای کاربردی روان‌شناختی، 4(6): ۴۵-۵۷.
References
Biswas, T., Scott, J. G., Munir, K., Renzaho, A., Rawal, L. B., Baxter, J., & Mamun, A. A. (2020). Global variation in the prevalence of suicidal ideation, anxiety and their correlates among adolescents: A population-based study of 82 countries. EClinicalMedicine, 24, 100395. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100395
Clark, J. M. (2020). Self-Esteem as a Predictor for Thinking Errors in Prison Inmates (Doctoral dissertation, The Chicago School of Professional Psychology).‏
Hamachi, Z., & Buyukozturk, S. (2004). The    interpersonal    cognitive    distortions    scale: Development of the scale and investigation of it, s psychometric characteristics. Psychological reports, 32, 132-919.
Irani, Z., Latifi, Z., Soltanizadeh, M. (2021). The effectiveness of self-healing training (the healing codes) on psychological capital and A sense of cohesion in drug addicts. Journal of Research & Health, 11(5), 8-8. URL: http://jrh.gmu.ac.ir/article-1-1925-en.html
Karremans, J.C., Van-Schie, H.T., Van-Dongen, I., Kappen, G., Mori, G., Van-As, S., Ten-Bokkel, I. M., & Van-Der-Wal, R. C. (2019). Is mindfulness associated with interpersonal forgiveness? Emotion, 20(2), 296-310.
Kim, J., Shin, Y., Tsukayama, E., & Park, D. (2020). Stress mindset predicts job turnover among pre-school teachers. Journal of School Psychology, 78, 13-22.
Latifi, Z., Soltani, M. & Moosavi, S. (2020). Evaluation of the effectiveness of self-healing training on self-compassion, body image concern, and recovery process in patients with skin cancer. Complementary Therapies in Clinical Practice, 40(2020), 101-180.
Lipton, B. (2016). The Biology of Belief; Publisher: Hay House Inc.; 7. Anniversary edition (October 11, 2016). Mountain of Love، Elite Books, 2005.
Loyd, A. (2019). The Healing Codes II; A step-by-step guide to whole-life healing; Publisher: Yellow Kite.
Loyd, A. (2018). The Memory Engineering; Alexander Loyd Services, LLC. publisher. Hodder & Stoughton.
Loyd, A. (2013). The Healing Codes will revolutionize heal. MANUAL Alex Loyd Services, LLC.   
Naeem, F., Munshi, T., Gratzer, D., Rodie, D., Irfan, M., Rao, S., & Lecomte, T. (2019). Video intervention for the psychiatric waiting room: Proof-of-concept randomised controlled trial of RESOLVE (Relaxation Exercise, SOLVing problem and cognitive Errors). BJPsych Open, 5(5), E77. doi:10.1192/bjo.2019.59
Thompson, K., D’iuso, D., Schwartzman, K. S., Dobson & Drapeau, M. (2020). Changes in depressed patients’ self-statements. Journal Psychotherapy Research, 30(2), 170-182.
Wietse, A., Marx, R., Leku, M. A. Lakin, P. Carswell, K., Jura, A. (2020). Guided self-help to reduce psychological distress in South Sudanese female refugees in Uganda: a cluster randomized trial. Lancet global Health, 8(2), 254-263.
Wu, Y. C., Hsu, H. I., Tung, H. H., Pan, S. J., Lin, S. W. (2021). Psychometric properties of the self-healing assessment scale for community-dwelling older adults. Healthcare (Basel), 9(4), 484. doi: 10.3390/healthcare9040484. PMID: 33924124; PMCID: PMC8074308
Zarean, F., Latifi, Z. (2021). Effects of self-healing intervention on quality of life and mother-child interaction among female breadwinners. Complementary Therapies in Clinical Practice, 43, 101334. https://doi.org/10.1016/j.ctcp.2021.101334
Zarean, F., Latifi, Z. (2020). The effectiveness of self-healing (the healing codes) training on psychological capital and distress tolerance in women with addicted husbands. Current Psychology, 101334. 10.1007/s12144-020-00860-8