اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر سازگاری اجتماعی و تفکر انتقادی نوجوانان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه روانشناسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش مهارت­های زندگی بر سازگاری اجتماعی و تفکر انتقادی دختران و پسران نوجوان بود. روش پژوهش: این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و مرحله پیگیری بود و جامعه آماری را 985 دختر و پسر نوجوان دوره دوم متوسطه شهر سیرجان تشکیل دادند که با توجه به شرایط پیش آمده کرونا و بر اساس در دسترس 40 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و گواه (20 نفر) کاربندی شدند. گروه آزمایش تحت آموزش بسته مهارت زندگی نیک پور (1383) به مدت  10 جلسه قرار گرفتند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. هر دو گروه به پرسشنامه‌های سازگاری اجتماعی سینگ و سینها (1393) و و پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا (1990) پاسخ دادند. داده­های جمع­آوری شده با استفاده از واریانس اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته ­ها: نتایج این پژوهش نشان داد آموزش مهارت­های اجتماعی بر سازگاری اجتماعی (54/7=F، 001/0=p) و تفکر انتقاد (84/6=F، 002/0=P) موثر بوده و این تاثیر در مرحله پیگیری پایدار بود (05/0=P). نتیجه گیری: بنابراین نتیجه گیری می شود که آموزش مهارت های زندگی به مثابه مهارت های زیربنایی سلامت روان رویکردی موثر در سازگاری اجتماعی دختر و پسر نوجوان است.

کلیدواژه‌ها


احمدی فدافن، زهرا. (1395). بررسی تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر تفکر انتقادی و امیدواری در دانش آموزان پسر پایه ی پنجم شهرستان کاشمر سال تحصیلی 96-95. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بردسکن.
اشرفی، مهناز.، و منجزی، فرزانه. (1392). اثربخشی مهارت های ارتباطی بر میزان پرخاشگری دانش آموزان دختر دوره متوسطه. پژوهش های علوم شناختی و رفتاری، 3(1): 81-98.
بندک، موسی.، بهادری، مریم.، و ریگی، شهرزاد. (1399). اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سازگاری اجتماعی و کاهش قلدری دانش آموزان ورزشکار مقطع متوسطه اول شهر تهران. مجله علوم حرکتی و رفتاری، 3 (1): 89-79
جمالی پاقعله، زیور.، جمالی پاقلعه، سمیه.، جدیدی فیقان، مهناز.، و نظری بدیع، مرضیه. (1393). تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر سازگاری اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر نوجوان. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 15 (4): 129-121.
خلعتبری، جواد.، و عزیززاده، فرشته. (1390). تاثیر آموزش مهارت های زندگی و راهبردهای تاثیر آموزش مهارت های زندگی و راهبردهای دانشجویان دختر. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 12(44): 56-70
درویشی، حکیمه.، و امینی خویی، ناصر. (1395). اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر رشد تفکر انتقادی و خلاقیت کودکان سنین 6 تا 11 سال شهرستان دیلم. دومین کنفرانس بین المللی پژوهشهای کاربردی در علوم تربیتی و مطالعات رفتاری و آسیب های اجتماعی ایران، تهران.
دره زرشکی، نسرین.، برزگر بفرویی، کاظم.، و زندوانیان، احمد. (1396). اثربخشی آموزش فلسفه به شیوه حلقه کندوکاو بر تفکر انتقادی در دانش آموزان دوره ابتدایی. فصلنامه روانشناسی شناختی، 5 (2): 76-66.
رخ فرد، مسلم. (1388). اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر سازگاری اجتماعی و عزت نفس دانش آموزان پسر عقب مانده ذهنی مقطع دبیرستان شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.
عبداللهی عدلی انصار، وحیده.، فتحی آذر، اسکندر.، و عبداللهی، نیدا. (1394). ارتباط تفکر انتقادی با خلاقیت، باورهای خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش در یادگیر آموزشگاهی و مجازی، 2 (7): 52-41.
فتی، لادن.، محمدخانی، شهرام.، موتابی، فرشته.، و کاظم زاده، مهرداد. (1385). راهنمای عملی برگزاری کارگاه‌های آموزش مهارت‌های زندگی. تهران: انتشارات وزارت بهداشت.
متین، حسین.، و احمدی، صدیقه. (1398). اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سخت رویی روان شناختی و سلامت معنوی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 14 (75): 70-61.
محبوبی، محمد.، جعفریان جزی، مرضیه.، و خراسانی، الهه. (1391). بررسی مقایسه ای مهارت های تفکر انتقادی و گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان جانباز و غیر جانباز. مجله طب نظامی، ۱۴ (۴): ۲۹۸-۲۹۳
مرادی، حجت اله.، باصری، احمد.، و معاون جولا، راضیه. (1397). اثربخشی آموزش مهارت های زندگی (حل مساله، تصمیم گیری، تفکر خلاق) بر عزت نفس فرزندان شاهد و ایثارگر شهر تهران. مجله روانشناسی نظامی، 31 (14): 53-47
ملانوری، فاطمه. (1394). مقایسه تفکر انتقادی از دیدگاه انیس با استاد مطهری. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
مهاجری، پانته آ.، طهرانی زاده، مریم.، مردوخی، محمدسعید. (1398). اثربخشی مهارت های زندگی بر سازگاری اجتماعی و شادکامی کودکان کار. چهارمین همایش ملی روان شناسی تربیتی شناختی، تهران.
نیک‌پور، ریحانه. (1383). آشنایی با برنامه‌ی آموزش مهارت‌های زندگی: دفتر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی. تهران، ناشر: سازمان بهزیستی کشور
References
Albertyn, R. M., Kapp, C. A., & Groenewald, C. J. (2011). Patterns of empowerment in individuals through the course of a life-skills programme in South Africa. Studies in the Education of Adults, 33(2), 180-200.
Barimani, S., Asadi, J., & Khajevand, A. (2018). A comparison between the effectiveness of game therapy and emotional intelligence training on social compatibility and communicative skills of exceptional primary school hyperactive and deaf children. International Journal of Pediatrics6(5), 7653-7666.‏
Chen, Y. (2018). The Effects of a 10-Week Interpersonal Relationships Intervention on Self-Esteem in College Students. NeuroQuantology16(6).‏
Corradi, D., & Levrau, F. (2021). Social adjustment and dynamics of segregation in higher education–Scrutinising the role of open-mindedness and empathy. International Journal of Intercultural Relations, 84, 12-26.‏
Djumanova, B. (2021). Enhancing Critical Thinking of Students in Curriculum. Academic research in educational sciences, 2(2).‏
Ervin,K & Winfred ,L. (2013). Effects of critical thinking training in on problem solving in university students,International education Journal,18,111-129.
Gollob, J. (2018). An Honest Conversation: An In-Class Tool to Help Pre-Law Students Determine Their Compatibility with Law School and a Legal Career. PS: Political Science & Politics51(1), 194-196.‏
Jones, T. (2017). Playing Detective to Enhance Critical Thinking. Teaching and Learning in Nursing12(1), 73-76.‏
Kamarzarin, H., & Hosseini, M. (2015). Investigation of relationship between metacognitive strategies and self-concept with social compatibility of high school student in the city of Karaj. European Journal of Psychology and Educational Studies2(3), 66.‏
Khaksari, M., Fathi-Ashtiani, A., Seifi, M., Abolghasemi-Hedeshi, R., Lotfi-Kashani, F., & Helm, F. A. (2019). Life Skills Training Effects on Adjustment and Mental Health in Physical-Motor Disabilities. The International Journal of Indian Psychology, Volume 7, Issue 1, Version 11, 5.‏
Komolo, J. O., Aloka, P. J., & Raburu, P. (2021). Relationship between Neuroticism and Social Adjustment of Undergraduate Students in One Selected University in Kenya. Asian Journal of Sociological Research, 19-28.
Liu, J., Liu, S., Yan, J., Lee, E., & Mayes, L. (2016). The impact of life skills training on behavior problems in left-behind children in rural China: a pilot study. School Psychology International37(1), 73-84.‏
Lou , Ch. H., Wang , X. J., Tu . X. & Gao , E. (2008). Impact  of Life Skills Training to Improve Cognition on Risk of Sexual Behavior and Contraceptive Use among Vocational School Students in Shanghai, China. Journal of Reproduction & Contraception, 239-251.
Okech, D. O. (2015). Implications of life skills education on character development in children: A case of hill school.‏
Philip, T., Wolf, K. (2015). Effects of critical thinking training in social science syudey on problem solving in high school students,International education Journal,8,1-29.
Ryan, A. M. & Shin, S. (2014). The Effectiveness of life skill training on Social adjustment in Children. University of Illinois, urbana-champaign
Salem, N. H., & Helmi, G. F. (2016). Dialogue Culture and Its Relationship with Psychological Compatibility of Students of¡° Learning Disabilities¡±Course at the College of Education, Najran University. Journal of Social Science Studies3(2), 74-89.‏
Šebjan, U., & Tominc, P. (2015). Impact of support of teacher and compatibility with needs of study on usefulness of SPSS by students. Computers in Human Behavior53, 354-365.‏
Stephanin, L., Camillo, J. F., & Cabana, L. (2017). Compatibility with industrial requirements and the performance of administration students. Revista iPecege3(3), 40-48.‏
Tahira, Q., & Jami, H. (2021). Association between Social Adjustment and Perceived Parenting Styles in Punctual, Truant, and High Achieving School Going Students: A Moderating Model. Nature-Nurture Journal of Psychology, 1(2), 33-44.‏
Wellford , J. (2005). Life skills training . Journal of International Relations,  19, 687- 411.