مدل پیش بینی هم وابستگی زنان دارای همسر معتاد بر اساس تمایزیافتگی خود با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی کرج، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد شهربابک، دانشگاه آزاد اسلامی، شهربابک، ایران

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف، ارائه مدل پیش‌بینی هم‌وابستگی زنان دارای همسر معتاد بر اساس تمایزیافتگی خود با نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری این پژوهش را کلیه زنان دارای همسر معتاد به مواد مخدر مراجعه کننده به مراکز مشاوره، خانه‌های بهداشت و کمپ‌های ترک اعتیاد و جلسات نارانان شهر تهران در سال 1400 بودند که از میان آن‌ها 188 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. در این پژوهش از ابزارهای هم‌وابستگی (اسپن و فیشر، 1990)، تمایزیافتگی خود (اسکورن و فریدلندر، 1998) و تنظیم شناختی هیجانی (گارنفسکی و کرایج، 2006) استفاده شد. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارAmos-V8.8 استفاده گردید. همچنین به‌منظور تحلیل داده‌های پژوهش از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین نتایج نشان داد تمایزیافتگی رابطه‌ی منفی معناداری با هم وابستگی (01/0>P)و رابطه‌ی مثبت معناداری با راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان داشته است (01/0>P). همچنین راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی رابطه‌ی منفی معناداری با هم وابستگی (01/0>P) داشت اما راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان رابطه‌ی مثبت معناداری با هم‌وابستگی (01/0>P) داشت. همچنین نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در رابطه‌ی بین تمایزیافتگی خود و هم وابستگی (181/0-= β؛ 01/0=P) تایید شد. نتیجه گیری: بنابراین با توجه به نتایج، می‌توان بیان کرد که تمایز یافتگی خود با اثرگذاری بر راهبردهای تنظیم هیجان نقش مهمی در کاهش هم وابستگی زنان دارای همسر معتاد ایفا می‌کند.

کلیدواژه‌ها


اسکیان، پرستو. (1384). بررسی تأثیر روان نمایشگری برافزایش تمایزیافتگی فرد از خانواده اصلی در دانش آموزان دختر دبیرستانی منطقه 5 تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت‌معلم تهران.
اسکیان، پرستو.، عابدیان، احمد.، و چنگیزی، فرهاد. (1387). هم‌وابستگی و رابطه آن با تمایزیافتگی در دانشجویان کارشناسی دانشگاه تهران. مجموعه مقالات چهارمین سمینار سراسری بهداشت روان دانشجویان، تهران.
آزادی، شهدخت.، و ناهیدپور، فرزانه. (1395). پیش‌بینی مقدار تمایزیافتگی دختران از روی مقدار تمایزیافتگی مادران: بررسی انتقال های بین نسلی. فصلنامه زن و جامعه، 7 (4)، 136-125.
آقاجانی، طهمورث.، شوقی، بهزاد.، و نعیمی، سارا. (1393). تحلیل روابط ساختاری بین آموزش خودمتمایزسازی با اضطراب امتحان و باورهای خودکارآمدی. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 15 (1): 43-34.
جانی، ستاره و عطادخت، اکبر. (1399). پیش بینی افسردگی و افکار خودکشی زنان دارای همسر معتاد بر  اساس استرس ادراک شده و ناگویی خلقی. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 43 (11): 236-217.
حمیدی، افسانه و ماهی گیر، فروغ. (1396). بررسی بین تمایزیافتگی با هم‌وابستگی در همسران معتاد. کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین ایران و جهان در روانشناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی، شیراز.
خدا پناه، مژده.، سهرابی، فرامرز.، احدی، حسن.، و تقی لو، صادق. (1396). نقش واسطه ای تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین سیستم های مغزی رفتاری با رفتارهای خوردن در افراد دارای اضافه وزن و چاقی. فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، 4 (11): 73-55.
صفری، حسین.، و حقی، ناصر. (1400). مطالعه کیفی عوامل اجتماعی اعتیاد به مواد مخدر: مطالعه موردی: معتادین مواد مخدر شهر کلیبر. نشریه مطالعات جامعه شناسی، 14 (1): 104-89.
قربانی تقلیدآباد، بهرام.، و تسبیح سازان مشهدی، سیدرضا. (1395). بررسی رابطه مکانیزم های تنظیم شناختی هیجان و سبک زندگی با افسردگی. مجله علوم پزشکی نیشابور، 4 (4): 21-11.
مصطفی، وفا.، میرزاپور، هادی.، فلاح زاده، هاجر.، و حمیدی، امید. (1400). نقش واسطه ای خودمتمایزسازی در ارتباط بین هم‌وابستگی و آزار عاطفی د ر دانشجویان زن متاهل. فصلنامه علمی مطالعات زن و خانواده، 9 (1): 84-59.
مطیعیان، سمیرا.، قربانی، مریم.، و گل پرور، محسن. (1393). رابطه هم‌وابستگی با دشواری های تنظیم هیجان در زنان شهر اصفهان. مجله روانشناسی بالینی، 6 (1): 15-1.
References
Bacon, I. McKay, E. Reynolds, F. & McIntyre, A. (2020). The lived experience of codependency: An interpretative phenomenological analysis. International Journal of Mental Health and Addiction, 18(3), 754-771.‏
Bradshaw, S. D. Shumway, S. T. & Kimball, T. G. (2021). Associations between SUD in the family, PFC functioning, and codependency: Importance of family member recovery. In Family Resilience and Recovery from Opioids and Other Addictions (pp. 145-168). Springer, Cham.‏ (10.22051/JWFS.2021.31455.242)
Brand, M. Young, K. S. & Laier, C. (2014). Prefrontal control and Internet addiction: a theoretical model and review of neuropsychological and neuroimaging findings. Frontiers in human neuroscience, 8, 375.
Brown, C. & Stewart, S. H. (2021). Harm reduction for women in treatment for alcohol use problems: Exploring the impact of dominant addiction discourse. Qualitative health research, 31(1), 54-69.‏
Casale, S. Caplan, S. E. & Fioravanti, G. (2016). Positive metacognitions about Internet use: The mediating role in the relationship between emotional dysregulation and problematic use. Addictive behaviors, 59, 84-88.
Chang, S. H. (2018). Testing a model of codependency for college students in Taiwan based on Bowen's concept of differentiation. International Journal of Psychology, 53(2), 107-116
Doba, K. Berna, G. Constant, E. & Nandrino, J. L. (2018). Self-differentiation and eating disorders in early and middle adolescence: A cross-sectional path analysis. Eating behaviors, 29, 75-82
Dominic, M. (2020). A study to understand the coping strategies and empowering support of the wives of alcohol addicts with special preference to Pudhucherry, India (Master's thesis).
Duarte, C. Ferreira, C. Pinto-Gouveia, J. Trindade, I. A. & Martinho, A. (2017). What makes dietary restraint problematic? Development and validation of the Inflexible Eating Questionnaire. Appetite, 114, 146-154.
Fowler, J. C. Madan, A. Allen, J. G. Oldham, J. M. & Frueh, B. C. (2019). Differentiating bipolar disorder from borderline personality disorder: Diagnostic accuracy of the difficulty in emotion regulation scale and personality inventory for DSM-5. Journal of Affective Disorders, 245, 856-860
Hood, M. M. Wilson, R. Gorenz, A. Jedel, S. Raeisi, S. Hobfoll, S. & Keshavarzian, A. (2018). Sleep quality in ulcerative colitis: associations with inflammation, psychological distress, and quality of life. International journal of behavioral medicine, 25(5), 517-525.
Johnson, D. Varughese, S. & Kallivayalil, R. A. (2021). Resilience in wives of persons with alcohol use disorder and their marital quality: A cross sectional study from a tertiary care center. Indian Journal of Social Psychiatry, 37(3), 312.‏
Kazemi Rezaei, S. A. Khoshsorour, S. & Nouri, R. (2019). The Discriminative Role of Metacognitive Beliefs, Difficulty in Emotion Regulation, and Codependency in Obese Women. Journal of Arak University of Medical Sciences, 22(4), 86-97.‏
Kazemi, R. S. A. Khoshsorour, S. & Nouri, R. (2019). The discriminative role of metacognitive beliefs, difficulty in emotion regulation, and codependency in obese women
Kim, H. Prouty, A. M. Smith, D. B. KO, M. J. Wetchler, J. L. & Oh, J. E. (2015). Differentiation and Healthy Family Functioning of Koreans in South Korea, South Koreans in the United States, and White Americans. Journal of marital and family therapy, 41(1), 72-85
Lampis, J. Cataudella, S. Busonera, A. & Skowron, E. A. (2017). The role of differentiation of self and dyadic adjustment in predicting codependency. Contemporary Family Therapy, 39(1), 62-72.‏
Lu, L. (2020). The (In) significance of Race in Singapore’s Immigration Context: Accounts of Self-Differentiation by Academically Elite Students. Journal of Language, Identity & Education, 1-18.‏
Lu-Ying, N. I. U. (2019, January). The mediating role of self-differentiation in the relationship between college students’ cell phone dependence and family function. In 4th Annual International Conference on Social Science and Contemporary Humanity Development (SSCHD 2018). Atlantis Press.
Moon, W. H. & Kim, J. Y. (2021). Stress and depression in the Korean college students: Mediated effects of self-differentiation and self-efficacy. In Bio-inspired Neurocomputing (pp. 151-161). Springer, Singapore.‏
Moshavery, M. & Latifi, Z. (2019). Effectiveness of narrative therapy in generalized anxiety and stress coping skills among addicts' wives under treatment in addiction treatment clinics.‏
Rogier, G. Beomonte Zobel, S. & Velotti, P. (2020). Pathological personality facets and emotion (dys) regulation in gambling disorder. Scandinavian Journal of Psychology, 61(2), 262-270.
Sakiris, N. & Berle, D. (2019). A systematic review and meta-analysis of the Unified Protocol as a transdiagnostic emotion regulation based intervention. Clinical psychology review, 72, 101751
Salonia, G. (2021). Codependency and Coping Strategies in the Spouses of Substance Abusers. Sch J App Med Sci, 7, 1130-1138.‏ (DOI: 10.36347/sjams.2021.v09i07.002)
Spada, M. M. & Marino, C. (2017). METACOGNITIONS AND EMOTION REGULATION AS PREDICTORS OF PROBLEMATIC INTERNET USE IN ADOLESCENTS. Clinical Neuropsychiatry, 14(1).
Tice, D. M. Bratslavsky, E. & Baumeister, R. F. (2018). Emotional distress regulation takes precedence over impulse control: If you feel bad, do it!
Volkow, N. D. Wang, G. J. & Baler, R. D. (2011). Reward, dopamine and the control of food intake: implications for obesity. Trends in cognitive sciences, 15(1), 37-46.‏
Weiss, R. & Buck, K. (2022). Practicing Prodependence: The Clinical Alternative to Codependency Treatment. Routledge.‏
Zahed, A. Ghalilo, K. Abolghasemi, A. & Narimani, M. (2009). The relationship between emotion regulation strategies and interpersonal behavior among substance abusers. Scientific Quarterly Research on Addiction, 3(11), 99-114.‏
Zhu, X. (2019, June). Relationship between Self-differentiation and Self-disclosure of College Students: The Mediating Role of Peer Attachment. In 3rd International Conference on Economics and Management, Education, Humanities and Social Sciences (EMEHSS 2019). Atlantis Press.‏