تدوین مدل دلزدگی زناشویی بر اساس سبک های دلبستگی در افراد متاهل: با نقش واسطه ای تمایز یافتگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل دلزدگی زناشویی بر اساس سبک های دلبستگی در افراد متاهل : با نقش واسطه ای تمایز یافتگی انجام پذیرفت. روش پژوهش: پژوهش به لحاظ هدف کاربردی طرح پژوهش توصیفی واز نوع همبستگی مدل یابی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمام زنان و مردان متاهل جوان بین 20-35 ساله مراجعه کننده به کلینیک های روانشناسی و مشاوره در سطح شهر تهران بود با استفاده از روش نمونه گیریدر دسترس 480 نفر(289 نفر زن، 191 نفر مرد) به عنوان نمونه انتخاب شدند، برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های مقیاس دلزدگی زناشویی پاینر(1996)، پرسشنامه تمایزیافتگی اسکورن و فریدلندر(1998)، پرسشنامه سبک دلبستگی بزرگ‌سالان کولینز و رید در سال (1990) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بین تمایز یافتگی با دلزدگی زناشویی رابطه ی منفی و معناداری برقرار است و چون بین سبک های دلبستگی نیز با تمایزیافتگی رابطه برقرار است، بنابراین تمایزیافتگی در رابطه ی سبک های دلبستگی با دلزدگی زناشویی نقش واسطه گری دارد البته تمایزیافتگی تنها برای رابطه ی سبک اجتنابی با دلزدگی نقش واسطه گری دارد زیرا با دو سبک دیگر رابطه ی معناداری ندارد. همچنین مدل مفهومی پژوهش بین تمایز یافتگی و دلزدگی زناشویی رابطه منفی و معنادار وجود داشت و تمایزیافتگی در رابطه با سبک‌های دلبستگی ناایمن (دوسوگر/اجتنابی) رابطه منفی دارد و از طرفی با سبک دلبستگی نا‌ایمن رابطه مثبت و معنی دار دارد و در ارتباط بین سبک دلبستگی اجتنابی و دلزدگی زناشویی نقش میانجی داشت(p<0/05) نتیجه‌گیری: با توجه به رابطه سبک های دلبستگی و دلزدگی زناشویی همچنین با توجه به نقش واسطه ای تمایزیافتگی در رابطه سبک های دلبستگی و دلزدگی زناشویی نتیجه گیری می شود توجه به این دو متغیر در مداخلات پیش از ازدواج و زوجی مشاوران و روانشناسان حوزه خانواده در پیشگیری از اسیب های رابطه زوجین موثر است.

کلیدواژه‌ها


آریامنش، صابر.، فلاح چای، سید رضا.، و زارعی، اقبال.)1392).مقایسه تمایزیافتگی بین زوج‌های رضایت مند و زوج‌های دارای ‎تعارض زناشویی در شهر بندرعباس.
پناهی، مریم.، جمارانی، شبنم.، عنایت پور شهربابکی، مهدیه.، و رستمی، مهدی (1396). اثربخشی زوج‌درمانی رفتاری-تلفیقی بر کاهش دلزدگی زناشویی و ترس از صمیمیت زوج‌ها. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11(3): 392-373.
زارع سلطانی، اکرم.، و قمری، محمد. (1395). رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه مادران با اضطراب آشکار و پنهان دانش آموزان دخترابتدایی،زن و مطالعات خانواده، 8(33): 62-45.
ساداتی، سیّد احسان.، مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز، و سودانی، منصور. (1393). رابطه علّی تمایزیافتگی، نورزگرایی و بخشندگی با دلزدگی زناشویی با واسطه‌ تعارض زناشویی. دوفصلنامه روانشناسی خانواده. ۱ (۲): ۵۵-۶۸
صدری دمیرچی، اسماعیل.، فتحی، داوود.، و هاشمی مهر، منیژه.)1398). ارائه مدل سبک‌های دلبستگی و پیوستگی و انطباق خانواده با دلزدگی زناشویی والدین دانش‌آموزان دارای ناتوانی‌های یادگیری با میانجی‌گری تمایزیافتگی زوجین، ناتوانی‌های یادگیری، 9(2): 80-58.
طالبی، محمد.، و غباری بناب، باقر. ( 1392 ). تعیین رابطه تمایزیافتگی خود، هوش هیجانی و رضایت زناشویی در مراکز مشاوره شهر شاهرود (ترنم، صبا، روزبه، بهزیستی، ساداتی، مهرابیزاده هنرمند و سودانی 66 بنیاد شهید و امور ایثارگران). مجله مطالعات زن و خانواده. 5 (18): 32-15
عارفی، مختار.، رحیمی، روح‌الله.، و شیخ اسمعیلی، دلینا. (1395). پیش بینی سازگاری زناشویی زوجهای جوان فرهنگی بر مبنای میزان تمایز یافتگی از خانواده اصلی و رضایت زناشویی والدین، فصلنامه خانواده و پژوهش،31(3): 107-87.
فتوحی، سکینه.، میکاعیلی، نیلوفر.، عطادخت، اکبر.، و حاج لو، نادر. (1396). زوج‌درمانی مبتنی بر فراهیجان بر سازگاری و دلزدگی زناشویی زوج‌های با همسران دارای تعارض، فصلنامه فرهنگی، تربیتی زنان و خانواده،12(39): 68-79
قنبری، سعید.، اسماعیلی، زینب.، تقی پور، ابراهیم.، و خلقی، حبیبه. (1395). نقش دلزدگی زناشویی با میانجی‌گری کیفیت مراقبت مادرانه در پیش‌بینی مشکلات برونی‌سازی و برونی‌سازی شده کودکان، روش‌ها و مدل‌های روانشناختی،7(26)، 72-55.
 گلدنبرگ، ایرنه.،  و گلدنبرگ، هربرت. (1392)،ترجمه سیامک نقش‌بندی، تهران: نشر روان.
یوسفی، ناصر.، و عزیزی، آرمان. (1397). تبیین مدلی برای پیش بینی تعارض زناشویی بر اساس تمایزیافتگی و تیپ‌های شخصیتی،  فرهنگ مشاوره و روان درمانی،9(35): 78-57.
References
Bitter, J. R. & Byrd, R. I. (2016). Adlerian family therapy. The SAGE Encyclopedia of Marriage, Family and Couples Counseling, 14-20.
Biadsy-Ashkar, A., & Peleg, O. (2013). The relationship between differentiation of self and satisfaction with life amongst Israeli women: A cross cultural perspective. Health, 5(09), 1467.
Emma E. Altgelt & Andrea L. Meltzer. (2019). Mate-retention behaviors mediate the association between spouses' attachment insecurity and subsequent partner satisfaction. Personality and Individual Differences. Volume 151, 1.
Marganska A, Gallagher M, Miranda R. Adult attachment, emotion dysregulation, and symptoms of depression and generalized anxiety disorder. American Journal of Orthopsychiatry. 2013; 83(1):131–41
Markus, D. R. (2003). Addiction, attachment and social support, PhD dissertation, Chicago school of professional psychology.
Miniati, M., Callari, A., & Pini, S. (2017). Adult attachment style and suicidality. Psychiatria Danubina, 29(3), 250- 259.
Peleg, O., & Rahal, A. (2012). Physiological symptoms and differentiation of self: A cross-cultural examination. International Journal of Intercultural Relations, 36(5), 719-727.‏
Özmen, O., & Atik, G. (2010). Attachment styles and marital adjustment of Turkish married individuals. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 367-371.
Omoro, P. M. (2018). Investigating the cause and possible solutions of divorce in Nairabi City County, Keniya. A project paper for the degree of masters of Arts in the University of Nairabi.
Sandage, S. J., Crabtree, S., & Schweer, M. (2012). Differentiation of self and social justice commitment mediated by hope. Journal of Counseling & Development, 92, 67 -74.
Towler, A.J., & Stuhlmacher, A.F. (2013). Attachment Styles, Relationship Satisfaction, and Well-Being in Working Women. The Journal of Social Psychology, 153, 3,279-298.