پیش‌بینی درد ذهنی (روان‌شناختی) بر اساس سرمایه روان‌شناختی در افراد دارای تجربه سوگ ناشی از کرونا: نقش میانجیگری حمایت اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین پیش‌بینی درد ذهنی (روان‌شناختی) بر اساس سرمایه روان‌شناختی در افراد دارای تجربه سوگ ناشی از کرونا با نقش میانجیگری حمایت اجتماعی ادراک شده بود. روش پژوهش: طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری افراد دارای تجربه سوگ خویشاوندان نزدیک (پدر، مادر، فرزند، خواهر، برادر) ناشی از ویروس کرونا در سال 1400 شهر تهران بود که با استناد به نظر هویت و کرامر (2004) 432 نفر به صورت هدفمند انتخاب و به مقیاس درد ذهنی توسط اورباخ و میکلینسر (2003)، پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی لاتنز و همکاران (2007) و مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران (1988) پاسخ دادند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و معادلات ساختاری و با به کارگیری نرم افزارهای spss, Amoss تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج ضرایب همبستگی نشان داد که بین سرمایه روان‌شناختی (38/0 = r، 01/0 p <) و مؤلفه‌های آن (خودکارآمدی، امیدواری، تاب‌آوری و خوش‌بینی) با حمایت اجتماعی ادراک شده رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد (01/0 p <)؛ در حالی که بین سرمایه روان‌شناختی (27/0- = r، 01/0 p <) و مؤلفه‌های آن (خودکارآمدی، امیدواری، تاب‌آوری و خوش‌بینی) با درد ذهنی (روان‌شناختی) رابطه منفی و معنی‌دار وجود دارد (01/0 p <). بین حمایت اجتماعی ادراک شده (36/0- = r، 01/0 p <) و مؤلفه‌های آنبا درد ذهنی (روان‌شناختی) نیز رابطه منفی و معنی‌دار وجود دارد (01/0 p<). همچنین ضرایب مسیر مستقیم سرمایه روان‌شناختی (15/0- =ß، 01/0 p<) به درد ذهنی (روان‌شناختی) افراد دارای تجربه سوگ ناشی از کرونا منفی و معنی‌دار است. ضریب مسیر مستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده به عنوان متغیر میانجی به درد ذهنی (روان‌شناختی) افراد دارای تجربه سوگ ناشی از کرونا نیز منفی و معنی‌دار است (20/0- =ß، 01/0 p<).

کلیدواژه‌ها


امیدیان، مهدی.، و اسماعیلی پور اشکفتکی، محمود.(1399). پیش بینی حمایت اجتماعی دانشجویان بر اساس مؤلفه های سرمایه اجتماعی و سرمایه روانشناختی در بحران همه گیری کرونا، پژوهش های روانشناسی اجتماعی، 10(39): 163-179.
بگیان کوله مرز، محمد جواد.، کرمی، جهانگیر.، مومنی، خدامراد.، و الهی عادله. (1397). بررسی نقش توانایی‌های شناختی و دشواری‌های تنظیم هیجانی در پیش‌بینی عضویت گروه افراد اقدام کنندگان به خودکشی و افراد بهنجار. مجله علوم پزشکی زانکو، ۱۹ (۶۳) :۵۸-۴۲
رفیعی اردستانی، مانی.، اسکندری، حسین.، برجعلی، احمد.، و فرخی، نورعلی. (1398). شناخت فقدانه ای تجربه شده در تاریخچه زندگی جوانان ساکن تهران: یک پژوهش پدیدارشناختی. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 10(37): 63-98
رمضانلو، مهرزاد.، و درتاج، فریبرز. (1395). پیش‌بینی عادات زندگی کودکان با آسیب جسمی-حرکتی بر اساس سرمایه روانشناختی و حمایت اجتماعی ادراک شده مادران آنها، فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 6(24): 80-57
شمسی، منیژه.، و ناستی‌زایی، ناصر. (1397). نقش واسطه‌گری هوش معنوی در رابطه بین سرمایه اجتماعی و سرمایه روانشناختی دانشجویان تحصیلات تکمیلی، مجله توسعه آموزش در علوم پزشکی، 11(33): 33-22
سپهری‌نژاد، علی.، مومنی، جواد.، گرجی، علی.، و سحاب‌نگاه، سجاد. (1399). اختلال عملکرد سیستم ایمنی ناشی از استرس: تاثیر فرایندهای درون فردی و بین فردی. علوم اعصاب شفای خاتم، 8(2): 93-106
کرمی، جهانگیر.، بگیان کوله‌مرز، محمد جواد.، مومنی، خدامراد.، و الهی، عادله. (1397). سنجش درد ذهنی: ویژگی‌های روان‌سنجی و تحلیل عامل تأییدی پرسشنامه چندبعدی درد ذهنی (OMMP). فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی سلامت، 7(25): 146-172
کلدی، علیرضا.، و سلحشوری، پروانه. (1391). بررسی تاثیر حمایت اجتماعی بر توانمندسازی زنان. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 4(4): 7-21
عسگری، پرویز و نکل زاده، مریم. (1389). رابطه استرس شغلی و حمایت اجتماعی با خشنودی شغلی در کارکنان شرکت ملی حفاری. یافته های نو در روانشناسی، 5(14): 64-73
علیزاده فرد، سوسن.، و صفاری‌نیا، مجید. (1398). پیش بینی سلامت روان بر اساس اضطراب و همبستگی اجتماعی ناشی از بیماری کرونا، پژوهشهای روانشناسی اجتماعی، 9(36): 129-141
علی‌پور، احمد.، قدمی، ابوالفضل.، علیپور، زهرا.، و عبداله زاده، حسن. (1398). اعتباریابی مقدماتی اضطراب بیماری کرونا در نمونه ایرانی، نشریه علمی روانشناسی سلامت، 8(4): 163-175
فتاحی، راضیه.، کلانتری، مهرداد.، مولوی، حسین. (1393). مقایسه اثربخشی سوگ‌درمانی اسلامی با برنامه سوگ‌درمانی گروهی بر مشکلات بیرونی‌سازی دختران نوجوان داغدیده. مطالعات اسلام و روانشناسی، 8(15): 39-64
صفرنیا، افشین.، احمدی، وحید.، و مامی، شهرام. (1398). بررسی و مقایسه اثربخشی روان پویشی فشرده و کوتاه مدت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر درد ذهنی زلزله زدگان شهر سر پل ذهاب. آموزش، مشاوره و رواندرمانی، 8(30): 44-62.
 
References
Adler, P.S., & Kwon, S. (2002). Social capital: Prospects for a new concept. Academy of Management Review, 27(1):17–40.
Cohen, S. (2004) "Social Relationships and Health". American Psychologist, 59:676-6
Lu H, Stratton CW, Tang YW. Outbreak of pneumonia of unknown etiology in Wuhan, China: The mystery and the miracle. J Med Virol 2020 Apr; 92(4): 401-402.
Luthans, F., & Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Pers Psychol, 60(3): 541- 572.
Luthans, F., Morgan-Youssef, M. c., & Avolio, B. J. (2015).Psychological Capital and Beyond.Oxford University Press.
He, Qi-Chao, Qiao An & Pu-xin Lin. (2016). Transformational Leadership, Psychological Capital and Front-line Sales Staffs’ Service Quality: Psychological Capital as a Mediator. International Journal of uand e-Service, Science and Technology, 9(7): 309-316.
Meerwijk, E, L. & Weiss, S, J. (2018). Tolerance for psychological pain and capability for suicide: Contributions to suicidal ideation and behavior. Psychiatry research, 262, 203-208
Meerwijk, E, L. Ford, J, M,. & Weiss, S, J. (2015). Resting-state EEG delta power is associated with psychological pain in adults with a history of depression. Biological Psychology. 105, 106–114
Menec, V. H., Chipperfield, J. G., & Perry, R. P. (2009). Self-perceptions of health: a prospective analysis of mortality, control, and health. The journals of gerontology. Series B, Psychological sciences and social sciences, 54: 85– 93.
Mishra, S. (2020). Social networks, social capital, social support and academic success in higher education: A systematic review with a special focus on‘underrepresented’ students. Educational Research Review, 29,100307.
Nelson, D., & Cooper, C. L. (2007). Positive Organizational Behavior. Sage
Nicoleta Turliuc,M., Sorin Candel,O.(2021). The relationship between psychological capital and mental health during the Covid-19 pandemic: A longitudinal mediation model, Jurnal of Health Psychology,3(7).
Rubin, G. J., & Wessely, S. (2020). The psychological effects of quarantining a city. BMJ (Clinical research ed.), 368, m313. doi:10.1136/bmj.m313.
Papini, M, R. Fuchs, P, N. & Torres, C. (2015). Behavioral neuroscience of psychological pain. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 48, 53-69.
Orbach, I., Mikulincer, M., Sirota, P., Gilboa-Schechtman, E. (2003). Mental pain: A multidimensional operationalization and definition. Suicide Life Threatment Behavior. 33(3), 219–30.
Santisi, G., Lodi, E., Magnano, P., Zarbo, R., & Zammitti, A. (2020). Relationship between Psychological Capital and Quality of Life: The Role of Courage. Journal of Sustainability. 12(13), 5238.
Xu, X., Zhou, L., Asante-Antwi, H., Boafo-Arthur, A., & Mustafa, T. (2020). Reconstructing family doctors’ psychological well-being and motivation for effective performance in China: the intervening role of psychological capital. BMC Family Practice. 21:137
Xiao, H., Zhang, Y., Kong, D., Li, S., & Yang, N. (2020a).  The Effects of Social Support on Sleep Quality of Medical Staff Treating Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in January and February 2020 in China. CLINICAL RESEARCH. 26.
Wu, Z., McGoogan, J. M. (2020). Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention external icon. JAMA. Published online: February 24.
World Health Organization. Global Surveillance for human infection with novel coronavirus (‎‎‎‎2019-nCoV)‎‎‎‎: interim guidance 2020  January 31.  https://apps.who.int/iris/handle/10665/330857
Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment. 52 (1): 30- 41.