بررسی چالش‌های مادران در اجتماعی شدن کودکان دبستانی در دوران پاندمی کوید 19

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد رشته مشاوره خانواده، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

هدف: کودکی یکی از مهم‌ترین دوره‌های زندگی افراد است و مراقبت و توجه به سلامت جسمانی و روانی کودکان، کیفیت زندگی آن‌ها را در بزرگسالی تحت تاثیر قرار می‌دهد. یکی از مولفه‌های مهم و اساسی سلامت روان، کسب مهارت‌ها و رشد اجتماعی است. این پژوهش با هدف مطالعه‌ چالش‌های مادران در اجتماعی شدن کودکان دبستانی در دوران پاندمی کووید 19 انجام شد. روش: در این پژوهش 12 مادر شاغل و خانه‌دار به صورت هدفمند انتخاب شدند و تحت مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از این پژوهش که به روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت، به هشت مضمون اصلی منتج شد که عبارتند از: فقدان دلبستگی اجتماعی ناشی از عدم حضور، روابط مجازی آسیب‌زا، چالش‌های خلقی و شخصیتی، اختلال در فرایند پرورش خود نظم‌بخشی، عدم یادگیری بازداری تکانه، کسب برتری از طریق رفتار غیراخلاقی، در هم‌آمیزی مادر و کودک و کاهش نقش حمایتی مادر و فرسودگی وی. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان داد دوران پاندمی کووید 19 و اعمال محدودیت کودکان از حضور در محیط‌های اجتماعی و تعامل با دیگران، رشد اجتماعی آن‌ها را با چالش‌هایی رو ‌به ‌رو کرده است؛ بنابراین پپیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آتی جهت پیشگیری از آثار زیانبار چالش‌های اجتماعی ‌شدن کودکان، به مطالعات آینده پژوهانه پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


احدی، بهزاد.، سیدعامری، میرحسن.، و رسول آذر، گلاله. (۱۳۹۸). چشم انداز مولفه‌های جامعه‌پذیری سازمانی براساس تبیین ویژگی‌های رهبری خدمتگزار (مطالعه موردی: اداره کل ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی). پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، ۸(۱): ۳۳-۴۲.
بهادری‌جهرمی، ثمینه.، مهدی‌پور پیله‌ور، زهرا.، بهروز سرچشمه، سعیده.، محمودی، فریده.، و اعزاری بجنوردی، المیرا. (1396). تأثیر آموزش رفتارهای اجتماعی بر بهبود عزت نفس و مهارت‌های اجتماعی نوجوانان آهسته‌گام. فصلنامه توانمندسازی کودکان استثنایی، 8(23): 65-55.
چوبداری، عسگر.، نیک خو، فاطمه.، و فولادی، فاطمه. (1399). پیامدهای روانشناختی کرونا ویروس جدید (کوید 19) در کودکان: مطالعه مروری نظام مند. فصلنامه روانشناشی تربیتی، 16(56): 63-51.
رضائی، سجاد، ثامنی توسروندانی، آزاده و زیردست، عذرا.(1399). تاثیر قرنطینه خانگی ناشی از پاندمی بیماری کویید-19 بر استرس والدین و رابطه آن با اضطراب و افسردگی کودکان گیلانی. رویش روانشناسی، 26(3): 280-293.
شجاعی.، زهرا و هنرپروران، نازنین. (1399). پدیدارشناسی کیفیت زندگی زنان همسر اول در خانواده‌های چند همسری. فصلنامه خانواده درمانی کاربردی، 1(4): 89-104.
شهیاد، شیما و محمدی، محمد تقی.(1400). راهبرد های ارتقای سلامت روانی کودکان و نوجوانان در طی پاندمی کویید-19: مرور روایتی. طب دریا، 3(4): 142-152.
شیرزادی، پرستو.، امینی شیرازی، نرگس.، و اصغرپور لشکامی، زهرا. (1399). رابطه اضطراب کرونا در مادران با تعامل والد-کودک و پرخاشگری کودکان در ایام قرنطینه. فصلنامه خانواده پژوهی، (2)16: 154-139.
قربانی، علیرضا.، و جمعه‌نیا، سکینه. (139۷). نقش عوامل اجتماعی (خانواده، مدرسه و گروه همسالان) در جامعه‌پذیری دانش‌آموزان استان گلستان. جامعه‌شناسی کاربردی، (2): 128-113.
میرانی سرگزی، نرگس.، حیدری آبروان، محمد جواد.، عسکری، مهتاب.، و خوش‌خواهش، رویا. (1399). کرونا و چالش‌های آموزش مجازی در ایران. دومین کنفرانس روانشناسی، علوم تربیتی، علوم اجتماعی و مشاوره.
ناظمیان، صدیقه. (1398). نقش همسالان در هویت و فرایند هویت‌یابی کودکان دبستانی از دیدگاه دانشجو معلمان. دو فصلنامه علمی تخصصی پژوهش در آموزش ابتدایی، 1(1): 38-32.
یکانی‌زاد، امیر. (1396). مقایسه سلامت روانی، هراس اجتماعی و آشفتگی روانی کودکان تحت سرپرستی بهزیستی و کودکان تحت سرپرستی خانواده. فصلنامه سلامت روان کودک، 4(4): 140-153.
References
Barry, C.T., Sidoti, C.L., Briggs. S.M., Reiter, S.R, Lindsey, R.A. (2017). Adolescent social media use and mental health from adolescent and parent perspectives. Journal of Adolescence, 61: 1-11.
Brooks, S. K., Webstar, R.K., Smith, L.E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., Rubin, G.J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it; rapid review of the evidence. The lancet, 395(10227): 912-920.
Jiao, W. Y., Wang, L. N., Liu, J., Fang, S. F., Jiao, F. Y., Pettoello-Mantovani, M., Somekh, E. (2020). Behavioral and emotional disorders in children during the COVID-19 epidemic. Journal of Pediatr, 221: 264–266.e1.
Keles, B., McCrae, N., Grealish, A. (2020). A systematic review: the influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25 (1): 79-93.
Li, S.W., Wang Y., Yang Y.Y., Lei X.M., Yang Y.F. (2020). Investigation on influencing factors for anxiety related emotional disorders of children and adolescents with home quarantine during the prevalence of coronavirus disease 2019. Chinese journal of child health care, 28(4): 407-410.
Liu, JJ., Bao, Y., Hung, X., shi, J., Lu, L. (2020). Mental health considerations for children quarantined because of COVID-19. Lancet Childe Adolese Health, 4(5): 347-349.
Oesterdiekhoff, G. W. (2021). Different Developmental Stages and Developmental Ages of Humans in History: Culture and Socialization, Open and Closed Developmental Windows, and Advanced and Arrested Development. The American Journal of Psychology, 134(2): 217-236.
O'Keeffe, G.S., Clarke-Pearson, K.  (2011). the impact of social media on children, adolescents, and families. Pediatrics, 127 (4): 800-804.
Oosterhoff, B., Palmer, C.A., Wilson, J., Shook, N. (2020). Adolescents' motivations to engage in social distancing during the COVID-19 pandemic: Associations with mental and social health. Journal of Adolescent Health, 67(2): 179-185.
Osofsky, J. D., Osofsky, H. J., Frazer, A. L., Fields-Olivieri, M. A., Many, M., Selby, M., & Conrad, E. (2021). The importance of adverse childhood experiences during the perinatal period. American Psychologist76(2), 350.
Ravens-Sieberer, U., Kaman, A., Erhart, M., Otto, C., Devine, J., Löffler, C., Hölling, H. (2021). Quality of life and mental health in children and adolescents during the first year of the COVID-19 pandemic: results of a two-wave nationwide population-based study. European child & adolescent psychiatry, 1-14.
Saurabh, K., Ranjan, S. (2020). Compliance and Psychological Impact of Quarantine in Children and Adolescents due to Covid-19 Pandemic. Indian Journal of Pediatrics, 87(7): 532-536.
Shaw, M., Black, D.W. (2008). Internet addiction: definition, assessment, epidemiology and clinical management. CNS Drugs, 22 (5): 353-365.
Spinelli, M., Lionetti, F., Pastore, M & Fasolo, M. (2020). Parents' Stress and Children's Psychological Problems in Families Facing the COVID-19 Outbreak in Italy, Frontiers in Psychology, 11: 1-7.
Sprang, G., Silman, M. (2013). Posttraumatic stress disorder in parents and youth after health-related disasters. Disaster Med. Public Health Prep, 7: 105-110.
UNICEF. (2019). Global population of children 2100. Statista. https://www.statista.com/ statistics/678737/total-number-of-children-worldwide/.
Van Lancker, W., Parolin, Z. (2020). COVID-19, school closures, and child poverty: a social crisis in the making. The Lancet Public Health5(5): 10-32.
Wang, G., Zhang, Y., Zhao, J., Zhang, J., Jiang, F. (2020). Mitigate the effects of home confinement on children during the COVID-19 outbreak. Lancet, 395: 945-947.
Whitted, K.S. (2012). Understanding how social and emotional skill deficits contribute to school failure. Prev. School fail. Altern. Educ. Child Youth, 55: 10-16.
Xie, X., Xue, Q., Zhou, Y., Zhu, K., Liu, Q., Zhang, J., Song, R. (2020).  Mental health status among children in home confinement during the coronavirus disease 2019 outbreak in Hubei.