مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و طرحواره درمانی متمرکز بر ذهنیت بر تنظیم هیجان زنان با اختلال شخصیت مرزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش مقایسه اثربخشی درمان هیجان مدار و طرحواره درمانی متمرکز بر ذهنیت بر تنظیم هیجان زنان با اختلال شخصیت مرزی می‌باشد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها کمی بود، طرح پژوهش نیمه آزمایشی با دو گروه آزمایش یک گروه گواه با مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش تمام زنان مبتلا به اختلال شخصیت مرزی مراجعه کننده به مراکز مشاوره و روانشناسی شهر تهران در سال 1400 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 45 نفر انتخاب شدند و به طور تصادفی در سه گروه (15 نفر گروه آزمایش هیجان مدار، 15 نفر گروه آزمایش طرحواره درمانی و 15 نفر گروه گواه) جایگزین شدند. ابتدا هر سه گروه با پرسشنامهٔ تنظیم هیجان گراس همکاران (2003) مورد سنجش قرار گرفتند سپس گروه آزمایش 1، 10 جلسه درمان هیجان مدار مبتنی بر هیجان مدار سوزان جانسون (2019) و گروه ازمایش 2، 10 جلسه طرحواره درمانی مبتنی بر ذهنیت یانگ، گلوسکو ویشار (۲۰۰۳) دریافت کردند پس از اتمام دوره‌ها مجدد از هر سه گروه پس آزمون گرفته شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد، که در مجموع هر دو روش درمان هیجان مدار و طراحواره درمانی بر تنظیم هیجان زنان با اختلال شخصیت مرزی موثرتر بوده است، همچنین از روند مقایسه دو روش می‌توان نتیجه گرفت که درمان هیجان مدار نسبت به طرحواره درمانی بر تنظیم هیجان زنان با اختلال شخصیت مرزی موثرتر بوده است. نتیجه‌گیری: با توجه به اثر بخشی درمان هیجان مدار نسبت به طرحواره درمانی می‌توان نتیجه گرفت که در درمان اختلال شخصیت مرزی، درمان هیجان مدار به عنوان درمانی مؤثر می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


اسمری برده‌زرد، یوسف.، خانجانی، سجاد.، موسوی اصل، اسماعیل.، دولتشاهی، بهروز. (1400) اثربخشی درمان هیجان محور بر اضطراب، افسردگی و دشواری در تنظیم هیجان در اختلال پرخوری. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۲۷ (۱): ۱۵-۲
پیرانی، ذبیح الله. (1396). اثربخشی طرح‌واره درمانی بر احساس ترک شدن و بی‌ثباتی هیجانی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در شهر اراک. پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره (مطالعات تربیتی و روان‌شناسی)، 7(1):77-88.
تیموری زهره، مجتبایی مینا، رضازاده سید محمدرضا. (1400). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار و درمان مبتنی بر شفقت خود بر تنظیم هیجان در زنان آسیب‌دیده از خیانت همسر. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، ۳۰ (۲): ۱۴۳-۱۳۰
سلطان الکتابی، مرضیه. (1393). مقایسه دیدگاه‌های طرح‌واره درمانی، روان پویایی و آزادی درمانی. فصلنامه تازه‌های رواندرمانی، 72:88-74
فرهنگیان، سیمین.، میهن دوست، زینب.، و احمدی، وحید. (1399). اثربخشی درمان مبتنی بر تنظیم هیجان بر کاهش پرخاشگری، استرس شغلی و سلامت عمومی در پرستاران. فصلنامه مدیریت پرستاری. ۹ (۴): ۶۳-۵۳
محبی، سمیه.، و شکری، امید.، و پورشهریار، حسین. (1397). تأثیر برنامه آموزش تاب‌آوری بر ارزیابی‌های شناختی، مقابله و هیجان‌ها. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی)، 15(57): 83-99.
References
Bernard, L., & Walburg, V. (2020). Efficacy of a Brief Cognitive-Emotional Group Intervention for Patients with Borderline personality disorder. Psychologie Française, 65(3), 185-196.
Chapman, A. L. (2019). Borderline personality disorder and emotion dysregulation. Development and Psychopathology, 31(3), 1143-1156.
Dickhaut, V. Arntz, A. (2014).Combined group and individual schema therapy for borderline personality disorder: A pilot study Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, Volume 45, Issue 2, June, Pages 242-251
Daros, A. R., & Williams, G. E. (2019). A meta-analysis and systematic review of emotion-regulation strategies in borderline personality disorder. Harvard review of psychiatry, 27(4), 217-232.
Daros, A. R., Guevara, M. A., Uliaszek, A. A., McMain, S. F., & Ruocco, A. C. (2018). Cognitive emotion regulation strategies in borderline personality disorder: diagnostic comparisons and associations with potentially harmful behaviors. Psychopathology, 51(2), 83-95.
Fernández-Dols, J. M., Carrera, P., & Crivelli, C. (2011). Facial behavior while experiencing sexual excitement. Journal of Nonverbal Behavior, 35(1), 63-71.
Fitzpatrick, S., Liebman, R. E., & Monson, C. M. (2021). The borderline interpersonal-affective systems (BIAS) model: Extending understanding of the interpersonal context of borderline personality disorder. Clinical Psychology Review, 101983.
Glisenti, K., Strodl, E., King, R., & Greenberg, L. (2021). The feasibility of emotion-focused therapy for binge-eating disorder: a pilot randomised wait-list control trial. Journal of Eating Disorders, 9(1), 1-15.
Gratz, K. L., Moore, K. E., & Tull, M. T. (2016). The role of emotion dysregulation in the presence, associated difficulties, and treatment of borderline personality disorder. Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment, 7(4), 344.
Greenberg, (2004). Washington, DC: American Psychological Association, 2002, 337 pp., ISBN 1-55798-881-1, US$39.95. Clinical Psychology Review;24(2):255–7
Johnson, S. M., Greenman, P. S., & Wiebe, S. (2019). Emotionally focused therapy for couples: At the heart of science and practice.
Kaplan, C., Tarlow, N., Stewart, J. G., Aguirre, B., Galen, G., & Auerbach, R. P. (2016). Borderline personality disorder in youth: The prospective impact of child abuse on non-suicidal self-injury and suicidality. Comprehensive psychiatry, 71, 86-94.
Matthews, G., Roberts, R. D., & Zeidner, M. (2003). Development of emotional intelligence. Human development, 46(2/3), 109-114.
Minshawi, N. F., Hurwitz, S., Morriss, D., & McDougle, C. J. (2015). Multidisciplinary assessment and treatment of self-injurious behavior in autism spectrum disorder and intellectual disability: integration of psychological and biological theory and approach. Journal of autism and developmental disorders, 45(6), 1541-1568.
Moran, L. R., Kaplan, C., Aguirre, B., Galen, G., Stewart, J. G., Tarlow, N., & Auerbach, R. P. (2018). Treatment effects following residential dialectical behavior therapy for adolescents with borderline personality disorder. Evidence-based practice in child and adolescent mental health, 3(2), 117-128.
Plener, P. L., Bubalo, N., Fladung, A. K., Ludolph, A. G., & Lulé, D. (2012). Prone to excitement: Adolescent females with non-suicidal self-injury (NSSI) show altered cortical pattern to emotional and NSS-related material. Psychiatry Research: Neuroimaging, 203(2-3), 146-152.
Pos AE, Greenberg LS, Elliott R. (2008) experiential therapy. In: Lebow JL. Twenty-first century psychotherapies: contemporary approaches to theory and practice. New Jersey: John Wiley & Sons; pp: 80–122
Sadock, E. (2015). Evaluation of psychological services for anxiety and depression provided in a university-based primary care clinic. Virginia Commonwealth University.
Serafini, G., Canepa, G., Adavastro, G., Nebbia, J., Belvederi Murri, M., Erbuto, D., ... & Amore, M. (2017). The relationship between childhood maltreatment and non-suicidal self-injury: a systematic review. Frontiers in psychiatry, 8, 149.
Teo, J., & Chia, J. T. (2018, September). EEG-based excitement detection in immersive environments: An improved deep learning approach. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2016, No. 1, p. 020145). AIP Publishing LLC.
Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema therapy: A practitioner’s guide. New York,
Wright, M. O., Crawford, E., & Del Castillo, D. (2009). Childhood emotional maltreatment and later psychological distress among college students: the predicting role of maladaptive schemas. Child Abuse and Neglect, 33, 59–68.