تبیین رابطه شیوه‌های والدگری ادراک شده با نشانه‌های وسواس: نقش میانجیگری کمال‌گرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه بین شیوه‌های والدگری ادراک شده با نشانه‌های وسواس با میانجیگری کمال‌گرایی بود. روش پژوهش: برای این منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی از میان دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد واحد تنکابن 258 دانشجو به روش در دسترس انتخاب و به پرسشنامه‌های‌ سبک فرزندپروری بامیرند (1972)، غربالگری وسواس مادزلی (1977) و کمال‌گرایی هیل (2004) پاسخ دادند. داده‌های جمع آوری شده به روش معادلات ساختاری و با نرم افزارهای SPSS26 و AMOS24 تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، مدل ساختاری شیوه‌های والدگری ادراک شده با نشانه‌های وسواس از طریق میانجیگری کمال‌گرایی در دانشجویان برازش داشت (01/0=P)؛ همچنین کمال‌گرایی مثبت و منفی در رابطه بین شیوه‌های والدگری آزاد منشانه و کمال‌گرایی منفی در رابطه بین شیوه ‌‌والدگری مستبدانه و وسواس و کمال‌گرایی مثبت در رابطه بین شیوه‌ والدگری مستبدانه و در نهایت کمالگرایی منفی در رابطه بین شیوه والدگری مقتدرانه نقش میانجی داشت (01/0=P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت سبک‌های والدگری در شکل‌گیری الگوی شخصیتی کمال‌گرا نقش داشته که پیامدها و الگوهای بر گرفته از آنها، بر نشانگان وسواس نیز تاثیرگذار خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


برجعلی، احمد.، طالبی نجف آبادی، سهیلا.، محمدخانی، شهرام.، فرخی، نورعلی.، و دانش، عصمت. (1397). تبیین رابطه سبک‌های فرزندپروری ادراک شده و نشانه‌های وسواس: نقش میانجی‌گر خودکارآمدی و درهم آمیختگی فکر. اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 13(47): 76-67.
بیغم، حسین. (1379). بررسی همه‌گیرشناسی اختلال وسواسی- جبری در دانش‌آموزان سطح متوسطه شهر کاشان و ارتباط آن با شیوههای فرزندپروری و نگرش مذهبی. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران.
پاکروان، مریم.، قلعه بندی، میرفرهاد.، علوی، کاوه.، ابراهیمی، افخم. (1386). فراوانی اختلال وسواسی - اجباری در بیماران اسکیزوفرنیک بستری براساس مصاحبه بالینی ساختاریافته مبتنی بر DSM-IV (SCID). مجله علوم پزشکی گرگان، 9(1): 24-18.
جمشیدی، بهنام.، حسین چاری، مسعود.، حقیقت، شهربانو.، و رزمی، محمدرضا. (1388). اعتباریابی مقیاس جدید کمال گرایی. مجله علوم رفتاری، 3(1): 43-35.
خانجانی، زینب.، اسماعیلی انامق، بهمن.، و غلام‌زاده، مجتبی. (۱۳۹۱). نقش شیوه‌های فرزند پروری در پیش بینی افکار اضطرابی و علایم وسواسی فکری و عملی نوجوانان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ۲۰ (۱) :۳۹-۴۸
زاهدیان، سیدفتح الله.، محمدی، مسعود و سامانی، سیامک (1390). نقش سبک‌های دلبستگی، پیوند والدینی و خودپنداره در اعتیاد جنسی، مجله روان‌شناسی بالینی، 3(3): 65-73.
زندی پیام، آرش.، و میرزایی دوستان، زینب. (1398). پیش بینی اعتیاد به بازی آنلاین با توجه به تحریف شناختی، سبک فرزندپروری و ویژگی شخصیتی خودشیفته در دانش آموزان. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 25(1): 83-72.
سادوک و سادوک (2015). خلاصه روان‌پزشکی کاپلان و سادوک (ویراست یازدهم). ترجمه فرزین رضاعی، (1399)، تهران: ارجمند. چاپ دهم.
عادلی، نوروز. (1396). رابطه نشانگان وسواس فکری _عملی باسبک‌های فرزند پروری در نوجوانان دارای علایم افسردگی. کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد شاهرود.
فرنودیان، پریسا.، اسدزاده، ححسن.، و ابراهیمی قوام، صغری. (1392). رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری والدین با کمال گرایی و خود تنظیمی و مقایسه آن در دانش آموزان خانواده‌های تک فرزند و چند فرزند. علوم رفتاری، 5(16): 99-120.
قوطاسلو، مهسا. (1396). رابطه ی بین باورهای وسواسی مادران و سبک‌های فرزندپروری با وسواس مذهبی نوجوانان؛ با میانجی‌گری آلودگی ذهنی. کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه تبریز.
مرادی، امید. (1396). اثربخشی خانواده درمانی ساختاری بر کاهش نشانگان اختلال وسواس فکری- عملی. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 11(43): 26-17.
میرصادقی، سودابه.، سهرابی، فرامرز.، اسکندری، حسین.، برجعلی، احمد.، و فرخی، نورعلی. (1396). مقایسه سبک‌های فرزند پروری و کیفیت روابط موضوعی مادران کودکان با اختلال اضطراب جدایی و مادران کودکان عادی. روانشناسی افراد استثنایی، 8(29): 212-201.
هاشمی، بهنام. (1397). ارتباط الگوهای فرزندپروری و نگرش‌های مذهبی با علایم نشانگان وسواس اجباری در دانش‌آموزان. کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد اردبیل.
References
Aka, B. T. (2011). Perceived parenting styles, emotion recognition, and emotion regulation in relation to psychological well-being: Symptoms of depression, obsessive-compulsive disorder, and social anxiety.
Almardani Someeh, S., Narimani, M., Mikaeeli, N., & Basharpoor, S. (2017). The comparison of intoleranceof uncertainty, emotion regulation in obsessive-compulsive disorder patients and normal individuals.Quarterly Journal of Psychological Studies, 13(2), 77-94.
Ashby, J. S., Pak Bruner, L. (2005). Multidimensional perfectionism and obsessive-compulsive behaviors. Journal College Counseling, 8(1), 31–41.
Axelsson, E., Lindsäter, E., Ljótsson, B., Andersson, E., & Hedman-Lagerlöf, E. (2017). The 12-item Self-Report World Health Organization Disability Assessment Schedule (WHODAS) 2.0 administered via the internet to individuals with anxiety and stress disorders: a psychometric investigation based on data from two clinical trials. JMIR mental health, 4(4), e7497.
Aydin, A. Boysan, M. Tutarel-Kışlak, Ş. Kalafat, T. Selvi, Y. & Beşiroğlu, L. (2012). The Predictive Value of Interpersonal Schemas, Perfectionism, and Thought Action-Fusion in Obsessive-Compulsive Disorder. The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 25(2):108-118.
Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence andsubstance use. Journal of Early Adolescence, 2(3): 99-120.
Baumrind D. (1991). Parenting styles and adolescent' development. In Brooks- Gunn J, Lerner R, Peterson AC. (eds.), The encyclopedia of adolescence, (pp. 746-758). New York: Garland.
Baumrind, D. (1972). An exploratory study of socialization effects on black children: Some black-white comparisons. Child development, 261-267.
Blunch, N. (2012). Introduction to structural equation modeling using IBM SPSS statistics and AMOS. Sage. ‏
Chen, D., Bienvenu, O. J., Krasnow, J., Wang, Y., Grados, M. A., Cullen, B., ... & Samuels, J. (2017). Parental bonding and hoarding in obsessive–compulsive disorder. Comprehensive psychiatry, 73, 43-52.
Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2), 295-336. ‏
Fabrigar, L. R., Wegener, D. T., MacCallum, R. C., & Strahan, E. J. (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Psychological methods4(3), 272
Frost. R. O., DiBartolo, P. M. (2002). Perfectionism, anxiety, and obsessive-compulsive disorder. In: FlettGL, Hewitt PL (Eds) Perfectionism: theory, research, and treatment. American Psychological Association, Washington, 341–372.
Glass, D. J. (2012). Factor Structure of OCD: Toward an Evolutionary Neuro-Cognitive Model of Obsessive-Compulsive Disorder.A Thesis Submitted To The Department Of Psychology Of The State University Of New York At New Paltz In Partial Fulfillment Of The Requirements For The Degree Of Master of Arts In Psychology.
Gelfand, D.M. & Teti, D.M. (1990) . The effects of maternal depression on children. Clinical Psychology Review, 10, 329 − 353.
Hill, R. W., Huelsman, T. J., Furr, R. M., Kibler, J., Vicente, B. B., & Kennedy, C. (2004). A new measure of perfectionism: The Perfectionism Inventory. Journal of personality assessment, 82(1), 80-91.
Hill, R. W., & Castro, E. (2009). Healing young brains: The neurofeedback solution. Hampton Roads Publishing.
Hodgson, R. J., Rachman, S. (1977). Obsessional-compulsive complaints. Behaviour research and therapy, 15(5), 389-395.
Iketani, T. Kiriike, N. Stein, M, B. Nagao, K. Nagata, T. Minamikawa, N. Shidao. A. & Fukuhara, H. (2002). Relationship between perfectionism, personality disorders and agoraphobia in patients with panic disorder. Acta Psychiatrica Scandinavia, 106(3):171-178.
Kline, R. (2016). Data preparation and psychometrics review. Principles and practice of structural equation modeling (4th ed., pp. 64-96). New York, NY: Guilford.
Lee, L. (2017). Dimension of perfectionism and life stress: Predicting symptoms of psychopathology. Cognition Therapy Research, 31(5): 573-587.
Macedo, A., Marques, C., Quaresma, V., Soares, M. J., Amaral, A. P., Araújo, A. I., & Pereira, A. T. (2017). Are perfectionism cognitions and cognitive emotion regulation strategies mediators between perfectionism and psychological distress?. Personality and Individual Differences, 119, 46-51.
Marsh, H. W., & Roche, L. A. (1999). Reply upon SET research. ‏‏
Matejevica, M., Jovanovica, D., Ilic, M. (2015). Patterns of Family Functioning and Parenting Style of Adolescents with Depressive Reactions. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 18(5): 234-239
Özekin Üncüer, F. (2015). Perceived parenting styles, self-ambivalence, cognitive and emotional regulation in relation to obsessive-compulsive symptomatology.
Rachman, S., Rachman, S. J., & Hodgson, R. J. (1980). Obsessions and compulsions. Prentice Hall.
Rice, K. G., & Pence, S. L. (2006). Perfectionism and obsessive-compulsive symptoms. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 28(2), 103-111.
Timpano, K. R., Keough, M. E., Mahaffey, B., Schmidt, N. B., & Abramowitz, J. (2010). Parenting and obsessive-compulsive symptoms: Implications of authoritarian parenting. Journal of Cognitive Psychotherapy, 24(3), 151-164.
Tóth-Király, I., Bőthe, B., Gál, É., Orosz, G., & Rigó, A. (2021). Perceived parenting practices as predictors of harmonious and obsessive passion among high schoolers and adults. Journal of Happiness Studies, 1-19.
Tolin, D. F., Woods, C. M., Abramowitz, J. S. (2003). Relationship between obsessive beliefs and obsessive-compulsive symptoms. Cognition Therapy Research, 27(6), 657–669.
Trak, E., & Inozu, M. (2020). Developmental and self-related vulnerability factors in relationship-centered obsessive compulsive disorder symptoms: A moderated mediation model. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 21, 121-128.