اثربخشی مدیریت استرس به شیوه درمان شناختی رفتاری بر نشخوار فکری و پریشانی روانشناختی زنان مواجه شده با خیانت همسر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش تعیین اثربخشی مدیریت استرس به شیوه درمان شناختی رفتاری بر نشخوار فکری و پریشانی روان‌شناختی در زنان مواجه شده باخیانت همسر شهر تهران در سال 1400 بود. روش پژوهش: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری و جامعه آماری را 94 زن مواجه شده باخیانت همسر که به مراکز مشاوره منطقه 11 شهر تهران مراجعه نموده بودند، تشکیل دادند که پس از غربالگری، 40 زن واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در گروه آزمایش (هر گروه 20 نفر) و گروه گواه (20 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش درمان مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری آنتونی و همکاران (2009) را به مدت ده جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند و گروه گواه در حالت انتظار قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه نشخوار فکری نولن هوکسما و مارو، (1991) و پریشانی روان‌شناختی لاویبوند (1995) بودند. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از اجرای پرسشنامه از طریق نرم‌افزار spss24 و با استفاده از واریانس اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد که درمان مدیریت استرس به شیوه درمان شناختی رفتاری بر کاهش نشخوار فکری (74/5=F، 020/0=P) و کاهش افسردگی (45/18=F، 001/0=P)، اضطراب (93/17=F، 001/0=P) و تنیدگی (05/17=F، 001/0=P) در زنان مواجه شده باخیانت همسر مؤثر است؛ و این تأثیر در مرحله پیگیری پایدار است. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، درمان مدیریت استرس به شیوه درمان شناختی رفتاری، مداخله مؤثری در کاهش نشخوار فکری و پریشانی روان‌شناختی در زنان مواجه شده باخیانت همسر است.

کلیدواژه‌ها


آقایی، الهام.، بختیاری، آزاده.، و جمالی پاقلعه، سمیه. (1392). اثربخشی درمان گروهی مدیریت استرس بر افسردگی و فشارخون بیماران زن مبتلابه فشارخون. فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی سلامت، 2 (2)، 68-57.
باباخانی، خدیجه.، و وزیری، شهرام. (1400). اثربخشی مدیریت استرس شناختی رفتاری مبتنی بر گروه بر علائم جسمی و رضایت از درمان و درمانگر در زنان چاق. نشریه اصول بهداشت روانی، 23 (2)، 179-171.
باغبان، ایران.، فاتحی زاده، مریم.، و جزایری، رضوان السادات. (1388). تأثیر روش درمان شناختی رفتاری، آموزش ارتباطات و خودیاری روان‌شناختی بر میزان افسردگی دختران دانشجوی دانشگاه اصفهان. فصلنامه پژوهش‌های مشاوره، 8 (30)، 44-24.
پور حیدری، سپیده.، بساک نژاد، سودابه.، داوودی، ایران.، دوستکام، محسن.، و باقرزاده انصاری، زهرا سادات. (1394). اثربخشی آموزش کاهش تنیدگی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سلامت روان و استرس ادراک‌شده در مادران دارای کودک مبتلابه اختلال کمبود توجه-بیش فعالی. فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، 7 (26)، 93-77.
حیدریان، آرزو.، زهراکار، کیانوش.، و محسن زاده، فرشاد. (1395). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر میزان تاب‌آوری و کاهش نشخوار فکری بیماران زن مبتلابه سرطان پستان: کار آزمایی تصادفی شده. فصلنامه بیماری‌های پستان ایران، 9 (2)، 52-45.
خوش‌روش، وحید.، پورمحسین، معصومه.، و خیاط، سمیرا. (1394). تأثیر آموزش مدیریت استرس بر میزان سازگاری اجتماعی کارکنان زن بیمارستان‌های علوم پزشکی رشت. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 14 (4)، 244-235.
رضائیان، حمید.، اثناعشری، میترا.، و حسینیان، سیمین. (1393). مقایسه اثربخشی روش‌های شناختی رفتار در مقابل روی‌های القای خلق بر خلق مادران کودکان کم‌توان ذهنی. مطالعات روان‌شناختی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهرا، 10 (4)، 52-23.
زارعی، شکوفه.، شریف، فرخند.ه، علوی شوشتری، علی.، و وثوقی، مهرداد. (1393). تأثیر آموزش مدیریت استرس بر سلامت روان مادران دارای کودک مبتلابه اختلال بیش فعالی نقص توجه. مجله آموزش پرستاری، 3 (4)، 67-58.
سلیمانی، پریسا.، ابوالقاسمی، عباس.، وکیلی عباسعلیلو، سجاد.، رحیمی، عارف.، و بایرامزاده، نسرین. (1395). اثربخشی آموزش مدیریت استرس شناختی رفتاری بر شدت علائم و بهزیستی هیجانی بیماران مبتلابه سندرم روده تحریک‌پذیر. فصلنامه افق دانش، 22 (4)، 319-313.
صمدزاده، نسیم.، پورشریفی، حمید.، و باباپور خیرالدین، جلیل. (1393). بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر سازگاری روانی اجتماعی با بیماری و نشانه‌های افسردگی در افراد مبتلابه دیابت نوع 2. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی بالینی، 5 (17)، 96-77.
عباسی، سمیه. (1391). بررسی اثربخشی مشاوره گروهی به شیوه بازسازی شناختی مبتنی بر تمثیل بر کاهش افسردگی مادران کودکان کم‌توان ذهنی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی.
قاسمی، سیمین.، اعتمادی، عذرا.، و احمدی، سیداحمد. (1394). رابطه تعاملات منفی بین زوجین و خانواده همسر با صمیمیت زوجین و تعارضات زناشویی در زنان. دو فصلنامه آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی‌سازی خانواده، 1 (1)، 13-1.
محرابی، علی.، فتی، لادن.، دوازده امامی، محمدحسن.، و رجب، اسدالله. (188). اثربخشی آموزش مدیریت استرس مبتنی بر نظریه شناختی رفتاری بر کنترل قند خون و کاهش مشکلات هیجانی بیماران دیابتی نوع 1. مجله دیابت و متابولیسم ایران، 8 (2)، 114-103.
میعادی، هادی. (1394). اثربخشی آموزش مبتنی بر درمان راه‌حل مدار بر باورهای ارتباطی زناشویی زنان متأهل. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.
ناظر، محمد.، ریاحی، نسرین.، و مختاری، محمدرضا. (1395). تأثیر آموزش مدیریت استرس به سبک‌شناختی رفتاری بر میزان استرس و سلامت روان والدین دارای فرزند ناتوانی ذهنی. فصلنامه توان‌بخشی، 17 (1)، 39-30.
References
Blanke, E. S, Neubauer, A. B, Houben, M, Erbas, Y, & Brose, A. (2021). Why do my thoughts feel so bad? Getting at the reciprocal effects of rumination and negative affect using dynamic structural equation modeling. Emotion.‏
Brady, A, Baker, L. R, & Miller, R. S. (2020). Look but don't touch: Self-regulation determines whether noticing attractive alternatives increases infidelity. Journal of Family Psychology34(2), 135.‏
Denise, M. (2016). Cognitive-behavioral group treatment for veterans diagnosed with PTSD: Design of a hybrid efficacy-effectiveness clinical trial. Contemporary Clinical Trials, 47(4): 123–130
Fincham, F. D, & May, R. W. (2017). Infidelity in romantic relationships. Current Opinion in Psychology13, 70-74.‏
Haller, M. (2016).Integrated Cognitive Behavioral Therapy versus Cognitive Processing Therapy for Adults with Depression, Substance Use Disorder, and Trauma. Journal of Substance Abuse Treatment, 62 (5): 38–48
Harris, C. (2018). Characteristics of Emotional and Physical Marital Infidelity That Predict Divorce (Doctoral dissertation, Alliant International University).‏
Li, D, Zhang, W, Li, X, Zhou, Y, Zhao, L, & Wang, Y. (2016). Stressful life events and adolescent Internet addiction: The mediating role of psychological needs satisfaction and the moderating role of coping style. Computers in Human Behavior, 63, 408-415
Liu, R. T, Hernandez, E. M, Trout, Z. M, Kleiman, E. M, &Bozzay, M. L. (2017).Depression, social support, and long-term risk for coronary heart disease in a 13-year longitudinal epidemiological study.Psychiatry Research, 251, 36-40.
Marín, R. A, Christensen, A, & Atkins, D. C. (2014). Infidelity and behavioral couple therapy: Relationship outcomes over 5 years following therapy. Couple and Family Psychology: Research
Mark, K. P, Janssen, E, & Milhausen, R. R. (2011). Infidelity in heterosexual couples: Demographic, interpersonal, and personality-related predictors of extradyadic sex. Archives of sexual behavior40(5), 971-982.‏
Mark, K. P, Janssen, E, & Milhausen, R. R. (2011). Infidelity in heterosexual couples: Demographic, interpersonal, and personality-related predictors of extradyadic sex. Archives of sexual behavior40(5), 971-982.‏
Moberly, N. J, & Dickson, J. M. (2016). Rumination on personal goals: Unique contributions of organismic and cybernetic factors. Personality and Individual Differences99, 352-357.‏
Moulds, M. L, Bisby, M. A, Wild, J, & Bryant, R. A. (2020). Rumination in posttraumatic stress disorder: A systematic review. Clinical Psychology Review, 101910.‏
Paolini, D, Pagliaro, S, & Pacilli, M. G. (2020). Italian bystanders' reactions to intimate partner violence within gay-men couples: The role of infidelity and gender-role expression. Psicologia sociale15(1), 67-79.
Rozov, A, Demeshkina, N, Westhof, E, Yusupov, M, & Yusupova, G. (2015). Structural insights into the translational infidelity mechanism. Nature communications6, 7251.‏
Santos, L. R, & Cerqueira-Santos, E. (2020). Infidelity, sexual and marital satisfaction and social skills among couples who have been betrayed. Pensando familias24(1), 67-78.‏
Sevi, B, Urganci, B, & Sakman, E. (2020). Who cheats? An examination of light and dark personality traits as predictors of infidelity. Personality and Individual Differences164, 110126.‏
Stamps, W. E. (2020). Treatment of infidelity as a clinical issue in couple therapy: a critical review of the literature.‏
Vossler, A, & Moller, N. P. (2020). Internet affairs: Partners’ perceptions and experiences of internet infidelity. Journal of sex & marital therapy46(1), 67-77.‏
Watkins, E. R, & Roberts, H. (2020). Reflecting on rumination: Consequences, causes, mechanisms and treatment of rumination. Behaviour Research and Therapy, 127, 103573.‏