بررسی اثربخشی درمان فراشناختی بر تنظیم هیجان، میزان استرس و ناامیدی زنان دچار افسردگی پس از زایمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان فراشناختی بر تنظیم هیجان، میزان استرس و ناامیدی زنان دچار افسردگی پس از زایمان انجام شد. روش: روش پژوهش آزمایشی ازنوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه با پیگیری بود، جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به افسردگی پس از زایمان مراجعه کننده به مراکز جامع سلامت شهرستان فردیس می باشند که 30 نفر از بیماران مبتلا به افسردگی پس از زایمان براساس روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) قرار گرفتند که در 10 جلسه و هر جلسه 90 دقیقه ای درمان فراشناختی ولز (2000) اجرا شد. ابزارهای گردآوری داده ها، مقیاس ناامیدی بک(1974) ، پرسشنامه تنظیم هیجان گرانفسکی و همکاران (2001) و پرسشنامه استرس لاویبوند و لاویبوند (1995)، که روایی و پایایی آنها در داخل و خارج از کشور مورد بررسی و تایید قرار گرفته است. روش تجزیه و تحلیل داده ها استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی از آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر از طریق نرم افزار SPSS-19 تحلیل شد. یافته ها : نتایج حاکی از تأثیر مداخله فراشناختی نمره استرس (62/4=F، 040/0 =P)، نمره ناامیدی (94/61=F، 001/0 =P) و بر نمره تنظیم هیجانی (65/14=F، 001/0 =P) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که درمان فراشناختی به عنوان درمانی موثر بر تنظیم هیجان، میزان استرس و ناامیدی بیماران دارای افسردگی می تواند مورد استفاده روانشناسان و مشاوران قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


آقایی، حکیمه.، صانعی، امین.، و ناصری، ملکه. (1399). اثربخشی واقعیت ‌درمانی بر افسردگی پس از زایمان و علائم استرس پس از سانحه در زنان با زایمان طبیعی، روانشناسی  بالینی،12(2): 8-1.
حیدری، محمد.، قدوسی، منصوره.، و شهبازی، سارا (1394). بررسی ارتباط ارزش‌گذاری به بدن با امیدواری در بیماران مبتلا به سرطان پستان بعد از سانتکتومی. مجله بالینی پرستاری و مامایی، 4(5): 33-55
حسنوندی، صبا.، ولی زاده، مهدی.، و مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز. (1392). بررسی اثربخشی درمان فراشناختی به شیوه‌ گروهی بر علائم افسردگی و نشخوار فکری. مجله‌ی اصول بهداشت روانی.15(1): 442-432.
خوش‌لهجه صدق، انیس (1396). اثربخشی درمان فراشناختی با تمرکز بر سندرم شناختی توجهی و چالش با باورهای فراشناختی می‌تواند علائم افسردگی و اضطراب. فصلنامه روانشناسی سلامت. (8(21)،53-42.
قدم پور، عزت اله.، عزیزی، امیر.، و محمدی، جواد. (1395). اثربخشی درمان فراشناختی ذهن آگاهی انفصالی بر افسردگی پس از زایمان. نشریه آموزش پرستاری،5(5): 68-52.
مهدوی، مریم.، و خیرآبادی، غلام رضا. (1397). شیوع افسردگی پس از زایمان و عوامل مرتبط با آن در زنان در شهرستان نطنز. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم، ۱۴ (۲): ۷۸-۸۵.
مرتضایی، زهره.، میرزایی، معصومه، و. شمسی، سمیه. (1395). مقایسه درمان فراشناختی و درمان برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر افسردگی، خودارزشیابی و تنظیم هیجان در زنان مبتلابه افسردگی پس از زایمان. فصلنامه ایده های نوین روانشناسی،1(3):62-51.
References
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5). 5th ed. USA: American Psychiatric Pub.
Davies, M.I. & Clark, D.M. (1998). Thought suppression produces a rebound effect with analogue post-traumatic intrusions. Behav Res Ther, 36(6), 571-82.
Doreen, L. Wiggins, MD. (2014). the impact of reproductive cancers on.
Garnefski, N. Kreaji, V. & Spinhoven, P. (2001). “Negative Life events. Cognitive emotion regulation problems”. Presonality and Individual Differences, 30, 1311-1327.
Gross, J.J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271–299.
Gross, J.J. & John, O.P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348–362.
Harrington AR, Greene-Harrington CC. (2007). Healthy Start screens for depression among urban pregnant, postpartum and interconceptional women. J Natl Med Assoc: 99(3): 31-226
Martin, R. & Dahlen, E.R. (2015). Cognitive emotion regulation in the prediction of depression, anxiety, stress, and anger, Personality and Individual Differences, 39, 1249-1260.
 Poo FA, Espejo SC, Godoy PC, Gualda de la CM, Hernandez OT, Perez HC. (2008). [Prevalence and risk factors associated with postpartum depression in puerperal women consulting in primary care]. Rev Med Chil; 136(1): 44-52
Ochsner, K.N. & Gross, J.J. (2005). The cognitive control of emotion. TRENDS in Cognitive Sciences, 9(5), 242–249.
Verreault N, Da Costa D, Marchand A, Ireland K, Dritsa M, Khalifé S. (2014). Rates and risk factors associated with depressive symptoms during pregnancy and with postpartum onset. J Psychosom Obstet Gynecol; 35(3):84-91.
Wells, A. (2009). Metacognitive trerapy For Anxiety and Depression. New York: Guilford Press.
Wells,A. (2000). Emotional Disorders and Metacognition: Innovative Cognitive Therapy. Chichester,UK: John Wiley & Sons.