بررسی رابطه ساختاری سرمایه روان شناختی و استحکام روانی: نقش میانجی تحمل ابهام و شادکامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش تبیین رابطه ساختاری سرمایه روان‌شناختی و استحکام روانی و نقش میانجی تحمل ابهام با شادکامی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر یک طرح همبستگی و جامعه آماری دانشجویان دانشگاه آزاد تهران واحد علوم تحقیقات در سال تحصیلی 1400-1399 بود که 380 دانشجوی دختر و پسر با روش تصادفی انتخاب و به پرسشنامه‌های شادکامی آکسفورد (آرگایل و دیگران، 1987)، سرمایه روان‌شناختی (لوتانز و آولیو، 2007)، استحکام روانی (کلاف و دیگران، 2002) و مقیاس تحمل ابهام (باهر و داگاس، 2002) پاسخ دادند. دادهها با استفاده از ضرایب همبستگی و تحلیل مسیر و با نرم افزار spss و Amos تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد بین مؤلفه‌های سرمایه روان‌شناختی (تاب‌آوری، خوش‌بینی، امیدواری و خودکارآمدی)، مؤلفه‌های استحکام روانی (تعهد، مبارزه‌جویی، مهار و اعتماد) و تحمل ابهام با شادکامی دانشجویان رابطه مثبت معنادار وجود دارد. نتایج آزمون مدل‌یابی نشان داد مدل شادکامی بر اساس سرمایه روان‌شناختی و استحکام روانی با تاکید بر نقش میانجی تحمل ابهام برازش دارد و تحمل ابهام در ارتباط بین سرمایه روان‌شناختی و استحکام روانی با شادکامی دانشجویان نقش میانجی دارد. براساس نتایج آزمون مدل‌یابی سرمایه روان‌شناختی و استحکام روانی توانایی تبیین 43 درصد از واریانس تحمل ابهام دانشجویان را دارند. افزون بر آن سرمایه روان‌شناختی، استحکام روانی و تحمل ابهام توانایی تبیین 52 درصد از واریانس شادکامی دانشجویان را دارند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد به منظور افزایش سطح شادکامی دانشجویان، می‌توان بر اساس روان‌شناسی مثبت‌نگر و رگه-های شخصیتی مانند سرمایه روان‌شناختی و استحکام روانی، همچنین تقویت درک مناسب محیطی با تقویت تحمل ابهام دانشجویان، اقداماتی اثرگذار را در راستای تقویت شادکامی و کیفیت زندگی دانشجویان و افراد جامعه انجام داد که با توجه به شرایط تحمیل شده به دلیل همه‌گیری کرونا، امری ضروری است.

کلیدواژه‌ها


ارشدی، نسرین.، فردوسی زاده، امیر.، و نیسی، عبدالکاظم. (1398). طراحی و آزمودن الگویی از برخی پیشایندهای شادکامی در کار. مشاوره شغلی و سازمانی، 14(56): 292-271.
بنیسی، پریناز.، شمس اسفندآباد، حسن.، و امامی­پور، سوزان. (1398). تأثیر آموزش فلسفه به کودک بر تحمل ابهام و مهارتهای اجتماعی. مجله روان شناسی اجتماعی، 13(50): 55-45.
پارسایی، سجاد.، عطایی قراچه، نسیم.، و رستمی، ربابه. (1396). ارتباط بین استحکام روانی با شادکامی در ورزشکاران جانباز و معلول شهر شیراز در سال 1395. مجله علوم پزشکی پارس، 15 (3): 23-16.
جزایری، سیدحسین.، دلاور، علی.، و درتاج، فریبرز. (1397). رابطه ویژگی‌های شخصیتی، هوش هیجانی، سبک دلبستگی و فعالیت‌های ارادی با میزان شادکامی زنان شاغل. مجله علمی پژوهشی یافته. ۲۰ (۳): ۶۷-۸۲.
جمالی، مکیه.، نوروزی، آزیتا.، و طهماسبی، رحیم. (1392). عوامل موثر بر خودکارآمدی تحصیلی و ارتباط آن با موفقیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر سال 92-1391. مجله آموزش در علوم پزشکی، 13 (8): 629-641.
رشیدی کوچی، فریده.، نجفی، محمود.، و محمدی فر، محمدعلی. (1396). نقش سرمایه های روانشناختی مثبت و عملکرد خانواده در پیش بینی شادکامی در دانش آموزان دبیرستانی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 2 (3): 95-75.
علی پور، احمد.، و آگاه هریس، مژگان. (1386). پایایی و روایی فهرست شادکامی آکسفورد در ایرانیها. فصلنامه علمی پژوهشی روان شناسی تحولی: روان شناسان ایرانی، 3 (12): 298-287.
فاتحی دهاقانی، امیرعباس.، و یوسفی، فریده. (1396). نقش واسطه ای پایداری روانی در رابطه بین شیوه های والدگری و تبلور وجودی. فصلنامه علمی پژوهشی روان شناسی تحولی: روان شناسان ایرانی، 14 (54): 120-107.
فرهادی، مهران.، محققی، حسین.، عبدالهی‌مقدم، مریم.، و حسنوند، فضل‌الله. (1395). طراحی مدلی برای تبیین شادکامی بر اساس سبک‌های مقابله با استرس و تاب‌آوری در دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان همدان. فصلنامه روان شناسی تربیتی، 12(41): 184-163.
قانع سنگ آتش، اسما.، میرزازاده، زهرا سادات.، عظیم زاده، سیدمرتضی.، و عبدالملکی، حسین. (1394). بررسی نقش سرمایه روانشناختی بر سرمایه اجتماعی دانشجویان تربیت بدنی دانشگاه های مشهد، مجله پژوهش های کاربردی در مدیریت ورزشی، 4 (3): 106-91.
هاشمی، نظام.، سوری، احمد.، و عاشوری، جمال. (1394). ارتباط سرمایه اجتماعی و سرسختی روانشناختی با سلامت عمومی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو. فصلنامه علمی- پژوهشی پرستاری دیابت، 4(1): 53-43.
References
Ahmadi F, Naeinian MR, Hydarinasab L. To Study Simple and Multiple Correlation among Extroversion
and Psychological Hardiness with Happiness in Students Regarding to Sexuality. J Clin Psychol 2015 1(7):63-73. (Persian).
Avey, J. B., Luthans, F., & Jensen, S. M. (2009). Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover. Human resource management, 48(5), 677-693.‏
Avey, J. B., Luthans, F., Smith, R. M., & Palmer, N. F. (2010). Impact of positive psychological capital on employee well-being over time. Journal of Occupational Health Psychology, 15(1), 17-28.
Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. H. (2011). Meta-analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2). 127-152.
Biswas-Diener, R., & Wiese, C. W. (2018). Optimal levels of happiness. Handbook of well-being. Salt Lake City, UT: DEF Publishers.‏
Cabello, R., & Fernandez-Berrocal, P. (2015). Under which conditions can introverts achieve happiness? Mediation and moderation effects of the quality of social relationships and emotion regulation ability on happiness. PeerJ, 3, e1300.‏
Carmona–Halty, M., Salanova, M., Llorens, S., & Schaufeli, W. B. (2019). How psychological capital mediates between study–related positive emotions and academic performance. Journal of Happiness Studies, 20(2), 605-617.‏
Daniel-Gonzalez, L., Moral-de la Rubia, J., Martínez-Martí, M. L., & García-Cadena, C. H. (2021). A predictive model of happiness among medical students. Current Psychology, 1-12.‏
Diener, E., Seligman, M. E., Choi, H., & Oishi, S. (2018). Happiest people revisited. Perspectives on Psychological Science, 13(2), 176-184.‏
Dimmock, S. G., Kouwenberg, R., & Wakker, P. P. (2016). Ambiguity attitudes in a large representative sample. Management Science, 62(5), 1363-1380.‏
Doerr, C. (2018). Mental toughness, well-being, and coach-created motivational climate within collegiate athletics. Mental.
Ellsberg, D. (2015). Risk, ambiguity and decision. Routledge.‏
Etikariena, A. (2018). The effect of psychological capital as a mediator variable on the relationship between work happiness and innovative work behavior. Diversity in Unity: Perspectives from Psychology and Behavioral Sciences, 23, 379-386.‏
Fenton, M. (2019). How Tolerance for Task Ambiguity Is Influenced by Emotional Intelligence Within Organizational Settings (Doctoral dissertation, Azusa Pacific University).‏
Ford, T. E., Lappi, S. K., & Holden, C. J. (2016). Personality, humor styles and happiness: Happy people have positive humor styles. Europe's journal of psychology, 12(3), 320.‏
Freire, T., & Ferreira, G. (2019). Do I need to be positive to be happy? Considering the role of self-esteem, life satisfaction, and psychological distress in Portuguese adolescents’ subjective happiness. Psychological Reports, 0033294119846064.‏
Freire, T., & Ferreira, G. (2019). Do I need to be positive to be happy? Considering the role of self-esteem, life satisfaction, and psychological distress in Portuguese adolescents’ subjective happiness. Psychological Reports, 0033294119846064.‏
Gillett, C. B., Bilek, E. L., Hanna, G. L., & Fitzgerald, K. D. (2018). Intolerance of uncertainty in youth with obsessive-compulsive disorder and generalized anxiety disorder: A transdiagnostic construct with implications for phenomenology and treatment. Clinical psychology review, 60, 100-108.‏
Godwin, W. (2015). Enquiry concerning political justice: and its influence on morals and happiness. Penguin UK.‏
Gucciardi, D. F. (2017). Mental toughness: progress and prospects. Current Opinion in Psychology, 16, 17-23.‏
Helliwell, J. F., Layard, R., Sachs, J., & De Neve, J. E. (2020). World happiness report 2020.‏
Hirsch, C. R., Meeten, F., Krahé, C., & Reeder, C. (2016). Resolving ambiguity in emotional disorders: The nature and role of interpretation biases. Annual review of clinical psychology, 12, 281-305.‏
Hornsey, M. J., Bain, P. G., Harris, E. A., Lebedeva, N., Kashima, E. S., Guan, Y., ... & Blumen, S. (2018). How much is enough in a perfect world? Cultural variation in ideal levels of happiness
pleasure, freedom, health, self-esteem, longevity, and intelligence. Psychological science, 29(9), 1393-1404.‏
Hubscher-Davidson, S. (2020). The Psychology of Sustainability and Psychological Capital: New Lenses to Examine Well-Being in the Translation Profession. European Journal of Sustainable Development Research, 4(4), em0127.‏
Jebb, A. T., Tay, L., Diener, E., & Oishi, S. (2018). Happiness, income satiation and turning points around the world. Nature Human Behaviour, 2(1), 33-38.‏
Johnson, K. L. (2020). Exploring the Relationship Between Mental Toughness and Self-Compassion in the Context of Sport Injury: A Mixed Methods Approach (Doctoral dissertation, University of Saskatchewan.
Ko, M. S. (2019). The Influence of Nursing Professionalism and Academic Self-Efficacy on Nursing Student's Happiness. Health Communication, 14(2), 85-92.‏
Kun, A., & Gadanecz, P. (2019). Workplace happiness, well-being and their relationship with psychological capital: A study of Hungarian Teachers. Current Psychology, 1-15.‏
Kushlev, K., Heintzelman, S. J., Lutes, L. D., Wirtz, D., Kanippayoor, J. M., Leitner, D., & Diener, E. (2020). Does happiness improve health? Evidence from a randomized controlled trial. Psychological Science, 31(7), 807-821.‏
Laposa, J. M., Collimore, K. C., Hawley, L. L., & Rector, N. A. (2015). Distress tolerance in OCD and anxiety disorders, and its relationship with anxiety sensitivity and intolerance of uncertainty. Journal of anxiety disorders, 33, 8-14.‏
Lauriola, M., & Iani, L. (2017). Personality, positivity and happiness: A mediation analysis using a bifactor model. Journal of Happiness Studies, 18(6), 1659-1682.
Loton, D. J., & Waters, L. E. (2017). The mediating effect of self-efficacy in the connections between strength-based parenting, happiness and psychological distress in teens. Frontiers in Psychology, 8, 1707.‏
Loton, D. J., & Waters, L. E. (2017). The mediating effect of self-efficacy in the connections between strength-based parenting, happiness and psychological distress in teens. Frontiers in Psychology, 8, 1707.‏
McCarthy, L., & Hyland, J. (2018). An examination of emotional intelligence as a predictor of mental toughness; considerations for employee performance and subjective happiness.
McGeown, S., St. Clair-Thompson, H., & Putwain, D. W. (2018). The development and validation of a mental toughness scale for adolescents. Journal of Psychoeducational Assessment, 36(2), 148-161.‏
Mitmansgruber, H., Smrekar, U., Rabanser, B., Beck, T., Eder, J., & Ellemunter, H. (2016). Psychological resilience and intolerance of uncertainty in coping with cystic fibrosis. Journal of Cystic Fibrosis, 15(5), 689-695.‏
Ranney, R. M., Behar, E., & Bartoszek, G. (2019). Individuals intolerant of uncertainty: The maintenance of worry and distress despite reduced uncertainty. Behavior therapy, 50(3), 489-503.‏
Schultz, D. P., & Schultz, S. E. (2016). Theories of personality. Cengage Learning.‏
Sheldon, K. M., & Lyubomirsky, S. (2021). Revisiting the sustainable happiness model and pie chart: can happiness be successfully pursued?. The journal of positive psychology, 16(2), 145-154.‏
Stratta, P., Capanna, C., Dell’Osso, L., Carmassi, C., Patriarca, S., Di Emidio, G., ... & Rossi, A. (2015). Resilience and coping in trauma spectrum symptoms prediction: A structural equation modeling approach. Personality and Individual Differences, 77, 55-61.‏
Turan, M. B., Bahadir, Z., & Certel, Z. (2015). The relationship with the personal qualities of ability about conflict resolution of physical education and sport teacher candidates. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 174, 3390-3396.
Wakker, P. P. (2010). Prospect theory: For risk and ambiguity. Cambridge university press.
Zeiger, J. S., & Zeiger, R. S. (2018). Mental toughness latent profiles in endurance athletes. PLoS One, 13(2), e0193071.‏