بررسی اثربخشی بسته تلفیقی زوج‌درمانی هیجان مدار و شفقت درمانی بر کیفیت زندگی زناشویی و ابعاد دلبستگی زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)،اصفهان، ایران

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)،اصفهان، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی بسته تلفیقی زوج‌درمانی هیجان مدار و شفقت درمانی بر کیفیت زندگی زناشویی و ابعاد دلبستگی زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان بود. روش: پژوهش حاضر از نوع طرح آزمایشی تک موردی است که در سال 1398 انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش کلیه زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز و کلینیک‌های روان­شناسی شهر اصفهان است. نمونه‌گیری از میان کلیه زوج‌هایی که به دلیل مشکلات زناشویی به مراکز و کلینیک‌های شهر اصفهان در زمستان 1398 مراجعه می‌نمایند با توجه به ملاک‌های ورود و خروج به‌صورت در دسترس 3 زوج انتخاب شدند. پس از نمونه‌گیری اولیه 3 زوج در گروه تلفیقی زوج‌درمانی هیجان­مدار و شفقت درمانی قرار گرفتند. از پرسشنامه کیفیت زندگی (روابط) زناشویی و پرسشنامه دلبستگی کالینز و رید برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. گروه آزمودنی­ها هر هفته یک جلسه و به مدت 12 جلسه، تحت آموزش تلفیقی زوج‌درمانی هیجان­مدار و شفقت درمانی قرار گرفتند. داده­ها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا و فرمول درصد بهبود تحلیل شدند. یافته­ها: تحلیل داده­ها اثربخشی درمان در زوج­هایی که تحت مداخله بسته تلفیقی زوج‌درمانی هیجان­مدار و شفقت درمانی بودند را نشان داد که درواقع اجرای درمان تلفیقی زوج‌درمانی هیجان­مدار و شفقت درمانی باعث ارتقاء کیفیت زندگی زناشویی و ابعاد دلبستگی شده است. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان  نتیجه­گیری کرد که بسته تلفیقی زوج­درمانی هیجان­مدار و شفقت درمانی بر کیفیت زندگی زناشویی و ابعاد دلبستگی زوجین تأثیرگذار بوده و می­توان از این رویکرد در جهت بهبود روابط و کاهش میزان طلاق در جامعه استفاده کرد

کلیدواژه‌ها


اسمائیل نیا، آسیه. (1390). بررسی آموزش مهارت‌های صمیمانه PAIRS بر سبک دلبستگی و هوش هیجانی زوجین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه فردوسی مشهد.
امانی، احمد.، ثنایی ذاکر، باقر.، نظری، علی‌محمد.، و نامداری پژمان، مهدی. (1390). اثربخشی دو رویکرد طرحواره درمانی و دلبستگی درمانی بر سبک‌های دلبستگی در دانشجویان مرحله عقد. فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده، 1(2): 34-45.
حسین­زاده تقوایی، مرجان.، لطفی کاشانی، فرح.، نوابی نژاد، شکوه.، و نورانی پور، رحمت اله. (1388). اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان در تغییر سبک دلبستگی همسران، فصلنامه اندیشه و رفتار،4 (14):27-32.
دربانی، سیدعلی.، فرخزاد، پگاه.، و لطفی کاشانی، فرح. (1399). اثربخشی خانواده‌درمانی راهبردی کوتاه‌مدت بر تعارض‌های زناشویی زنان متأهل. خانواده‌درمانی کاربردی، 1(1), 54-68.
لواف، هانیه.، شکری، امید.، و قنبری، سعید. (1393). نقش واسطه‌ای مدل‌های ارتباطی زوجین در رابطه بین تعارض زناشویی و مشکلات درونی سازی و برونی سازی شده دختران، روانشناسی خانواده، 2: 3-18.
فیروزی، راحله.، تیزدست، طاهر.، خلعتبری، جواد.، و قربان شیرودی، شهره. (1399). بررسی ارتباط راهبردهای مقابله با تنیدگی با دشواری در تنظیم هیجان با نقش میانجی کیفیت زندگی زناشویی در زنان متأهل مبتلا به سرطان پستان. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک. ۲۳ (۱): ۴۷-۳۴
محمدخانی، شهرام.، حسنی، جعفر.، اکبری، مهدی.، و یزدان پناه، نسیبه. (1398). نقش واسطه‌ای راهبردهای تنظیم هیجان در رابطه بین باورهای فراشناختی و سبک‌های دلبستگی با رفتارهای پرخطر فرزندان نوجوان جانبازان اعصاب و روان جنگ ایران و عراق. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران. ۲۵ (۴): ۴۱۱-۳۹۶
مسلمی، مریم.، آقایی، حکیمه.، و شعبانی، زهرا. (1396). اثربخشی آموزش مبتنی بر رویکرد روایت درمانی گروهی بر الگوهای ارتباطی زوجین دانشجو. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 18(2)، 51-60.
Refrences
Adams, C. R., & Gibbons, M. M. (2019). Counseling Adolescents Diagnosed With Conduct Disorder: Application of Emotion-Focused Therapy for Individuals. Journal of Mental Health Counseling41(4): 283-296.
Atkins, D. C., Eldridge, K. A., Baucom, D. H., & Christensen, A. (2005). Infidelity and behavioral couple therapy: optimism in the face of betrayal. Journal of consulting and clinical psychology73(1), 144.
Beaumont, E., Durkin, M., Hollins Martin, C. J., & Carson, J. (2016). Measuring relationships between self‐compassion, compassion fatigue, burnout and well‐being in student counsellors and student cognitive behavioural psychotherapists: A quantitative survey. Counselling and Psychotherapy Research16(1), 15-23.
Bookwala, J. (2011). Marital quality as a moderator of the effects of poor vision on quality of life among older adults. Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences66(5), 605-616.
Christensen, A., & Doss, B. D. (2017). Integrative behavioral couple therapy. Current opinion in psychology13, 111-114.
Demby, K. P., Riggs, S. A., & Kaminski, P. L. (2017). Attachment and family processes in children's psychological adjustment in middle childhood. Family process56(1), 234-249.
Dillon, A., Timulak, L., & Greenberg, L. S. (2018). Transforming core emotional pain in a course of emotion-focused therapy for depression: A case study. Psychotherapy Research28(3), 406-422.
Doss, B. D., Cicila, L. N., Georgia, E. J., Roddy, M. K., Nowlan, K. M., Benson, L. A., & Christensen, A. (2016). A randomized controlled trial of the web-based OurRelationship program: Effects on relationship and individual functioning. Journal of Consulting and Clinical Psychology84(4), 285.
Elliott, R., & Shahar, B. (2017). Emotion-focused therapy for social anxiety (EFT-SA). Person-Centered & Experiential Psychotherapies16(2), 140-158.
Fearon, R. P., & Roisman, G. I. (2017). Attachment theory: progress and future directions. Current Opinion in Psychology15, 131-136.
Frost, D. M. (2013). The narrative construction of intimacy and affect in relationship stories: Implications for relationship quality, stability, and mental health. Journal of Social and Personal Relationships30(3), 247-269.
Fischer, T. D., Smout, M. F., & Delfabbro, P. H. (2016). The relationship between psychological flexibility, early maladaptive schemas, perceived parenting and psychopathology. Journal of contextual behavioral science5(3), 169-177.
Fletcher, G. J., Simpson, J. A., & Thomas, G. (2000). The measurement of perceived relationship quality components: A confirmatory factor analytic approach. Personality and Social Psychology Bulletin26(3), 340-354.
Halchuk, R. E., Makinen, J. A., & Johnson, S. M. (2010). Resolving attachment injuries in couples using emotionally focused therapy: A three-year follow-up. Journal of couple & relationship therapy9(1), 31-47.
Islami, H. (2017). Resolving Marital Conflicts. SEEU Review, 12(1), 69-80. DOI: 10.1515/seeur-2017-0005.
Gera, M., & Kaur, J. (2015). Study of resilience and parenting styles of adolescents. International Journal of Multidisciplinary Approach and Studies2(1), 168-177.
Kangas, M., & McDonald, S. (2011). Is it time to act? The potential of acceptance and commitment therapy for psychological problems following acquired brain injury. Neuropsychological rehabilitation21(2), 250-276.
Kim, E. Cho, I., & Kim, E. J. (2017). Structural equation model of smartphone addiction based on adult attachment theory: Mediating effects of loneliness and depression. Asian Nursing Research11(2), 92-97.
Lassri, D., Luyten, P., Fonagy, P., & Shahar, G. (2018). Undetected scars? Self-criticism, attachment, and romantic relationships among otherwise well-functioning childhood sexual abuse survivors. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy10(1), 121.
Lebow, J. L., Chambers, A. L., Christensen, A., & Johnson, S. M. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family therapy38(1), 145-168.
Makinen, J. A., Johnson, S. M. (2006), "Resolving attachment in couple using emotionally focused therapy insteps toward forgiveness and reconciliation", Journal of Consulting and Clinical Psychology, 74(6): 1055- 1064.
Mlotek, A. E., & Paivio, S. C. (2017). Emotion-focused therapy for complex trauma. Person-Centered & Experiential Psychotherapies, 16(3), 198-214.
McNelis, M., & Segrin, C. (2019). Insecure attachment predicts history of divorce, marriage, and current relationship status. Journal of Divorce & Remarriage, 60(5), 404-417.
Norton, R. (1983). Measuring marital quality: A critical look at the dependent variable. Journal of Marriage and the Family, 141-151.
Owen, J., Duncan, B., Anker, M., & Sparks, J. (2012). Initial relationship goal and couple therapy outcomes at post and six-month follow-up. Journal of Family Psychology26(2), 179.
Orrell, M., Yates, L., Leung, P., Kang, S., Hoare, Z., Whitaker, C., & Pearson, S. (2017). The impact of individual Cognitive Stimulation Therapy (iCST) on cognition, quality of life, caregiver health, and family relationships in dementia: A randomised controlled trial. PLoS medicine14(3), e1002269.
Pasha, H., Basirat, Z., Esmailzadeh, S., Faramarzi, M., & Adibrad, H. (2017). Marital intimacy and predictive factors among infertile women in northern Iran. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR, 11(5): QC13
Park, Y., & Park, S. W. (2018). Partner commitment moderates the association between commitment and interest in romantic alternatives. Current Psychology, 1-9.
Rathgeber, M., Bürkner, P. C., Schiller, E. M., & Holling, H. (2019). The efficacy of emotionally focused couples therapy and behavioral couples therapy: A meta‐analysis. Journal of marital and family therapy45(3), 447-463.
River, L. M., Borelli, J. L., & Nelson-Coffey, S. K. (2019). Tolerance of infant distress among working parents: Examining the roles of attachment anxiety and work–family conflict. Parenting19(1-2), 137-159.
Sigre‐Leirós, V. L., Carvalho, J., & Nobre, P. (2013). Early maladaptive schemas and aggressive sexual behavior: A preliminary study with male college students. The journal of sexual medicine10(7), 1764-1772.
Skerrett, K. (2010). “Good enough stories”: Helping couples invest in one another's growth. Family process49(4), 503-516.
Stalmeisters, D., & Brannigan, C. (2010). A preliminary exploration into the prevalence of Early Maladaptive Schemas in a group of people with Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome. Notes for Contributors26(1), 34.
Shahvaroughi Farahani, N., Sohrabi, F., Mazaherinejadfard, G., & Hasan Larijani, M. (2018). Designing and testing a structural model of attachment styles and negative affects variables as predictors of young men's body dissatisfaction. International Journal of Behavioral Sciences12(1): 36-41.
Snyder, D. K., & Balderrama-Durbin, C. (2012). Integrative approaches to couple therapy: Implications for clinical practice and research. Behavior therapy43(1), 13-24.
Timulak, L., & Keogh, D. (2020). Emotion-focused therapy: A transdiagnostic formulation. Journal of Contemporary Psychotherapy50(1), 1-13.
Vromans, L. P., & Schweitzer, R. D. (2011). Narrative therapy for adults with major depressive disorder: Improved symptom and interpersonal outcomes. Psychotherapy research21(1), 4-15.
Wiebe, S. A., Johnson, S. M., Lafontaine, M. F., Burgess Moser, M., Dalgleish, T. L., & Tasca, G. A. (2017). Two‐year follow‐up outcomes in emotionally focused couple therapy: An investigation of relationship satisfaction and attachment trajectories. Journal of marital and family therapy43(2), 227-244.
Zhang, H., Spinrad, T. L., Eisenberg, N., Luo, Y., & Wang, Z. (2017). Young adults' internet addiction: Prediction by the interaction of parental marital conflict and respiratory sinus arrhythmia. International Journal of Psychophysiology, 120, 148-156.
Khanjani-Veshki, S., Shafiabady, A., Farzad, V., Fatehizade M.(2017).Comparison of the
effectiveness of cognitive behavioral couple therapy and acceptance and commitment couple therapy on the marital quality of conflicting couples in Isfahan, Iran. Knowledge Res ApplPsychol; 17(4): 31-40.