مقایسه اثربخشی شفقت خود و تحلیل رفتار متقابل بر تنظیم شناختی هیجان دانشجویان با تجربه شکست عاطفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاداسلامی، رشت، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاداسلامی، رشت، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاداسلامی، رشت، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش تعیین اثربخشی شفقت به خود در مقایسه با اثربخشی تحلیل رفتار متقابل بر تنظیم شناختی هیجان دانشجویان با تجربه شکست عاطفی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری این مطالعه دانشجوبان با تجربه شکست عاطفی در دانشگاه آزاد رشت در سال 1399 بود که 45 دانشجو با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه شفقت به خود (15 نفر)، تحلیل رفتار متقابل (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) جایگزین شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه نظم جویی هیجان گروس و جان (2003) بود؛ دانشجویان گروه درمانی شفقت به خود بسته گیلبرت (2010) و گروه درمانی تحلیل رفتار متقابل بسته درمانی کونر و همکاران (2016) به صورت گروهی و هشت جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. داده ها با روش واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد و تحلیل رفتار بر بازیابی هیجانی (55/4=F، 002/0=P) و بر بازداری هیجانی (72/3=F، 009/0=P) دانشجوبان با تجربه شکست عاطفی موثر بود؛ همچنین تاثیر هر دو رویکرد درمانی تا مرحله پیگیری پایدار بود (05/0 < p). بین اثربخشی شفقت به خود نسبت به درمان تحلیل رفتار متقابل در تنظیم شناختی هیجان تفاوت به دست نیامد (05/0 < p). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده بین دو روش شفقت به خود و تحلیل رفتار متقابل تفاوتی از نظر میزان تاثیر گذاری وجود نداشت و هر دو روش در جهت ارتقاء سطح تنظیم هیجانی شناختی دانشجویان با تجربه شکست عاطفی روش مناسبی به شمار می‌روند.

کلیدواژه‌ها


ابوالفتحی، منا.، و سالمی، صفورا. (1396). رابطه شکست عاطفی با طرحواره های ناسازگار اولیه، تمایزیافتگی خود و ویژگی های شخصیتی، چهارمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی
آزاد میلاجردی، خاطره.، و نیک نژادی، فرزانه. (1396). بررسی اثربخشی مشاوره گروهی «تقویت من بالغ» بر مبنای نظریه تحلیل رفتار متقابل بر تغییر باورهای غیر منطقی در دانش آموزان دختر نوجوان 13 تا 15 سال شهر اصفهان در سال تحصیلی 1394-1395. علوم اجتماعی شوشتر. 3(38): 55-75.
آقاجانی، محمد جواد.، اکبری، بهمن.، خلعتیری، جواد.، و صادقی، عباس. (1397). اثربخشی معنی‌درمانی به شیوه گروهی بر نشانگان ضربه عشق و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان دانشجویان دختر دارای تجربه شکست عاطفی. ارمغان دانش. ۲۳ (۴): ۴۲۸-۴۴۴
اکبری، ابراهیم.، خانجانی، زینب.، پورشریفی، حمید.، محمود علیلو، مجید.، و عظیمی، زینب. (1391). مقایسه اثربخشی درمان تحلیل رفتار متقابل با درمان شناختی- رفتاری در بهبود علائم مرضی شکست عاطفی دانشجویان. مجله روانشناسی بالینی، 4(3): 87-101.
اکبری، ابراهیم.، خانجانی، زینب.، عظیمی، زینب.، پورشریفی، حمید.، و محمود علیلو، مجید. (1391). اثربخشی درمان تحلیل رفتار متقابل بر حالات شخصیتی، عزت نفس و نشانگان بالینی افراد دچار شکست عاطفی. روش‌ها و مدل‌های روان شناختی. 2(8): 1-20.
امان الهی، عباس.، تردست، کوثر.، و اصلانی، خالد. (1393). پیش بینی افسردگی بر اساس مولفه های خودشفقتی در دانشجویان دختر دارای تجربه شکست عاطفی دانشگاههای اهواز. فصلنامه روان شناسی بالینی، 8(2): 77-88.
حامدی، رباب.، خسروی، زهره.، پیوسته گر، مهرانگیز. ،درویزه، زهرا.، خدابخش، روشنک.، و صرامی، غلامرضا. (1391). بررسی تمایزیافتگی خود و کیفیت رابطه با غیر هم جنس در دانشجویان مجرد. مطالعات روان‌شناختی، 8(4): 57-71.
دشت بزرگی. (1396). تأثیر مداخله مبتنی بر شفقت خود بر احساس تنهایی و تنظیم هیجانی زنان آسیب ‌دیده از خیانت زناشویی. دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی، 18(4): 79-72.‎
سعیدی، ضحی.، قربانی، نیما.، سرافراز، مهدی رضا.، و شریفیان، محمدحسین. (1392). اثر القای شفقت خود و حرمت خود بر میزان تجربه شرم و گناه. دو فصلنامه روانشناسی معاصر، 8(1): 102-91.
سودانی، منصور.، مومنی جاوید، مهرآور.، و محمدی، کبری. (1392) تاثیر آموزش تحلیل رفتار متقابل بر بهزیستی روان شناختی و خود شناسی زنان متاهل. مشاوره کاربردی، 3 (2):51 - 64.
شفیع‌آبادی، عبدالله.، و ناصری، غلامرضا. (1395). نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
شیلینگ، لوئیس. (1392). نظریه های مشاوره (دیدگاه‌های مشاوره). ترجمه سیده خدیجه آرین. تهران: نشر اطلاعات (انتشار اثر به زبان اصلی، 2011).
قناعت باجگیرانی، سونه.، قنبری هاشم آبادی، بهرامعلی.، و ظریف، فرزانه. (۱۳۹۲). بررسی رابطه میان تمایزیافتگی خود و سبک های عشق ورزی، فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 4(16): 69-84.
کرامتی، راضیه.، شعاع کاظمی، مهرانگیز.، و حسینیان، سیمین. (1391). اثربخشی آموزش گروهی تحلیل رفتار متقابل بر افزایش تمایزیافتگی مشاوران مدارس. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. 4(11): 114- 87.
نیکو گفتار، منصوره.، سنگانی، علیرضا.، احمدی، انیس.، و رامک، ناهید. (1397). اثربخشی معنادرمانی به شیوه هوتزل بر حالات شخصیتی، ضربه عشق و دوسوگرایی به جنس مقابل در دانشجویان دختر با شکست عاطفی. فصلنامه مطالعات روانشناسی بالینی، 8(30): 102-116.
یوسفی، زهرا.، و عابدی، محمدرضا .(1386). بررسی اثربخشی آموزش روابط سالم با رویکرد یادگیری اجتماعی بر افزایش آگاهی دختران از روابط آسیب زای دختران و پسران. فصلنامه اصول بهداشت روانی. 9(35 و 36):. 160-153.
Barrett L. The theory of constructed emotion: an active inference account of interoception and categorization. Journal of Social Cognitive and Affective Neuroscience 2017; 1(1): 1-23.
Baumeister RF, Leary MR. The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psych Bull. 1995; 117: 497-529.
Becky, A., Bibhuti, S., Dana, C., Eli Karam, FE., Anita, B., Michel, VZ. (2013). The impact of the within my reach relationship training on relationship skills and outcomes for low-income individuals, Journal of Marital and Family Therapy. 2013; 39 (3), 346–357.
Castilho, P., Carvalho, S. A., Marques, S., & Pinto-Gouveia, J. (2017). Self-compassion and emotional intelligence in adolescence: a multigroup mediational study of the impact of shame memories on depressive symptoms. Journal of Child and Family Studies, 26(3), 759–768.
Davis D, Shaver PR, Vernon ML. Physical, emotional, and behavioral reactions to breaking up: The roles of gender, age, emotional involvement, & attachment style. Pers Soc Psychol Bull. 003; 29: 871-884
Kerr, M.Bowen, M. (1988). Family evaluation: An approach based on Bowen theory. Ny.Norton.
Kiecolt-Glaser JK, Newton TL. Marriage and health: His and hers. Psychol Bull. 2001; (127): 472-503.
Marsh, I. C., Chan, S. W. Y., & MacBeth, A. (2018). Self-compassion and psychological distress in adolescents—a meta-analysis. Mindfulness, 9, 1011–1027 
McCarthy, G. Maughan, B. (2010). Negative childhood experiences and adult love relationships: The role of internal working models of attachment. Attachment & Human Development; 12(5): 445–461.
Meteyard, J. D., Andersen, K.L., & Marx, E. (2011). Exploring the Relationship between Differentiation of self and Religious Questing in students from Two Faith – based Colleges. Pastoral Psychol. DOI 10.1007/s11089-011- 0401-4.
Morin, C.M. Collechi, C. Stone, J. Sood, R. Brink, D. (2015). The effect of self-compassion on the forgiveness, resiliency and marital satisfaction of coupies. Journal of Marital, 7(1): 85-96.
Muris, P., Meesters, C., Pierik, A., & de Kock, B. (2016). Good for the self: self-compassion and other self-related constructs in relation to symptoms of anxiety and depression in non-clinical youths. Journal of Child and Family Studies, 25(2), 607–617.
Neff, K. D. (2016). The self-compassion scale is a valid and theoretically coherent measure of self-compassion. Mindfulness, 7(1), 264–274.
Pîrvuţ, AB., Ciucur, D. (2012). The effects of a transactional analysis training programme on team leadership factors in automotive industry. Social and Behavioral Sciences. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 33, 667-671.
Purnamaningsih E. Personality and emotion regulation strategies. International Journal of Psychological Research 2017; 10(1): 53-60.
Ratto N. The role of attachment style with mother and father in adolescents' ways of coping with a romantic break up. Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Arts (Psychology) at Concordia University Montreal, Quebec, Canada. 2007; 1-79.
Shimek C, Bello R. Coping with Break-Ups: Rebound Relationships and Gender Socialization. Soc Sci. 2014; (3): 24˚43.
Sun, X., Chan, D. W., & Chan, L. K. (2016). Self-compassion and psychological well-being among adolescents in Hong Kong: exploring gender differences. Personality and Individual Differences, 101, 288–292.
Vyskocilova, J., Prasko, J. (2012). Social skills training in psychiatry. Journal of Activities Nervosa Superior Revive. 54 (4): 159–170.
Wilson AC, Mackintosh K, Power K, Chan SWY, (2019). Effectiveness of Self-Compassion Related Therapies: a Systematic Review and Meta-analysis.Mindfulness (2019) 10: 979. 
Zhang, Y., Luo, X., Che, X., & Duan, W. (2016). Protective effect of self-compassion to emotional response among students with chronic academic stress. Frontiers in Psychology, 7, 1–6.
***