اثربخشی آموزش خویشتنداری بر مهارت‌های بین فردی و عملکرد تحصیلی دختران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش خویشتن‌داری بر مهارت‌های بین فردی و عملکرد تحصیلی دختران نوجوان بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش نیز دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه منطقه 11 شهر تهران بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس 60 دانش‌آموز انتخاب و در دو گروه آزمایش (30 نفر) و گواه (30 نفر) به صورت تصادفی کاربندی شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه مهارت بین فردی ماتسون (1983) و عملکرد تحصیلی فام و تیلور (1999) بود؛ گروه آزمایش 7 جلسه 60 دقیقه‌ای تحت آموزش خویشتن‌داری قرار گرفتند و گروه گواه در طول این مدت در انتظار آموزش ماندند. داده‌ها با استفاده از واریانس اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش خویشتن‌داری بر مهارت‌های بین فردی (0/001=F=11/92, P) و عملکرد تحصیلی (0/001=F=19/14,P) مؤثر است و این تأثیر در مرحله پیگیری پایدار بود. نتیجه‌گیری: بر این اساس آموزش خویشتن‌داری می‌تواند به عنوان یک روش مداخله‌ای مفید جهت افزایش مهارت‌های بین فردی و عملکرد تحصیلی و در نتیجه کارآمدی بهتر دانش‌آموزان به کار رود.

کلیدواژه‌ها


ابطحی، معصومه السادات.، و وندری، خدیجه. (1390). رابطه خلاقیت و سازگاری اجتماعی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه شهر زنجان، فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 10 (2): 15-28
تولیتی، زهرا سادات. (1390). تبیین نقش عزت‌نفس و پیشینۀ تحصیلی در عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 5 (12): 109-128
جاودان، موسی. (1393). رابطه خودبازبینی، جوّ عاطفی خانواده و مهارت‌های زندگی با پرخاشگری نوجوانان پسر. فصلنامه شخصیت و تفاوت‌های فردی، 3 (5): 142-125.
حجازی، الهه.، باباخانی، نرگس.، و احمدی، نگین ‌سادات. (1397). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بین فردی بر میزان پرخاشگری و رفتارهای تکانشی در میان دانش‌آموزان دبیرستانی، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 40 (11): 26-38
دانش‌آموز، سعید.، و رادمهر، فرزاد. (1390). بررسی تفاوت‌های فردی در زمینه دقت، اضطراب و نگرش ریاضی و تأثیر آن بر عملکرد ریاضی فراگیران، اولین همایش ملی یافته‌های علوم شناختی در تعلیم و تربیت.
سادات کاظمی، مریم.، و پویامنش، جعفر. (1397). اثربخشی آموزش خویشتن‌داری بر مثبت اندیشی دانش‌آموزان دختر پایه اول دبیرستان مدرسه شبانه‌روزی فاطمیه قزوین. مجله جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، 8 (1): 172-163.
فلاح، محمدحسین.، ابویی، آزاده.، و صادقی بخی، محمد. (1396). اثربخشی آموزش خویشتن‌داری با محوریت خودانگیختگی بر خورد نظم دهی دانش‌آموزان. دومین کنفرانس سراسری پژوهش‌های نوین در روانشناسی و علوم اجتماعی.
موللی، گیتا.، آبکنار، سیده سمیه.، و عاشوری، محمد. (1392). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر کفایت اجتماعی دانش‌آموزان کم‌شنوا. فصلنامه پژوهش‌های شنوایی، گفتار و زبان، 1 (1): 48-41.
نمازی، آسیه.، و همایونفر، حسن. (1395). سنجش مهارت‌های ارتباط بین فردی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان پرستاری و مامایی، مجله پژوهش‌های سلامت‌محور، 2 (4)، 380-369.
نوری زاد، داود.، و مرادیان، آرش. (1397). اختلال‌های یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان. ماهنامه پیشرفت‌های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش‌وپرورش، 1 (1): 19-3.
وحیدی، زهرا.، و براتعلی، مریم (1396). پیش‌بینی میزان عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه بر اساس مهارت‌های فراشناختی و خودنظم بخشی. فصلنامه علمی پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 2(10): 103-114
یونسی، محمدجابر.، و صالحی، مسلم. (1395). رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و یادگیری خودتنظیمی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر اقلید. مجله اصول بهداشت روانی، 18 (9): 519-513.
 References
Adrianto, K. R., & Ariesta, F. W. (2021, March). The Effect of Social Media on Introverted Behavior and the Quality of Interpersonal Communication of Students in Primary Schools. In 1st Paris Van Java International Seminar on Health, Economics, Social Science and Humanities (PVJ-ISHESSH 2020) (pp. 151-155). Atlantis Press.‏
Boat, R., & Cooper, S. B. (2019). Self-control and exercise: a review of the bi-directional relationship. Brain Plasticity5(1), 97-104.‏
Briki, W. (2020). Active exercisers with a higher orientation toward task-approach goal might experience higher happiness: the mediating role of dispositional self-control. International Journal of Sport and Exercise Psychology18(5), 581-591.‏
Brown, T., Yu, M. L., & Etherington, J. (2020). Are Listening and Interpersonal Communication Skills Predictive of Professionalism in Undergraduate Occupational Therapy Students?. Health Professions Education6(2), 187-200.‏
Chan, T. J., Yong, W. K., & Harmizi, A. (2020). Usage of WhatsApp and interpersonal communication skills among private university students. Journal of Arts & Social Sciences3(2), 15-25.‏
Daly, M., & Corcoran, R. P. (2019). Kindergarten self-control mediates the gender reading achievement gap: A population-based cohort study. Journal of Research in Personality83, 103881.‏
Friese, M., Frankenbach, J., Job, V., & Loschelder, D. D. (2017). Does self-control training improve self-control? A meta-analysis. Perspectives on Psychological Science12(6), 1077-1099.‏
Khairani, A., Ahmad, R., & Marjohan, M. (2019). Contribution of self image to interpersonal communication between students in the schools. Journal of Counseling and Educational Technology2(2), 65-70.‏
Kim, S., Fernandez, S., & Terrier, L. (2017). Procrastination, personality traits, and academic performance: When active and passive procrastination tell a different story. Personality and Individual Differences108, 154-157.‏
Kukko, P., Silén-Lipponen, M., & Saaranen, T. (2020). Health care students' perceptions about learning of affective interpersonal communication competence in interprofessional simulations. Nurse Education Today94, 104565.‏
Pekrun, R., Lichtenfeld, S., Marsh, H. W., Murayama, K., & Goetz, T. (2017). Achievement emotions and academic performance: Longitudinal models of reciprocal effects. Child Development88(5), 1653-1670.‏
Rowland, Z., Wenzel, M., & Kubiak, T. (2019). Effects of an ultra-brief computer-based mindfulness training on mindfulness and self-control: A randomised controlled trial using a 40-day ecological momentary assessment. Mindfulness10(11), 2312-2326.‏
Saha, N., & Karpinski, A. C. (2018). The Influence of Social Media on International Students' Global Life Satisfaction and Academic Performance. In Student Engagement and Participation: Concepts, Methodologies, Tools, and Applications(pp. 1255-1275). IGI Global.
Santini, Z.I., Fiori, K.L., Feeney, J., Tyrovolas, S., Haro, J.M., Koyanagi, A. (2016). Social relationships, loneliness, and mental health among older men and women in Ireland: A prospective community-based study. Journal of affective disorders. 204: 59-69
Schüler, J., Zimanyi, Z., & Wegner, M. (2019). Paved, graveled, and stony paths to high performance: Theoretical considerations on self-control demands of achievement goals based on implicit and explicit motives. Performance Enhancement & Health7(1-2), 100146.‏ ‏
Stephens, N. M., Hamedani, M. G., & Destin, M. (2014). Closing the social-class achievement gap: A difference-education intervention improves first-generation students’ academic performance and all students’ college transition. Psychological science25(4), 943-953.‏
Williams, B.W., Kessler, H.A., Williams, M.V. (2019). Relationship among Practice Change, Motivation, and Self-Efficacy. J. Contin. Educ. Health Prof. 34 (1): 5–10