تدوین مدل توانایی تحصیلی زودهنگام بر اساس سبک های فرزندپروری و سبک های دلبستگی با نقش واسطه‌ای کارکردهای اجرایی در کودکان پیش‌دبستانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد ورامین، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف این پژوهش تدوین مدل توانایی تحصیلی زودهنگام بر اساس سبک‌های فرزندپروری و دلبستگی با نقش واسطه‌ای کارکردهای اجرایی در کودکان پیش دبستانی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر مقطعی از نوع همبستگی و جامعه آماری را کلیه مادران و کودکان پیش دبستانی دختر و پسر شهر یزد در سال 1398 تشکیل دادند که از میان آن‌ها، تعداد 700 نفر (350 دختر و 350 پسر) با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش توانایی تحصیلی زودهنگام رایت و مارتینز (1997)، دلبستگی کودکان هالپرن و کاپنبرگ (2006)، سبک‌های فرزندپروری بامریند (1997) و پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف (2000) بود. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS-V23 و Lisrel-V8.8 استفاده شد. یافته‌ها: یافته­های پژوهش نشان داد  بین کارکرد اجرایی، سبک‌های فرزندپروری، توانایی تحصیلی زودهنگام و سبک‌های دلبستگی رابطه معناداری وجود دارد (01/0=P)؛ همچنین مدل ساختاری نشان داد توانایی تحصیلی زودهنگام بر اساس سبک‌های فرزندپروری و سبک‌های دلبستگی در کودکان پیش دبستانی، دارای برازش است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد توجه به متغیرهای مذکور در طراحی درمان‌های مناسب‌تر به پژوهشگران و درمانگران در کودکان پیش دبستانی یاری می‌رساند.

کلیدواژه‌ها


حسینی دولت‌آبادی، فاطمه.، سعاد، سجاد.، و قاسمی جوبنه، رضا. (1392). رابطه بین سبک‌های فرزندپروری، خودکارآمدی و نگرش به بزهکاری در دانش آموزان دبیرستانی. پژوهشنامه حقوق کیفری، 4 (2): 14-2.
سلطانی کوهبنایی، سکینه.، علیزاده، حمید.، هاشمی، ژانت.، و صرامی، غلامرضا. (1391). مقایسه کارکردهای اجرایی دانش آموزان دارای اختلال ریاضیات با دانش آموزان عادی. فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، 14 (3): 15-3.
سلیمانی، حمیده،. بشاش، لعیا.، و لطیفیان، مرتضی. (1393). خصوصیات روان‌سنجی پرسشنامه روابط میانی دلبستگی برای دوره‌ی سنی میانی کودکی، روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 4(16): 63-41.
میرمهدی، سیدرضا.، علیزاده، حمید.، و سیف­نراقی، مریم (1388). تأثیر آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش­آموزان دبستانی با ناتوانی­های یادگیری ویژه. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 9(1): 12-1.
References
An, Y., Yuan, G., Liu, Z., Zhou, Y., & Xu, W. (2018). Dispositional mindfulness mediates the relationships of parental attachment to posttraumatic stress disorder and academic burnout in adolescents following the Yancheng tornado. European journal of psychotraumatology9(1), 1472989.
Barreto, F. B., de Miguel, M. S., Ibarluzea, J., Andiarena, A., & Arranz, E. (2017). Family context and cognitive development in early childhood: A longitudinal study. Intelligence65, 11-22.
Baumrind D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. Journal of Early Adolescence, 11: 56-95.
Bingham, G. E., Jeon, H. J., Kwon, K. A., & Lim, C. (2017). Parenting styles and home literacy opportunities: Associations with children's oral language skills. Infant and Child Development26(5), e2020.
Bowen, H. (2018). Investment in learning: The individual and social value of American higher education. Routledge.
Chemagos, M. J., Odongo, B. C., & Aloka, P. J. (2016). Influence of parenting style on involvement in the education of public preschool learners in Nandi Central Sub County, Nandi County, Kenya.
Chen, B. B. (2017). Parent–adolescent attachment and academic adjustment: the mediating role of self-worth. Journal of Child and Family Studies26(8), 2070-2076.
De Luca, S. M., Franklin, C., Yueqi, Y., Johnson, S., & Brownson, C. (2016). The relationship between suicide ideation, behavioral health, and college academic performance. Community mental health journal52(5), 534-540.
Dindo, L., Brock, R. L., Aksan, N., Gamez, W., Kochanska, G., & Clark, L. A. (2017). Attachment and effortful control in toddlerhood predict academic achievement over a decade later. Psychological science28(12), 1786-1795.
Friedman, N. P., & Miyake, A. (2017). Unity and diversity of executive functions: Individual differences as a window on cognitive structure. Cortex86, 186-204.
Gooch, D., Thompson, P., Nash, H. M., Snowling, M. J., & Hulme, C. (2016). The development of executive function and language skills in the early school years. Journal of Child Psychology and Psychiatry57(2), 180-187.
Holmes, C. J., Kim-Spoon, J., & Deater-Deckard, K. (2016). Linking executive function and peer problems from early childhood through middle adolescence. Journal of Abnormal Child Psychology44(1), 31-42.
Hostinar, C. E., Stellern, S. A., Schaefer, C., Carlson, S. M., Gunnar, M. R. (2012). Associations between early life adversity and executive function in children adopted internationally from orphanages. Proceedings of the National Academy of Sciences, 16, 109.
Huang, L., Wang, Z., Yao, Y., Shan, C., Wang, H., Zhu, M., ... & Zhao, X. (2015). Exploring the association between parental rearing styles and medical students’ critical thinking disposition in China. BMC medical education15(1), 88
Kauffman, H. (2015). A review of predictive factors of student success in and satisfaction with online learning. Research in Learning Technology23.
Kobak, R., & Bosmans, G. (2018). Attachment and Psychopathology: A Dynamic Model of the Insecure Cycle. Current opinion in psychology.
Maltais, C., Duchesne, S., Ratelle, C. F., & Feng, B. (2015). Attachment to the mother and achievement goal orientations at the beginning of middle school: The mediating role of academic competence and anxiety. Learning and Individual Differences39, 39-48.
Martínez, I., Murgui, S., García, O. F., & García, F. (2019). Parenting in the digital era: Protective and risk parenting styles for traditional bullying and cyberbullying victimization. Computers in Human Behavior90, 84-92.
Masud, H., Ahmad, M. S., Jan, F. A., & Jamil, A. (2016). Relationship between parenting styles and academic performance of adolescents: Mediating role of self-efficacy. Asia Pacific Education Review17(1), 121-131.
Mehrbani, V. (2018). An Economic Explanation of the Effect of Birth Order on Educational Achievement. Iranian Economic Review22(4), 887-907.
Merz, E. C., Zucker, T. A., Landry, S. H., Williams, J. M., Assel, M., Taylor, H. B., ... & Eisenberg, N. (2015). Parenting predictors of cognitive skills and emotion knowledge in socioeconomically disadvantaged preschoolers. Journal of Experimental Child Psychology132, 14-31.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2018). Attachment orientations and emotion regulation. Current opinion in psychology.
Montoya, M. F., Susperreguy, M. I., Dinarte, L., Morrison, F. J., San Martín, E., Rojas-Barahona, C. A., & Förster, C. E. (2019). Executive function in Chilean preschool children: Do short-term memory, working memory, and response inhibition contribute differentially to early academic skills?. Early Childhood Research Quarterly46, 187-200.
Muller, C. (2018). Parent involvement and academic achievement: An analysis of family resources available to the child. In Parents, their children, and schools (pp. 77-114). Routledge.
O'Malley, M., Voight, A., Renshaw, T. L., & Eklund, K. (2015). School climate, family structure, and academic achievement: A study of moderation effects. School Psychology Quarterly30(1), 142.
Pinquart, M. (2016). Associations of parenting styles and dimensions with academic achievement in children and adolescents: A meta-analysis. Educational Psychology Review28(3), 475-493.
Pinquart, M., & Kauser, R. (2018). Do the associations of parenting styles with behavior problems and academic achievement vary by culture? Results from a meta-analysis. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology24(1), 75.‏
Wagner, S. L., Cepeda, I., Krieger, D., Maggi, S., D’Angiulli, A., Weinberg, J., & Grunau, R. E. (2016). Higher cortisol is associated with poorer executive functioning in preschool children: The role of parenting stress, parent coping and quality of daycare. Child Neuropsychology22(7), 853-869.
Walburg, V., Zakari, S., & Chabrol, H. (2014). Rôle du burnout scolaire dans les idées de suicide des adolescents. Neuropsychiatrie de l'Enfance et de l'Adolescence62(1), 28-32.
Will, E., Fidler, D. J., Daunhauer, L., & Gerlach‐McDonald, B. (2017). Executive function and academic achievement in primary–grade students with Down syndrome. Journal of Intellectual Disability Research61(2), 181-195.
Willoughby, M. T., Magnus, B., Vernon-Feagans, L., Blair, C. B., & Family Life Project Investigators. (2017). Developmental delays in executive function from 3 to 5 years of age predict kindergarten academic readiness. Journal of learning disabilities50(4), 359-372.
Zarrella, I., Lonigro, A., Perrella, R., Caviglia, G., & Laghi, F. (2018). Social behaviour, socio-cognitive skills and attachment style in school-aged children: what is the relation with academic outcomes?. Early Child Development and Care188(10), 1442-1453.