ارائه مدلی برای پیش‌بینی طلاق عاطفی بر اساس سبک‌های دلبستگی و عملکرد جنسی در زنان متأهل: نقش میانجیگری هوش هیجانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استادیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی برای پیش بینی طلاق عاطفی بر اساس سبک‌های دلبستگی و عملکرد جنسی در زنان متأهل با نقش میانجیگری هوش هیجانی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر توصیفی -همبستگی از نوع اکتشافی ـ متوالی و هدایت شده است و جامعه آماری زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1398 بود. روش نمونه گیری بصورت تصادفی چند مرحله ای وحجم نمونه آماری 350 زن متاهل بر مبنای نرم افزارsample power   و با توجه به احتمال 20 درصد افت آزمودنی ها 372 زن متاهل انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه طلاق عاطفی گاتمن (2008)، مقیاس دلبستگی بزرگسالان کولینز و رید (1990)، عملکرد جنسی روزن و همکاران (2000) و هوش هیجانی باراُن (1997) بود. داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری smartpls تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج به دست آمده نشان داد طلاق عاطفی براساس سبک دلبستگی ایمن، اجتنابی و سبک دلبستگی اضطرابی/دوسوگرا و عملکرد جنسی با میانجیگری هوش هیجانی در زنان متاهل از برازش مناسبی برخوردار است (01/0=P). همچنین بررسی معناداری مسیرهای مستقیم و غیر مستقیم پژوهش نشان داد مسیر مستقیم سبک دلبستگی ایمن، اجتنابی و سبک دلبستگی اضطرابی/دوسوگرا و عملکرد جنسی با طلاق عاطفی زنان متأهل معنادار (01/0=P) و از طرفی نتایج مسیر غیر مستقیم نشان داد که سبک دلبستگی ایمن، اجتنابی و سبک دلبستگی اضطرابی/دوسوگرا و عملکرد جنسی با میانجی گری هوش هیجانی بر طلاق عاطفی زنان متأهل شدت اثر مطلوبی داشته است (01/0=P). نتیجه‌گیری: به‌منظور ایجاد انسجام و خلق رابطه زناشویی رضایتبخش براساس شناخت هیجانات هر یک از زوجین و اصلاح نوع سبک‌های دلبستگی زوج‌ها به تقابل عناصر درون روانی در جهت بهبود روابط زناشویی در طول ملاحظات درمانی پرداخت.

کلیدواژه‌ها


اعتمادی، عذرا.، نوابی نژاد، شکوه.، احمدی، سید احمد.، و فرزاد، ولی‌اله. (1385). بررسی تأثیر زوج‌درمانی به شیوه ایماگوتراپی بر افزایش صمیمیت زوجین شهر استان اصفهان. پژوهشهای تازه، 5(19): 33-49.
بازدار، خالد.، موسوی، سیداصغر. (1397). بررسی رابطه طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کمال‌گرایی منفی در پیش‌بینی طلاق عاطفی در بین زوجین. فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده. 8(43): 93-116.
بلالی، اسماعیل.، بختیاری سفر، زهره.، محمدی، اکرم.، و محققی، حسین. (1395). عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زن و روابط آن با تعارضات خانوادگی. جامعه‌شناسی کاربردی، 27(4 پیاپی 64): 132-117.
بهرامی، محمود.، و کامرانی صالح، بخشعلی. (1395). بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیت و سبک‌های دلبستگی با میزان هیجان خواهی نیروهای عملیاتی. فصلنامه روان‌شناسی نظامی، 7(28): 44-29.
پاکدامن، شهلا.، و خانجانی، مهدی. (1390). نقش فرزندپروری ادراک شده در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و جمع‌گرایی در دانشجویان. فصلنامه پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 1(4): 102-81.
جزایری، سیدحسین.، دلاور، علی.، و درتاج، فریبرز. (1397). تدوین مدل شادکامی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی، هوش هیجانی، سبک‌ دلبستگی، فعالیت‌های ارادی و ویژگی‌های جمعیت شناختی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 9(53): 44-83
جزینی، شادی.، عبدالهی، نیره.، امان‌الهی، عباس.، و اصلانی، خالد؛ (1396). پیش‌بینی عملکرد جنسی بر اساس سبک‌های دلبستگی، تمایزیافتگی خود و تحصیلات در دانشجویان زن متأهل شهر اهواز. فصلنامه مطالعات روان‌شناختی، 13(4): 43-58.
حیدری، آرمان.، و دهقانی، حمیده. (1395). واکاوی کیفی پیامدهای اشتغال زنان متأهل و بسترهای تعدیل‌کننده آن. فصلنامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، 3(8)؛ 95-73.
دوراندیش، یاسمن. (1398). نقش واسطه‌ای خودپنداشت در رابطه کمال‌گرایی و طلاق عاطفی زوجین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب.
رقیبی، مهوش.، و قرچاقی، مریم.(1392). بررسی رابطه بین هوش هیجانی و معنوی در بین زوجین خوش ساز و ناسازگار. فصلنامه جامعه‌شناسی زنان، 1 (13): 123-140.
سالاری فر, مرضیه . (1397). رابطه طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و توانایی حل مسئله با طلاق عاطفی دانشجویان متأهل، دومین کنفرانس دانش و فناوری روانشناسی، علوم تربیتی و جامعه‌شناسی ایران، تهران، موسسه برگزار کننده همایش‌های توسعه محور دانش و فناوری سام ایرانیان.
سلمانیان، کفایت.، و عامری، زینب. (1395). بررسی سبک‌های دلبستگی بر طلاق عاطفی بین دانشجویان آزاد شهرستان آبادان، اولین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین در روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی، اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شادگان.
شمس آبادی، شکوفه.، و مجیدپورآزادی شریف پور، مریم. (1398)، تأثیر طرح‌واره جنسی بر اختلال عملکرد جنسی و عدم رضایت زناشویی زنان. مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، 1 (پیاپی 4): 66-78
صادقی، سعید. (1396). بررسی عوامل شخصیتی مؤثر در سازگاری زناشویی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی بالینی. انستیتو روان‌پزشکی تهران.
صمدی کاشان، سحر.، جعفری، فاطمه.، محمودپور، عبدالباسط.، و قاسم‌زاده، سوگند؛ (1397). پیش‌بینی احساس تنهایی و گرایش به طلاق بر اساس سبک‌های دلبستگی با توجه به نقش میانجی‌گری خودمتمایزسازی. فصلنامه پژوهش‌های مشاوره. 68(3): 128-151.
عبداللهی، افسانه.، کافی، سیدموسی.، و شاهقلیان، مهناز. (1390). رابطه هوش هیجانی و سبک‌های مقابله‌ای با رضایت و همسازی زناشویی. روان شناسان ایرانی، 7(7): 287- 279.
علی‌اکبری دهکردی، مهناز.، حیدری نسب، لیلا.، و کیقبادی، شیرین. (1392). رابطه عملکرد جنسی با سازگاری زناشویی در زنان متأهل. دوفصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد، 8(98): 87-100
غضنفری، بتول.، کشاورزی ارشد، فرناز.، حسنی، فریبا.، و امامی پور، سوزان. (1397). اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب بر سبک‌های حل تعارض و کیفیت رابطه زوج‌های ناسازگار. فصلنامه علمی-پژوهشی روانشناسی کاربردی. 1(45): 62-47.
قاسمی، بهزاد.، رنجبر، یوسف.، و شریفی، کبیر. (1396). نقش عملکرد جنسی و تجربه شکست عاطفی در گرایش زوجین به روابط فرازناشویی. فصلنامه رویش روانشناسی، 6(1): 15-30
کریمی پور زارع، فرزاد.، جوکار کمال‌آبادی، مهناز.، و حسینی، فریده سادات. (1396). تعیین نقش هوش هیجانی و سلامت معنوی در پیش‌بینی طلاق عاطفی افراد متأهل شهر بوشهر. فصلنامه پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده. 24(2): 93-112
مظاهری، منصوره. (1397). نقش دلبستگی بزرگ‌سالان در کُنش‌وری ازدواج. مجله روان‌شناسی. 4(3):10-19
موسوی، سیده فاطمه.، و رضازاده، سید محمدرضا. (1393). بررسی نقش نگرش به عشق در پیش‌بینی طلاق عاطفیِ زنان و مردان متأهل شهر قزوین. فصلنامه مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان. 12(3): 16-25
مؤمنی، زهرا.، و نادری، غلامرضا. (1393). بررسی و مقایسه الگوهای تعارض زوجین با سبک‌های مختلف دلبستگی در زوجین. خانواده پژوهی، 9(3): 38-46
نوابی نژاد، شکوه. (1389). مشاوره ازدواج و خانواده درمانی. تهران: انتشارات انجمن اولیاء و مربیان.
هادی، سعیده.، اسکندری، حسین.، سهرابی، فرامرز.، معتمدی، عبدالله.، و فرخی، نورعلی؛ (1395). تدوین مدل ساختاری پیش‌بینی تعهد زناشویی بر اساس سبک دلبستگی و متغیرهای میانجی خودکنترلی و طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در افراد با روابط فرازناشویی عاطفی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی. 33(2): 28-60
هاشمی، سعداله.، درتاج، فریبرز.، سعدی‌پور، اسماعیل.، و اسدزاده، حسن. (1396). الگوی ساختاری احساسات شرم و گناه بر اساس شیوه‌های فرزندپروری والدین: نقش واسطه‌ای سبک‌های دلبستگی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11(4 پیاپی 44): 493-475.
هدایتی، مریم.، و رحیمی، اعظم. (1395). به بررسی رابطة بین سبک‌های دلبستگی و رضایتمندی زناشویی با شاخص عملکرد جنسی در زنان. فصلنامه اندیشه و رفتار. 8(4): 55-63
یوسفی، ناصر.، و سهرابی، احمد (1395). اثربخشی رویکردهای خانواده درمانی مبتنی بر فراشناخت بر کیفیت روابط زناشویی. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 1 (2):211-192.
References
Adola,Sakari. (2012). Investigating the relationship between mental well-being, emotional intelligence and communication skills with marital satisfaction in married female students. Journal of Family Psychology, 28(1): 483-498.
Amato, P. R., & Hohmann-Marriott, B. (2017). A comparison of high-and low- distress marriages that end in divorce. Journal of Marriage and Family, 62: 621-638.
Batool, S. S., & Khalid, R. (2012). Emotional Intelligence: A Predictor of Marital Quality in Pakistani Couples.‌Pakistan‌Journal Psychological Research, 27(1): 65-88.
Bello, R., Brandau, A., Brown, F., & Ragsdale, J. D. (2017). Attachment style, marital satisfaction, commitment, and communal strength effects on relational repair message interpretation among remarried. Journal of Communication Quarterly, 56 (1): 1-16.
Bookwala, J., Sobin, J., & Zdaniuk, B. (2015). Gender and aggression in marital relationships: A life-span perspective. Sex Roles, 52: 506-797.
Bowlby,J. (1969).Attachmentandloss.Sadnessanddepression.New York: Basic Book.
Buss, D. M., & Shackelford, T. D. (2005). How To Save A Marriage: Different Gender Strategies To Save Relationship. Journal of Personality and Social Psychology, 72(2): 322-324.
Camara, M., & Calvete, E. (2012). Cognitive Sschemas Predicting Anxiety and Depressive Symptoms: the role of dysfunctional coping strategies. Journal of European Psychiatry, 27(1): 1-8.
Campbell, L., Simpson, J. A., Boldry, J., & Kashy, D. A. (2015). Perceptions of conflict and support in romantic relationships: The role of attachment anxiety. Journal of Personality and Social Psychology, 88 (3): 510-531.
Chweu,Y.B., Schultz, K. T. (2011). Emotional Intelligence Model and Marital Satisfaction Experiment with Mediation of Insecure Attack Styles (Avoidance and Anxiety) and Characteristics of Task Forces in Married Students at Columbia University. Journal of the American Board of FamilyMedicine, 20(1): 36-44.
Collins,N.L.;Read,S.J. (1990).Adult attachment;working models and relationship quality in dating couples. Journal of personality and social psychology, 58 (4): 644- 663.
Ellison, C. G., Walker, A. B., Glenn, N. D., & Marquardt, E. (2016). Determining the Impact of Sexual Intelligence Training on Sexual Functioning of Couples Referred to Health Centers. Social Science Research, 40(2): 538–551.
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. Bantam Books, 2005 - Psychology - 358 pages.
Heiman, J, R. Basson, J. Fourcroy, J. Lankveld, and W.Schultz (2013). “Revised definitions of women’s sexual dysfunction”, Journal of Sex Medical, 1(1): 66-72
Henseler,J.Ringle,C.Sinkovics, R.Haire. (2009). The use of partial least squares path modeling in international marketing. New Challenges to International Marketing. 20: 277-320.
Jarwan, A. Alfrehat, B. (2020).Emotional Divorce and its Relationship with Psychological Hardiness. International Journal of Education and Practice. 8(1): 72-85.
Jensen, M., Chassin, L., and Gonzales, N. A. (2017). Neighborhood moderation of sensation seeking effects on adolescent substance use initiation. J. Youth Adolesc.Journal of Psychiatry,46: 1953–1967
Johnson, M., S. & Wittenborn, K., A. (2012). New Research Findings on motionallyFocused Therapy: Introduction to Special Section. Journal of marital and family therapy, 38(1): 18–22.
Kalil, A., Ryan, R., & Chor, E. (2014). “Time investments in children across family structures”. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 654(1): 150–168.
Kamel‌ Abbasi, A.Tabatabaei,S.‌M.Aghamohammadiyan Sharbaf, H. Karshki, H. (2016).‌Relationship of Attachment Styles and Emotional Intelligence With Marital Satisfaction.‌Iran J Psychiatry Behav Sci. Sep; 10(3): e2778.
Kenneth, E., & Prather, S. R. (2017). Paradim for affective divorce case management. Advance level family law semiar in Michigan. 24th Annual Advanced Level Family Law Seminar.
Kristiina, M, C., Philip Hwang, F., Birgitta, G., & Wickberg, D. (2012). Romantic attachment, parenthood and marital. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 24(3): 233-240.
Lalasz CB, Weigel DJ. (2011). Understanding the relationship between gender and extradyadic relations: The mediating role of sensation seeking on intentions to engage in sexual infidelity.Personality andIndividual Differences. 50 (7): 1079-83.
Larson, J. H., & Holman, T. B. (2017). Investigating the Relationship between Sexual Knowledge and Attitude and Communication Beliefs with Emotional Divorce.journal of Family Relations, 43(2): 228- 237.
Lavalekar, A., Kulkarni, P., & Jagtap, P. (2010). Emotional intelligence and marital satisfaction. Journal of Social Psychology, 5(2): 185-194.
Lemmens, G. M. D., Buysse, A. N., Heene, R., Eisler, I. V., & Demyttenaere, K. (2010). Marital satisfaction, conflict communication, attachment style and psychological distress in couples with a hospitalized depressed patient. Acta Neuropsychiatric, 19(2): 109-117.
Lichstein, P. R., & Young, G. (2017). The Relationship between Emotion-seeking and Marital Relationship Quality with Couples' Emotional Divorce Attitude. Journal of General Internal Medicine, 11(7): 406-409.
Lopez, J. L., Riggs, S. A., Pollard, S. E., & Hook, J. N. (2011). Religious commitment, adult attachment, and marital adjustment in newly married couples. Journal of Family Psychology, 25(2): 301-309.
Loudov,É. I., Jani,É. K. (2013). Haviger JÂÕ. Infidelity as a Threatening Factor to the Existence.
Lyusin, D. B. (2016). Emotional intelligence as a mixed construct. Journal of Russian and East European Psychology, 44 (6): 54-68.
Malouff, J. M., Thorsteinsson, E. B., Schutte, N. S., Bhullar, N., & Rookke, S. E. (2018). The relationship between emotional intelligence on sexual performance of couples. Journal of Research in Personality, 44(1): 124-127.
Marchal, J. P., Maurice-S, H., Trotsenburg, A. P., & Grootenhuis, M.A. (2017). Mothers and fathers of young dutch adolescents with down syndrome: Health related quality of life and family functioning. R Abstracts submitted to the Amsterdam Kindersymposium, p97.
Mohammadimehr, Z,& Ayatollah Karimi, B. (2017). The relationship between emotional intelligence, attachment styles and optimism with Martials satisfaction. Interdisciplinary Journal of Education.11(2): 50-59.
Moradzadeh Khorasani, L. And the servant, AS. (2015) The Law of Emotional Maturity with Emotional Divorce (Marital Satisfaction) in Couples. International Conference on Engineering, Art and Law. April 15-14, Barcelona, Spain.
Motataianu, I. R. (2015). The relation between anger and emotional synchronization in children from divorced families. Journal of Social and Behavioral Science, 203: 158- 162.
Parker, James J.Summerfeldt. L. Marjorie J.HoganSarah A.Majeski. (2004). Emotional intelligence and academic success: examining the transition from high school to university. Journal of Personality and Individual Differences, 2(1): 15-20
Poliment, A. M., Moors, S. M. & Grunert, S. (2010). MMPI-2 profiles of client with substance dependencies accessing a therapeutic community treatment facility. Electronic Journal of Applied Psychology, 6(1): 1-9.
Power, Orlaith (2019).An Investigation of the Association between Adult Attachment Styles, Emotional Intelligence and Marital Satisfaction as an outcome. Undergraduate thesis, Dublin, National College of Ireland.
Robey, P. A.,Wubbolding, N. R. E., & Carlson, J. (2017). Contemporary issues in couples-counseling:Achoice‌theory‌and‌reality‌therapy‌approach.‌NewYork: Rutledge.
Rutter, V. E. (2018). The effect of attachment styles on emotional divorce of married students. Divorce in Media. Sociology Compass, 3(4): 707-720
Saffarian, M. R., HajiArbabi, F., & Ashoori, J. (2015). The effectiveness of spiritual therapy in order to increase marital satisfaction and decrease generalized anxiety disorder of women. Journal of Woman and Family Studies, 7(1): 95-113.
Sakata, K., & McKenzie, C. R. (2019). Predicting couples' emotional divorce based on early maladaptive schemas, emotion regulation in Japan. Mathematics and Computers in Simulation, 81(7): 1507–1517
Sakulsriprasert, C., Phukao, D., Kanjanawong, S., & Meemon, N. (2016). The reliability and factor structure of Thai Young schema questionnaire-short form.Asian Journal of Psychiatry, 24(1): 85-90.
Sheikh, F., Khodabakhshi Koolaee, A., & Rahmati Zadeh, M. (2013). The Comparison of Self-differentiation and Self-concept in Divorced and Non-divorced Women Who Experience Domestic Violence. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 2(2): 66-71.
Trudel, G., & Goldfarb, M. R. (2010). Marital and sexual functioning and dysfunctioning, depression and anxiety. Sexologies: European Journal of Sexology and Sexual Health / Revue européenne de sexologie et de santé sexuelle, 19(3): 137–142.