شناسایی شاخص های مشکلات زوجین ترکمن متقاضی طلاق: یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران

2 دانشیار دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشیار گروه راهنمایی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مشکلات زوجین ترکمن از نظر زوج های ترکمن نگاشته شده است. این پژوهش به شیوه تحلیل محتوا کیفی بود . جامعه آماری این پژوهش کلیه زوجین ترکمن متقاضی طلاق ارجاعی دادگستری جهت صلح و سازش به مرکز مشاوره بودند که تعداد 20 زوج بر اساس نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع انتخاب و در پژوهش شرکت کردند برای گردآوری داده ها از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق استفاده شد. یافته ها: بعد از تحلیل داده ها 4 مقوله اصلی ناکارآمدی زوجی، ناکارآمدی فردی، شرایط زمینه ای و شرایط فرهنگی به دست آمد. ناکارآمدی زوجی با14 مقوله فرعی (عکس العمل زوجین در هنگام بروز اختلاف، ارتباط ناکارآمد، عدم همسویی و هماهنگی با یکدیگر، عدم کامروایی جنسی، بی وفایی، محرومیت عشق، بی توجهی به روابط خویشاوندی و دوستی، عدم ایفای نقش های زوجی، نقش مخرب خانواد های اصلی، عکس العمل خانواده های اصلی در هنگام بروز اختلاف، عدم شفافیت و صداقت در رابطه، مرزسازی ناکارآمد، نگرش منفی به آینده رابطه، بی توجهی و تفاوت در نگرش دینی ) ناکارآمدی فردی با 1 مقوله فرعی(ویژگی های شخصیتی موثر در طلاق) شرایط زمینه ای با 2 مقوله فرعی (شکل گیری نامناسب ازدواج، عوامل اجتماعی موثر بر طلاق) و شرایط فرهنگی با 1مقوله فرعی(عوامل فرهنگی موثر بر طلاق). نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش می توان بیان کرد که بسیاری از مشکلات زوجین قوم ترکمن مشابه مشکلات دیگر زوج ها است.و می توان با تدوین بسته آموزشی متناسب با مشکلات تعارضات زوجی را کاهش داد.

کلیدواژه‌ها


استوری، جان. (1386). مطالعات فرهنگی درباره فرهنگ عامه. ترجمه حسین پاینده. تهران: نشر آگاه (انتشار اثر به زبان اصلی، 2007).
امانی، رزیتا (1394). مقایسه تعارض زناشویی در ساختار قدرت خانواده. فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 10 (32): 42-52.
بازیاز اصفهانی، نجمه.، پرچم، اعظم.، و فاتحی زاده، مریم السادات. (1394). مدیریت ارتباط با خانواده اصلی و خانواده همسراز دید مشاوره خانواده و اسلام، فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 9 (28): 36-7.
بابایی، فاطمه.، و مومنی، فرشاد. (1380). تعدیل ساختاری فقر و ناهنجاری های اجتماعی. تهران: انتشارات کویر.
 باستانی، سوسن.، گلزاری، محمود.، و روشنی، شهره. (1390). پیامدهای طلاق عاطفی و استراتژی های مواجهه با آن. فصلنامه خانواده پژوهی، 7(26):241-257.
بخشی پور، باب اله.، اسدی، مسعود.، کیانی، احمدرضا.، شیرعلی پور، اصغر.، احمد دوست، حسین. (1391). رابطه عملکرد خانواده با تعارضات زناشویی در آستانه طلاق. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 13(2): 11-21
بنی جمالی، شکوه.، نفیسی، غلامرضا.، و یزدی، منور. (1383). ریشه یابی علل ازهم‌پاشیدگی خانواده‌ها در رابطه با ویژگی های روانی- اجتماعی دختران و پسران قبل از ازدواج، دست آوردهای روان‌شناختی، (11):170-143.
پاشیب، ملیحه.، سیدمحرمی، ایمان.، محمدی، سمیه.، و تاتاری، مریم. (1395). تأثیر مشاوره پیش از ازدواج بر انتظار ازدواج دانشجویان علوم پزشکی. مجله طنین سلامت، 4(4): 17-10.
ثنایی ذاکر، باقر.، و باقر نژاد، رضا (1378). بررسی خیانت زناشویی در زوجینی که تمایل به طلاق دارند، مجله دانش و پژوهش در روانشناسی، 15(3): 78-61.
جمعه نیا، سکینه، جاجرمی، محمود، قربانی، علیرضا. (1397). شفقت خود و دینداری به‌عنوان پیش بین های حفظ رابطه زوجین، مطالعات زن و خانواده، 6 (2): 277-257.
حاتمی ورزنه، ابوالفضل (1394). تدوین الگوی ازدواج پایدار رضایتمند و بررسی اثربخشی برنامه مداخله ای مبتنی بر آن، رساله دکترای تخصصی، رشته مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
خمسه، اکرم. (1386). بررسی نقش عوامل فرهنگی اجتماعی بر طرحواره های نقش جنسیتی در دو گروه قومی از دانشجویان در ایران، مجله مطالعات روان‌شناختی؛ 3(2):146-129.
رحمت الهی، فرحناز.، فاتحی زاده، مریم. ف و احمدی، سیداحمد (1385). آسیب شناسی زندگی زناشویی، تازه‌های روان درمانی، 41 و 42: 26-8.
رسولی، آراس. (1396). تدوین الگوی کارکرد خانواده بر اساس مؤلفه های امید، صمیمیت و تعارضات زناشویی زوجین، نشریه پژوهش پرستاری، 12 (4): 8-1.
سیدعلی تبار، سیدهادی.، پورآوری، مینو.، حبیبی عسگرآباد، مجتبی.، و محمدعلی پور، زینب. (1394). مقایسه نگرش به روابط فرازناشویی و جهت‌گیری مذهبی کاربران و غیرکاربران شبکه اجتماعی‌ فیس‌بوک، فصلنامه خانواده پژوهی، 11(3): 308-297.
صادقی، محمدرضا.، باقرزاده لداری، رحیم.، و حق شناس، محمدرضا (1389) وضعیت نگرش مذهبی و سلامت روان در دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مجله علوم پزشکی مازندران، 20(75): 75-71.
عبدالله، عبدالمطلب. (1395). بررسی میزان توجه به مؤلفه های هویت قومی و ملی بین دانشجویان کرد و آذری در دانشگاههای تهران، فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، 4(2): 146-129.
عجم، علی‌اکبر. (1395). تأثیر آموزش های مستقیم و غیر مستقیم ماهواره‌ای بر تعارض زناشویی و نگرش به خیانت زناشویی، دو فصلنامه مطالعات اسلام و روانشناسی، 18: 125-101.
فتحی، سروش.، و آزادیان، عذرا (1396). بررسی تأثیر عوامل دموگرافیک در رضایت مندی زوجین 55-35 سال (ساکن در منطق 3 و 20 شهر تهران)، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، 19(75): 135 -111.
فروتن، سیدکاظم.، و جدید میلانی، مریم. (1387). بررسی شیوع اختلالات جنسی در متقاضیان طلاق، دو ماهنامه دانشور پزشکی، 16(78): 44-39.
قاسمی، سیمین.، اعتمادی، عذرا.، و احمدی، سیداحمد. (1395). شناسایی آسیب‌های تعاملی زوجین و خانواده همسر و پیامدهای آن: یک پژوهش کیفی. مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت؛ 5(3): 262-250.
قاسمی، سیمین.، اعتمادی، عذرا.، و احمدی، سیداحمد. (1394). رابطه تعاملات منفی بین زوجین و خانواده همسر با صمیمیت زوجین و تعارضات زناشویی در زنان، دو فصلنامه آسیب شناسی مشاوره و غنی سازی خانواده، 1(1): 13-1.
قزلسفلو، مهدی (1396). بررسی عوامل مؤثر بر تعهد زناشویی و مقایسه تأثیر مشاوره زوجی مبتنی بر این عوامل با مشاوره زوجی بر اساس واقعیت درمانی بر تعهد و رضایت زناشویی، رساله دکترای تخصصی مشاوره خانواده. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان.
کلارک آلیسون، کرنلیا.، و استوارت، برنتانو. (1389). طلاق علل و پیامدها. ترجمه سعید صادقی، مجتبی ناجی، محمد زاده محمود و نفیسه کریمیان. اصفهان: انتشارات پیغام دانش (انتشار اثر به زبان اصلی، 2006).
کوئن، بروس. (1391). مبانی جامعه شناسی، ترجمه توسلی عباس، فاضل رضا، تهران: انتشارات سمت.
گلادینگ، ساموئل. (1386). خانواده درمانی، تاریخچه، نظریه و کاربرد. ترجمه فرشاد بهاری، بدری السادات
بهرامی، سوسن سیف و مصطفی تبریزی. تهران: انتشارات تزکیه (انتشارا ثر به زبان اصلی، 2007).
گودرزی، حسین. (1385). مفاهیم بنیادین و مطالعات قومی. تهران: انتشارات تمدن ایرانی (انتشار اثر به زبان اصلی، 2015)
محسن زاده، فرشاد.، نظری، علی‌محمد.، و عارفی، مختار. (1390). مطالعه کیفی عوامل نارضایتی زناشویی و اقدام به طلاق (مطالعه موردی شهر کرمانشاه). مطالعات راهبردی زنان، 4(53): 42-7.
مسرت مشهدی، زینب.، و دولتشاهی، بهروز. (1396). بررسی اثر پذیری میزان سازگاری زناشویی از باورهای غیر منطقی، رویش روانشناسی، 6 (1): 69-84.
مسعودی اصل، شبنم.، و راد، فیروز. (1395). بررسی عوامل اجتماعی مرنبط با ناسازگاری زناشویی در شهر تبریز، مجله مطالعات جامعه شناسی، 8 (31): 68-47.
موسوی، سید فاطمه. (1396). ابعاد کیفیت زناشویی: پیش بینی کننده های مؤلفه های تعامل و شیوه های حل تعارض زناشویی. دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 7(1): 100-81.
موحد، مجید.، و عزیزی، طاهره. (1390). مطالعه رابطه رضایت مندی زنان و تعارضات بین همسران (1390). مجله زن در توسعه و سیاست، 9 (2): 206-181.
نصرتی، شیما.، و ذوالفقاری، ابوالفضل (1391). تأثیر میزان دینداری بر سبک زندگی جوانان تهرانی، پژوهش اجتماعی، 5(14): 117-101.
 نظری، علی‌محمد (1386). مبانی زوج درمانی و خانواده درمانی، چاپ اول، تهران: نشر علم.
وینکزی، جان پی. (1394). بهبود ارتباط جنسی: رویکرد حل مسئله محور برای درمان اختلالات جنسی. ترجمه نظری، علی‌محمد و احمدیان، علیرضا. (1394). چاپ اول، تهران: نشر علم (انتشار اثر به زبان اصلی، 2009)
هداوند، غزل.، مهرابی کوشکی، حسینعلی.، و یزدخواستی، بهجت. (1396). بررسی تأثیر قومیت بر سلامت روان، همسر آزاری، حمایت اجتماعی و رضایت زناشویی زنان، مجله مطالعات اجتماعی و روان‌شناختی زنان، 1(2): 104-81.
هراتیان، عباسعلی.، جان بزرگی، مسعود.، و آگاه هریس، مژگان. (1394). رابطه پایبندی مذهبی و تعارض زناشویی و تفاوت آن‌ها در بین زوجین، پژوهش نامه اسلامی زنان و خانواده، 3(5): 117-101.
Barelds, Dick PH, & Dijkstra, Pieternel. (2011). Positive illusions about a partner’s personality and relationship quality. Journal of Research in Personality, 45(1), 37-43.
Berry, John W, Berry, John Widdup, Poortinga, Ype H, Segall, Marshall H, & Dasen, Pierre R. (2003). Cross-cultural psychology: Research and applications: Cambridge University Press...
 Bookwala, J. Sobin, J. & Zdaniuk, B. (2005). Gender and aggression in marital relationships: A life-span perspective. Sex Roles, 52(11): 797-806
Bradbury, Thomas N, Fincham, Frank D, & Beach, Steven RH. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of marriage and family, 62(4), 964-980.
Bramiett,M,D,and Mosher,W.D. (2002).Cohabitation, marriage,divorce and remarriage in the United States.National Center for Health Satitisticc:Vital Health Satistics,23(22)-
Clarke,S,C. (1995).Advance report of final divorce statistics,1989and 1990.Monthly vital Statistics Report,43(8),Hyattsville, Md: National Center for Health Satistics.
Call, Vaughn RA, & Heaton, Tim B. (1997). Religious influence on marital stability. Journal for the scientific study of religion, 382-392.
Coyne, James C, & Downey, Geraldine. (1991). Social factors and psychopathology: Stress, social support, and coping processes. Annual review of psychology, 42(1), 401-425.
Diener, Edward, Lucas, Richard E, & Oishi, Shigehiro. (2002). Subjective well-being: The science of happiness and life satisfaction. Handbook of positive psychology,2,63-73.
Dove,N,&Wiederman,M, (2000).Cognitive distraction and women,s sexual functioning.journal of sex and marital Therapy.26,67-78.
Frisco,M.L. andWilliams,K(2003).Perceived housework equity, marital happiness,and divorce in dual-earner households. Journal of family ISSUES,24,51-73.
Hawes, P. & Markman. H. J. (1989). Marital quality and child functioning: A longitudinal investigation. Child Development, 60, 1044 – 1057.
Hendrick,C,A& Hendrick,S,S(2000).Close relationship:A sourcebook.Thousand Oaks,CA:sage methods and measures.New York: Guilford Press
Glass,S,P,& Wright,T.L, (1992).Justifications for extramarital relationship: The association between attitudes, behaviors,and gender.journal of sex Research,29,361-387.
Gottman, J. M. & Gottman, J. S. (2006). Ten lessons to transform your marriage. New York: Three Rivers Press.
Gottman, J. (1994). Why marriage succeed or fail: What you can learn from the break throughresearch to make your marriage last. New York: Simon & Schuster.
Kelly,E.L, and Conley,J.J. (1987).Personality and compatiblity:Aprospective analysis of marital stability and marital satisfaction.journal of personality and social Psycology52,27-40.
Kurdek,L,A. (1993a).Predicting marital dissolution:A 5year prospective longitudinal study of newlywed couples.journal of personality and social psycology,64,221-242.
Lu, Yaxin. (2009). Religiosity and Chinese immigrants' marriage.
Olson, David, DeFrain, John, & Skogrand, Linda. (2010). Marriages and families: Intimacy, diversity, and strengths: McGraw Hill.
Peleg-Koriat, Inbal, Weimann-Saks, Dana, & Ben-Ari, Rachel. (2017). The Relationship between Power Perception and Couple's Conflict Management Strategy. Journal of Couple & Relationship Therapy, 1-23.
Scheeren, Patrícia, Vieira, Rebeca Veras de Andrade, Goulart, Viviane Ribeiro, & Wagner, Adriana. (2014). Marital quality and attachment: The mediator role of conflict resolution styles. Paidéia (Ribeirão Preto), 24(58), 177-186.
Shumway, Sterling T. (1998). The Texas Tech Relationship Interaction Scale (TTRIS): development of a relationship interaction measure for couples. Texas Tech University. -Tucker,J,S,Kressin,N.R.Spiro,A,and Ruscio,J. (1998).Intrapersonal characteristics and the timing of divorce:Aprospective investigation.journal of Social and Personal Relationships,15,211-225.
Udry, R. (1971). Social control of marriage. New York, 198.
Zietlow, P. H. and Sillars, A. L. (1988). Life-Stage Differences in Communication During Marital Conflicts. Journal of Social and Personal Relationships, 5:223–245.