الگوی ساختاری رضایت از زندگی بر اساس نظمجویی هیجانی، مهارت حل ﻣﺴئله و تحمل ابهام با میانجی‌گری ویژگی های شخصیتی زوجین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی روان شناسی تربیتی دانشگاه آزاد واحد سمنان

2 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش با هدف تدوین الگوی ساختاری رضایت از زندگی بر اساس نظم‌جویی هیجانی، مهارت حل مسئله و تحمل ابهام با میانجی­گری ویژگی‌های شخصیتی زوجین انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل تمامی زوج‌های مراجعه‌ کننده به مراکز مشاوره 2 و 5 شهر تهران در سال 1397 بود که از بین آن‌ها نمونه­ای به حجم 380 نفر به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شد. به منظور جمع­آوری داده­های مورد نیاز از پرسشنامه‌های رضایت از زندگی دینر و همکاران (1985)، نظم­جویی شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2001)، حل مسئله هپنر (1982)، تحمل ابهام مک­لین (1993) و پرسشنامه شخصیتی پنج عاملی نئو مک­کری و کوستا (1985) استفاده شد. داده‌ها از طریق معادلات ساختاری و به وسیله نرم­افزارهای Spss22 و Amos24 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مسیر مستقیم نظم‌جویی هیجانی (40/0=β، 01/0=P)، مهارت حل مسئله (32/0=β، 01/0=P)، تحمل ابهام (22/0=β، 01/0=P) و ویژگی‌های شخصیتی ـروان رنجوری (22/0-=β، 01/0=P)، برون‌گرایی (23/0=β، 01/0=P)، گشودگی به تجربه (19/0=β، 01/0=P)، سازگاری (22/0=β، 01/0=P) و وجدانی بودن (27/0=β، 01/0=P) بر رضایت از زندگی معنادار است. همچنین بین نظم‌جویی هیجانی، مهارت حل ‌مسئله و تحمل ابهام با رضایت از زندگی با میانجی‌گری ویژگی‌های شخصیتی رابطه معناداری وجود دارد (01/0=P). نتیجه‌گیری: ویژگی‌های شخصیتی در رابطه بین نظم جویی هیجانی، مهارت‌ حل ‌مسئله و افزایش تحمل ابهام نقش میانجی دارند و می‌توان برای افزایش رضایت زندگی، نظم جویی هیجانی، مهارت‌ حل ‌مسئله را آموزش داد.

کلیدواژه‌ها


آتش روز، بهروز.، پاک دامن، شهلا؛ و عسگری، علی. (1387). ارتباط بین رگه شخصیتی و پیشرفت تحصیلی. روانشناسان ایرانی. 4(2): 376-367.
‌امراللهی بیوکی، عاطفه. (1398). پیش‌بینی رابطه بین هوش معنوی، دینداری و رضایت از زندگی. پنجمین همایش ملی تازه‌های روانشناسی مثبت نگر، بندرعباس، دانشگاه فرهنگیان.
اثنی عشری، شکوه.، محمدخانی، شهرام.، و حسن آبادی، حمیدرضا. (1396). مدل شناختی اضطراب در بیماران مبتلا به سرطان: نقش متغیرهای شناختی و فراشناختی. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی سلامت. 6(21): 66-85.
ایل‌بیگی، رضا.، الهی مجد، لیلا.، و قاسمپور، عبدالله. (1397). نقش سبک‌های مقابله‌ای و تنظیم هیجان در پیش‌بینی رضایت از زندگی. فصلنامه علمی تخصصی روانشناسی، علوم اجتماعی و علوم تربیتی، 3 (2): 1-8.
بذل، معصومه. (1383) بررسی ارتباط مهارت حل مسئله و میزان سازگاری در دانش آموزان دختر و پسر پایه دوم مقطع دبیرستانی در شمال و جنوب تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
تقریبی، زهرا.، شریفی، خدیجه.، سوکی، زهرا.، و تقریبی، لیلا. (1391). روان‌سنجی فرم کوتاه پرسشنامه رضایت از زندگی در دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم، 6 (1): 89-98.
تقوایی‌نیا، علی.، و میرزائی، اعظم. (1396). رابطه صفات شخصیتی و بهزیستی روان‌شناختی با توجه به نقش واسطه‌ای بخشایش. مجله ارمغان دانش، 22(4): 41-56.
راستگو، اعظم.، نادری، عزت‌الله.، شریعتمداری، علی.، و سیف نراقی، مریم. (1389). بررسی تأثیر آموزش سواد اطلاعاتی اینترنت بر رشد مهارت‌های حل مسئله دانشجویان. دوماهنامه علمی - پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 1(4): 1-22.
سامانی، سیامک.، و صادقی، لادن. (1389). کفایت شاخص‌های روان‌سنجی پرسشنامه‌ی تنظیم شناختی هیجان. فصلنامه علمی - پژوهشی روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 1(1): 51-62.
شریفی نیا، محمد علی.، و هارون رشیدی، همایون. (1399). رابطه صفات تاریک شخصیت و ابرازگری هیجانی با رضایت از زندگی نظامیان. روانشناسی نظامی. 41 (11)؛ 41-49.
صفورائی پاریزی، سلیمه.، و صفورائی پاریزی، محمدمهدی. (1397). بررسی رابطه تنظیم شناختی هیجان با کارآمدی خانواده و رضایت از زندگی و تبیین آن بر اساس منابع اسلامی. پژوهش‌های روانشناسی اسلامی، 1(1): 65-82.
طاهری، ریحانه.، و کریمی، فریبا. (1394). رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی با راهبردهای حل مسئله در دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. ۱۵: ۶۱۳-۶۲۲.
فتحی آشتیانی، علی. (1388). آزمون‌های روان‌شناختی – ارزشیابی شخصیت و سلامت روان. انتشارات بعثت.
فیضی، آوات.، محبوبی، طاهر.، زارع، حسین.، و مصطفایی، علی. (1391). رابطه هوش شناختی و تحمل ابهام با کارآفرینی در دانشجویان دانشگاه پیام نور استان آذربایجان غربی. تحقیقات علوم رفتاری. 10(4): 276-284.
کمالی، اکرم.، و سلیمانی، اسماعیل. (1393). نقش ابعاد پنج‌گانه شخصیت و تحمل ابهام در پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی دانش آموزان. اولین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روانشناسی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی، انجمن علمی توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین.
مرادی، محبوبه.، کرمی نیا، رضا.، حاتمی، حمیدرضا.، و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (1397). بررسی رابطه متغیرهای سبک زندگی و ویژگی‌های شخصیتی با رضایت زناشویی زنان. مجله فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، 13 (44): 41-30.
هاشمی، نظام.، سیافی، سمانه.، و اندامی، علیرضا. (1398) ارتباط راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و تحمل پریشانی با رضایت از زندگی دانشجویان مستعد اعتیاد: نقش میانجی تاب آوری. فصلنامه علمی اعتیاد پژوهی. ۱۳ (۵۳): ۱۵۷-۱۷۶.
یاراحمدی، سمیه.، آزادمرد، شهنام.، و خادمی، زینب. (1395) رابطه تنظیم هیجانی و دلبستگی به خدا با رضایت از زندگی والدین کودکان کم‌توان ذهنی. ماهنامه پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، 4(8): 22-10.
References
Balkis, M. & Duru, E. (2016). Procrastination, self-regulation failure, academic life satisfaction, and affective well-being: underregulation or misregulation form. European Journal of Psychology of Education, 31(3), 439-459.
Braun, S. S. Schonert-Reichl, K. A. & Roeser, R. W. (2020). Effects of teachers' emotion regulation, burnout, and life satisfaction on student well-being. Journal of applied developmental psychology, 69, 101151.
Danaee, M. Farahbijari, A. & Mollaei, L.C. (2019). Investigate the Mediating Role of Parentification in the Relationship between Boundary Ambiguity with Family Support, Family Satisfaction and Perceived Stress in Adolescent Girls of Divorced Families. Social and Behavioral Sciences, 59(43), 410-420.
de la Fuente, A. Chang, E. C. Cardeñoso, O. & Chang, O. D. (2019). The psychological impact of social problem solving under stress in adults: Debased life satisfaction, heightened depressed mood, or both? Personality and Individual Differences, 146, 46-52.
Diener, E. D. Emmons, R. A. Larsen, R. J. & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of personality assessment, 49(1), 71-75.
Erdogan, B. Bauer, T. N. Truxillo, D. M. & Mansfield, L. R. (2012). Whistle while you work: A review of the life satisfaction literature. Journal of management, 38(4), 1038-1083.
Esmaeilinasab, M. Khoshk, A. A. & Makhmali, A. (2016). Emotion regulation and life satisfaction in university students: Gender differences. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences EpSBS, 82, 798-809.
Fried, E. I. (2017). What are psychological constructs? On the nature and statistical modelling of emotions, intelligence, personality traits and mental disorders. Health psychology review, 11(2), 130-134.
Garnefski, N. & Kraaij, V. (2006). Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: A comparative study of five specific samples. Personality and Individual differences, 40(8), 1659-1669.
Garrison, Y.L. Lee, K.H. & Ali, S.R. (2017). Career identity and life satisfaction: The mediating role of tolerance for uncertainty and positive/negative affect. Journal of Career Development, 44(6), 516-529.
Garrison, Y. L. & Lee, K. H. (2017). Meaning in life among Korean college students based on emotionality and tolerance of uncertainty. Personality and Individual Differences, 112, 26-30.
Gillet, N. Fouquereau, E. Lafrenière, M.A.K. & Huyghebaert, T. (2016). Examining the roles of work autonomous and controlled motivations on satisfaction and anxiety as a function of role ambiguity. The Journal of psychology, 150(5), 644-665.
Heppner.p.p. & Anderson.W.P (1985). The relationship between problem solving self- appraisal and psychological adjustment. Cognitive Therapy and Rcscarch.9 (4). 415-427.
Hsu, W. T. Rosenberg, M. D. Scheinost, D. Constable, R. T. & Chun, M. M. (2018). Resting-state functional connectivity predicts neuroticism and extraversion in novel individuals. Social cognitive and affective neuroscience, 13(2), 224-232.
Jeon, H.O. (2016). The influence of nursing professionalism, academic failure tolerance and social self-efficacy on college life satisfaction among nursing students. J Korean Acad Soc Nurs Educ, 22(2), 171.
Jiang, X. Lyons, M.D. & Huebner, E.S. (2016). An examination of the reciprocal relations between life satisfaction and social problem solving in early adolescents. Journal of adolescence, 53, 141-151.
Kring, A.M. & Sloan, D.M. (2010). Emotion regulation and psychopathology: A Trans diagnostic approach to etiology and treatment. New York: The Guilford Press.
Lachmann, B. Sariyska, R. Kannen, C. Błaszkiewicz, K. Trendafilov, B. Andone, I. Eibes M, Markowetz A, Li, M. Kendrick K.M.  & Montag, C. (2018). Contributing to overall life satisfaction: personality traits versus life satisfaction variables revisited—is replication impossible? Behavioral sciences, 8(1), 1.
Lardier, D. T. Lee, C. Y. S. Rodas, J. M. Garcia-Reid, P. & Reid, R. J. (2020). The effect of perceived college-related stress on depression, life satisfaction, and school satisfaction: The coping strategies of Hispanic college students from a Hispanic serving institution. Education and Urban Society, 52(8), 1204-1222.
Liu, Y. Wang, Z.H. & Li, Z.G. (2012). Affective Mediators of the Influence of Neuroticism and Resilience on Life Satisfaction. Personality and Individual Difference, 52, 833- 838.
Lyons, M. D. Huebner, E. S. & Hills, K. J. (2016). Relations among personality characteristics, environmental events, coping behavior and adolescents’ life satisfaction. Journal of Happiness Studies, 17(3), 1033-1050.
McLain, D.L. (1993) The MSTAT-I: A new measure of an individual’s tolerance for ambiguity, Educational and Psychological Measurement, Vol. 53, pp.183-189.
Park, J. Joshanloo, M. & Scheifinger, H. (2019). Predictors of life satisfaction in a large nationally representative Japanese sample. Social science research, 82, 45-58.
Pirzadeh Nouri, N. Asheghi, M. Asheghi, M. & Hesari, M. (2021). The Mediating Role of Emotion Regulation in the Relationship Between Procrastination, Psychological Wellbeing, and Life Satisfaction in the Elderly.9 (2).
Prakashkumar, P. & CA, S.A. (2018). Life Satisfaction and Stress Tolerance among Recruit Women Police Constables with respect to Personality Pattern. International Journal of Engineering, Science and, 7, 47-55.
Ruvalcaba-Romero, N.A. Fernández-Berrocal, P. Salazar-Estrada, J.G. & Gallegos-Guajardo, J. (2017). Positive emotions, self-esteem, interpersonal relationships and social support as mediators between emotional intelligence and life satisfaction. Journal of Behavior, Health & Social Issues, 9(1), 1-6.
Salas, B. L. Rodríguez, V. Y. Urbieta, C. T. & Cuadrado, E. (2017). The role of coping strategies and self-efficacy as predictors of life satisfaction in a sample of parents of children with autism spectrum disorder. Psicothema, 29(1), 55-60.
Sgaramella, T.M. Nota, L. Carrieri, L. Soresi, S. & Sato, G. (2017). Daily functioning, problem solving and satisfaction for quality of life in visually impaired old persons. International Journal on Disability and Human Development, 16(2), 225-232.
Volodina, A. Lindner, C. Retelsdorf, J. (2019). Personality traits and basic psychological need satisfaction: Their relationship to apprentices’ life satisfaction and their satisfaction with vocational education and training.International. Journal of Educational Research,  93, 197-209.
Wille, B. Wiernik, B. M. Vergauwe, J. Vrijdags, A. & Trbovic, N. (2018). Personality characteristics of male and female executives: Distinct pathways to success? Journal of Vocational Behavior, 106, 220-235.
Zhang, Y. Dong, K. & Zhao, G. (2021). The mediating role of social connectedness in the effect of positive personality, alexithymia and emotional granularity on life satisfaction: analysis based on a structural equation model. Personality and Individual Differences, 171, 110473.