ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی در نوجوانان تیزهوش دختر و پسر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، ایران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون روان‌سنجی نسخة فارسی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی (لوتانز، آولیو، آوی و نورمن، 2007) در بین نوجوانان تیزهوش دختر و پسر انجام شد. روش: در مطالعه همبستگی حاضر، 366 نوجوان (182 پسر و 186 دختر) به پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی، پرسشنامة سبک زندگی تحصیلی سلامت‌محور (صالح‌زاده، شکری و فتح‌آبادی، 1396الف)، سیاهة مشغولیت تحصیلی (سالملاـ آرو و آپادایا، 2012) و سیاهة فرسودگی مدرسه (سالملا ـ آرو، کیورا، لسکینن و نورمی، 2009) پاسخ دادند. به منظور تعیین روایی عاملی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی از روش‌ آماری تحلیل عاملی تأییدی و به منظور آزمون هم‌ارزی جنسی ساختار عاملی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی از تحلیل عاملی تاییدی چندگروهی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل عاملی تاییدی بر پایة نرم‌افزار AMOS نشان داد که در دو گروه جنسی، نسخة چهار عاملی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی شامل خودکارآمدی، امید، تاب‌آوری و خوش‌بینی، با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. نتایج تحلیل عاملی تاییدی چندگروهی نیز، تغییرناپذری بین‌گروهی ساختار عاملی، بارهای عاملی، مقادیر خطا و واریانس‌ها و کواریانس‌های بین‌عاملی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی را در نوجوانان دختر و پسر نشان داد. نتایج مربوط به همبستگی بین سرمایه روانشناختی با رفتارهای سبک زندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی به طور تجربی از روایی ملاکی پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی حمایت کرد. مقادیر ضرایب همسانی درونی عامل‌های خودکارآمدی، امید، تاب‌آوری و خوش‌بینی به ترتیب برابر با 87/0، 86/0، 86/0 و 80/0 به دست آمد. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج مطالعة حاضر نشان داد که نسخة فارسی پرسشنامة سرمایة روان‌شناختی برای سنجش سازة سرمایة روان‌شناختی در نوجوانان تیزهوش دختر و پسر، ابزاری روا و پایا بود.

کلیدواژه‌ها