مقایسه سبک های فرزندپروری، احساس تنهایی و مهارت های ارتباطی زنان بی سرپرست و عادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه آموزشی پیش از دبستان، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

چکیده

هدف : هدف از انجام این پژوهش مقایسه سبک‌های فرزندپروری، احساس تنهایی و مهارت‌های ارتباطی زنان بی‌سرپرست و عادی بود
روش پژوهش: جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی زنان سرپرست خانوار مراجعه‌کننده به سرای محله شهر تهران بود که تعداد آن‌ها برابر با 360 نفر بوده و تعداد تقریبی حجم نمونه، با توجه به حجم جامعه و مراجعه به جدول کرجسی و مورگان، برابر با 186 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری بامریند (1991)، پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی جرابک (2004) و پرسشنامه احساس تنهایی راسل، پیلوا وکورتونا (1980): بود. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق آمار توصیفی فراوانی، درصد فراوانی، جدول توزیع فراوانی، ترسیم نمودارها و توصیف ویژگی‌های پاسخ‌دهندگان به پرسشنامه استفاده شد و از طریق آمار استنباطی آزمون کلموگروف - اسمیرنوف برای تعیین نرمال بودن متغیرهای پژوهش و همچنین برای تحلیل داده‌ها در این تحقیق با توجه به نوع اطلاعات و اهداف مورد نظر به منظور تائید یا رد سؤال‌ها از آزمون تی مستقل استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها نیز توسط نرم‏افزار SPSS 24 صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که احساس تنهایی و مهارت‌های ارتباطی در زنان بی‌سرپرست و عادی تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر زنان عادی در متغیر مهارت‌های ارتباطی نمرات بیشتر و زنان بی‌سرپرست در متغیر احساس تنهایی نمرات بیشتری کسب کردند و این تفاوت معنادار است. با توجه به اندازه اثر این تفاوت در مهارت‌های ارتباطی کمترین تفاوت وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین سبک‌های فرزندپروری زنان بی‌سرپرست و عادی در سطح 05/0 = α تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر زنان عادی در متغیر سبک‌های فرزندپروری نمرات بیشتری کسب کردند و این تفاوت معنادار است .
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج تحقیق توسعه و گسترش مداخلات روان‌شناختی می‌تواند به ارتقای سبک‌های فرزندپروری، مهارت‌های ارتباطی و کاهش احساس تنهایی در زنان سرپرست خانوار کمک نماید.

کلیدواژه‌ها


حسن‌پور، امین.، سیف نراقی، مریم.، قره خانی، احمد.، و جعفری، مسعود. (1391). بررسی رابطۀ دلبستگی به خدا و سلامت روان در والدین کودکان استثنایی و عادی شهر همدان سال تحصیلی 1388 -1387، فصلنامۀ افراد استثنایی،2(6)،22-1.
پور شریفی، حمید.، بهرامی، احسانه.، و طایف تبریزی، رقیه. (1390). بررسی اثربخشی آموزش کوتاه‌مدت مهارت‌های زندگی در میان دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان‌های منطقه 8 تهران، روانشناسی معاصر، 1(1)، 47-40.
خان احمدی، عثمان.، اتفاقی، مهناز.، و قادری بگه جان، کاوه. (1395). مقایسه احساس تنهایی و منبع کنترل در بین زنان سرپرست خانوار و زنان غیر سرپرست، سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی برلین، آلمان تیرماه 1395.
خانلری، لیدا.، و مکوندی، بهنام. (۱۳۹۵). رابطه سبک‌های دلبستگی، مهارت‌های ارتباطی و ویژگی‌های شخصیتی بااحساس تنهایی در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی دوره اول شهر اهواز، دومین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی.
خسروی، معصومه.، صباحی، پرویز.، و ناظری، امیر. (1393). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی در کاهش احساس تنهایی و افسردگی زنان مطلقه،  نشریة دانشور پزشکی، 21(112)، 12-1.
خونی نژاد، غلامرضا.، رجایی، علیرضا.، و محب راد، تکتم. (1396). رابطه سبک‌های فرزند پروری ادراک‌شده بااحساس تنهایی نوجوانان دختر، فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان (اصفهان)،34،  92-75.
سالار محمدی، طاهره. (1395). مقایسه سبک فرزند پروری و سبک دلبستگی در بین زنان سرپرست خانوار وزنان عادی شهرستان بوشهر، سومین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، مشهد.
شاه‌محمدی، سلمان.، و نریمانی، محمد. (1394). مقایسه شیوه‌های فرزند پروری در زنان سرپرست خانواده با زنان غیر سرپرست تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره)، اولین کنگره بین‌المللی روانشناسی و علوم تربیتی با رویکرد اسلامی، اردبیل.
شعبان زاده، افسانه.، زارع بهرام‌آبادی، مهدی.، حاتمی، حمیدرضا.، و زهراکار، کیانوش. (1392). بررسی رابطه میان سبک‌های مقابله با استرس و حمایت اجتماعی باکیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار شهر تهران، فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه، 4 (4): 20-1.
شهبازی راد، افسانه. (1390). رابطه معنویت، تاب‌آوری و راهبرد مقابله‌ای با بهزیستی و کیفیت زندگی در دانشجویان دانشگاه رازی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشکده علوم اجتماعی، گروه روانشناسی.
شهریاری، عزت.، سعادتمند، زهره.، فاتحی زاده، مریم.، و محققیان، شهناز. (1392). بررسی نیازهای آموزشی زنان سرپرست خانوار شاغل فرهنگی آموزش‌وپرورش. فصلنامه علمی- پژوهشی زن و جامعه، 4 (3): 46-29.
شیانی، ملیحه.، زارع، حنان. (1398). فراتحلیل مطالعات زنان سرپرست خانوار در ایران، مطالعات جامعه‌شناختی،26(2)، 97-67.
صاحبدل، حسین.، اسدی، مسعود.، و شکوری، زینب. (1393). بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی به مادران بر کاهش رفتارهای پرخطر فرزندان معتاد، پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره، 3 (2): 80-65.
غباری بناب، باقر.، و حدادی کوهسار، علی‌اکبر. (1390). دلبستگی به خدا در بافت فرهنگ اسلامی: پایه‌های نظری، ساخت و رواسازی ابزار اندازه‌گیری، روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 1 (4): 96-73.
قمی، میلاد؛ و نجیمی، مرتضی. (1394). آموزش مهارت‌های ارتباطی در ارتقای سلامت روان زنان سرپرست خانوار. روانشناسی معاصر، 10: 1196-1194.
قربانی، فریدون.، انصاری، حمید.، و محسنی، رضاعلی. (1398). فراتحلیل نیازها و اولویت‌های زندگی زنان سرپرست خانوار با رویکرد جامعه‌شناختی. فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، 19 (72): 96-55.
اسعدی، سید محمد. (1391). رابطه بین زمینه اجتماعی فرهنگی با شیوه تربیتی والدین موفقیت تحصیلی و سبک یادگیری فرزندان. فصلنامه اندیشه و رفتار. 12 (1): 28-21.
رستمی، مرضیه. (1390). بررسی رابطه بین شیوه‌های فرزند پروری باهوش هیجانی در بین دانش‌آموزان اول متوسطه شهر گنبد. پایان­نامه کارشناسی روانشناسی، دانشگاه پیام نور گنبد.
رضایی، اکبر.، و خداخواه، شبنم. (1390). رابطه بین سبک‌های فرزند پروری و باورهای معرفت‌شناختی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه. مجلد علوم تربیتی، 2 (5): 126.
عبدی، کبری.، و عبدی، فرهاد. (1399). ارتباط سبک‌های فرزند پروری ادراک‌شده بااحساس تنهایی نوجوانان دختر شهر کرمانشاه 98-99، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
غباری بناب، باقر.، و حدادی کوهسار، علی‌اکبر. (1390). دلبستگی به خدا در بافت فرهنگ اسلامی: پایه‌های نظری، ساخت و رواسازی ابزار اندازه‌گیری. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 1 (4): 96-73.
مجد آبادی، زهرا.، نیک پیما، نسرین.، حضرتی گنبد، سارا.، نوری، فاطمه.، و نوعی محمدباقر، الهام. (1398). کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار در ایران: یک مطالعه مروری، پژوهش پرستاری، 14(5)، 65-58.
نیمروزی ناوخی، نوروز.، و محمدی صابر، محبوبه. (1391). مقایسه شیوه‌های فرزند پروری در بین زنان شاغل و خانه‌دار سرپرست خانوار، ششمین کنگره ملی آسیب‌شناسی خانواده.
References
  Finlayson,T.L., Siefert,K.ISMAI,L.A., Woosung,S. (2014). Maternal self-efficacy and 1-5 year old children brushing habits. Community Dent Oral Epidemiol, 35, 272-281.
Falconier, M. K. (2015). Together–A couples’ program to improve communication, coping, and financial management skills: Development and initial pilot‐testing. Journal of marital and family therapy41(2), 236-250.
Han, G. (2019). Determining the correlation between quality of life and self-concept in children with attention deficit/hyperactivity disorder. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 21 (7), 601-608.
Jensen, S. (2018). Social Media Usage: The Impact on Feelings of Depression or Loneliness.
Le, E. (2012). Relationships Among Depressive Symptoms, Spiritual Well-being, and Quality of Life in Primary Liver Cancer Patients in Korea. Case Western Reserve University, Nursing.
Marchand, J. F., Hock, E. (2018). Avoidance and attacking conflictresolution strategies among married couple: Relations to depressive symptoms and marital satisfaction. Family Relations, 49, 201 – 206.
Nazoktabar, H., N.Aliabadi.,A (2011). «International Conference on Social Science and Humanity», IPEDR vol.5, IACSIT Press, Singapore.
Sadeh,A.Tikotzky, L. Scher,A. (2010). Parenting and infant sleep, Sleep med rev,14(20), 89-96.
Qualter, E.P. (2013). The nature of creativity as manifest in its testing weis C, Singer B. Psychological wellbeing meaning measurement, and implications for psychotherapy research. Journal of Psychotherapy and Psychosomatics.; 65: 14-23
Vallotton, C., Ayoub, C. (2015).Use your words: The role of language in the development of toddlers’ selfregulation.Available online at www.sciencedirect.com
Young, M., Denny, G., Young, T., & Luquis, R. (2018). Sexual Married Women Satisfaction Among. Am J Health Stud, 16, 73-84.