ﺍﺛﺮﺑﺨﺸﯽ زوج درمانی ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ روابط ﺍﺑﮋه و زوج درمانی راه‌حل محور ﺑﺮ ﺍﺑﺮﺍزﮔﺮی هیجانی همسران دارای تعارض زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی زوج درمانی مبتنی بر روابط ابژه و مقایسه آن با زوج درمانی راه‌حل محور بر ابرازگری هیجانی همسران دارای تعارض زناشویی بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود؛ و جامعه آماری پژوهش حاضر 192 زوج مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره حکمت و سعادت در شش ماهه اول  سال 1398 بود که پس از غربالگری با پرسشنامه ابرازگری هیجانی کینگ و آمونز (1990)، 60 زوجی که از نقطه برش 40 نمره کمتری گرفته بودند به شیوه در دسترس انتخاب و در گروه‌های آزمایشی زوج درمانی روابط ابژه (10 زوج)، گروه آزمایشی زوج درمانی راه‌حل محور (10 زوج) و  گروه گواه (10 زوج) به صورت تصادفی جایگزین شدند. هر دو گروه آزمایش به مدت هشت جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله زوج درمانی روابط ابژه دونوان (2013) و زوج درمانی راه‌حل محور مک‌دونالد (2007) قرار گرفتند و گروه گواه هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط اندازه‌های مکرر تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر مداخله زوج درمانی روابط ابژه بر ابرازگری هیجانی مثبت  (76/114 =F، 001/0 =P)، ابرازگری هیجانی صمیمیت (85/228 =F، 001/0 =P) و ابرازگری هیجانی منفی (88/34 =F، 001/0 =P) و مداخله زوج درمانی راه‌حل محور بر  ابرازگری هیجانی مثبت  (96/49 =F، 001/0 =P)، ابرازگری هیجانی صمیمیت (30/116 =F، 001/0 =P) و ابرازگری هیجانی منفی (46/16 =F، 004/0 =P) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش شواهدی را پیشنهاد می‌کند که مداخله زوج درمانی روابط ابژه و زوج درمانی راه‌حل محور برای افزایش ابرازگری هیجانی مثبت و ابرازگری هیجانی صمیمیت و همچنین کاهش ابرازگری هیجانی منفی در همسران دچار تعارض زناشویی روش مناسبی است.

کلیدواژه‌ها


بهبهانی، مریم.، ذوالفقاری، مریم.، و حبی، محمدباقر. (1399). اثربخشی زوج‌درمانی راه‌‌حل محور بر بهبود الگوهای ارتباطی و کنترل عاطفی زوج‌های آشفته. فصلنامه خانواده درمانی کاربردی، 1(4): 37-18.
جهانبخشیان، نیره.، رسولی، محسن.، تاجیک اسمعیلی، عزیزاله.، و صرافی فروشانی، غلامرضا. (1398). مقایسه اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر نظریه‌ نظام‌های خانواده و زوج درمانی کوتاه مدت روابط ابژه بر سازگاری زناشویی زنان. مجله علوم پزشکی رازی، 26(11): 73-86
رستمی، مهدی.، سعادتی، نادره.، یوسفی، زهرا. (1397). بررسی و مقایسه آموزش زوج‌درمانی هیجان مدار و راه‌حل مدار بر کاهش ترس از صمیمیت و افزایش رضایت جنسی زوجین. دوفصلنامه مشاوره کاربردی، 8(2): 1-22
رفیعی‌نیا، پروین.، رسول‌زاده طباطبایی، سیدکاظم. و آزادفلاح، پرویز. (1385). رابطه سبک‌های ابراز هیجان با سلامت عمومی در دانشجویان. مجله روانشناسی، 10(1): 105-84
دربانی، سیدعلی.، فرخزاد، پگاه.، و لطفی کاشانی، فرح. (1399). اثربخشی خانواده درمانی راهبردی کوتاه مدت بر تعارض‌های زناشویی. فصلنامه خانواده درمانی کاربردی، 1(1)، 68-54
کاپوتزی، دیوید.، و اشتاوفر، مارک. (1395). مبانی مشاوره زوج‌ها، ازدواج و خانواده. ترجمه شکوه نوابی نژاد، نادره سعادتی و مهدی رستمی. تهران: انتشارات جنگل (انتشار اثر به زبان اصلی، 2015).
طباطبائی، محمود.، معماریان، سپیده.، غیاثی، مهناز.، و عطاری، عباس. (۱۳۹۲). سبک‌های ابراز هیجان و باورهای فراشناختی بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی. تحقیقات علوم رفتاری، 11(5): 342-353
نوابی فر، فرناز.، آتش پور، حمید.، و گل پرور، محسن. (1399). ساخت و بررسی اثربخشی بسته آموزشی مبتنی بر تیپ‌های شخصیتی نُه‌گانه (انیاگرام) بر ابرازگری هیجان متقاضیان ازدواج. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۲۶ (۱): ۲-۱۵
References
Bagheri, S., Khajevand Khoshli, A., & Asadi, J. (2019). The Effect of Solution-Focused Couple Therapy on Communication Patterns and Flexibility in Divorce Applicant Couples. Avicenna J Neuro Psycho Physiology, 6 (3):133-140
Beyebach, M. (2014). Change factors in solution-focused brief therapy: A review of the Salamanca studies. Journal of Systemic Therapies, 33(1): 62–77.
Dameron, M. L. (2016). Person-centered counseling and solution-focused brief therapy: An integrative model for school counselors. Journal of School Counseling, 14(10): 1–28.
De Shazer, S., & Dolan, Y. (2012). More than miracles: The state of the art of solution-focused brief therapy. London: Routledge
Donovan, JM. (2013). Short Term Object Relations Couples Therapy. Hoboken: Taylor and Francis. Available from: http://www.123library.org/book_details/?id=1080
Feldman Barrett, L., Adolphs, R., Marsella, S., Martinez, AM., & Pollak, SD. (2019). Emotional expressions reconsidered: Challenges to inferring emotion from human facial movements. Psychological Science in the Public Interest, 20(1):1-68
Franklin, C., Bolton, K. W., & Guz, S. (2019). Solution-focused brief family therapy. In B. H. Fiese, M. Celano, K. Deater-Deckard, E. N. Jouriles, & M. A. Whisman (Eds.), APA handbooks in psychology®. APA handbook of contemporary family psychology: Family therapy and training (p. 139–153). American Psychological Association
King, LA., & Emmons, RA. (1990). Conflict over emotional expression: Psychological and physical correlates. Journal of Personality and Social Psychology, 58(5):864-77.
Konishi, H., Froyen, LG., Skibbe, LE. & Bowles, RP. (2018). Family context and children’s early literacy skills: The role of marriage quality and emotional expressiveness of mothers and fathers. Early Childhood Research Quarterly. 42:183-92.
Glick, ID., Rait, DS., Heru, AM., & Ascher, MS. (2017). Couples and Family Therapy in Clinical Practice 5th ed. Wiley Blackwell, Pp: 137-215.
Macdonald, A.J. (2007). Solution Focused Therapy Theory, Research & Practice. SAGE Publications Asia-Pacific Pte Ltd.
Scharff, DE. (2014). Psychoanalytic Couple Therapy: Foundations of Theory and Practice. Karnac Books. Available from: http://public.eblib.com/choice/publicfullrecord.aspx?p=1589061
Srong, B., Devault, C., & Cohen, T. F. (2011). The marriage and family experience: Intimate relationships in a changing society (11th Ed.).
Siegel, J.P. (2020). Digging Deeper: An Object Relations Couple Therapy Update. Family Process, 59(1): 10-20
Tadros, E. (2019). The Tadros Theory of Change: An Integrated Structural, Narrative, and Solution-Focused Approach. Contemp FAM Ther 41(2): 347–356
Tolorunleke, C. A. (2014). Causes of marital conflicts amongst couples in Nigeria: Implication for counselling psychologists. Social and Behavioral Sciences, 140(1): 24-26.
Waring, E. M. (2013). Enhancing marital intimacy through facilitating cognitive self-disclosure. British: Publisher Routledge.