شناسایی پیامدهای محیط مجازی بر سبک زندگی زوج‌ها: یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

3 استاد گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و مشاوره، خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی پیامدهای محیط مجازی بر سبک زندگی زوج‌های شهر شیراز بود. روش: این پژوهش کیفی از نوع پدیدار شناسی است و نمونۀ پژوهش زوجین شهر شیراز مراجعه کننده به مراکز مشاوره بود. در این پژوهش نمونه ها با تعداد 11 زوج به مرحله اشباع رسید. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته‌ با پرسش‌های باز پاسخ بود. تحلیل داده‌های دریافت شده از مصاحبه‌ها بر اساس مدل تحلیلی استرابرت و کارپنتر (2003) صورت پذیرفت. یافته‌ها: آسیب‌های برآمده از فضای مجازی در روابط زوجین از دیدگاه متخصصین حوزه مشاوره خانواده دارای دو کد اصلی الگوهای ناکارآمد بین فردی و الگوهای ناکارآمد درون فردی بود. کد اصلی الگوهای ناکارآمد بین فردی شامل زیر مضمون‌های مشکلات زناشویی، روابط فرا زناشویی، کاهش صمیمیت، مشکلات ارتباطی و ناتوانی در مدیریت حل تعارض است و کد اصلی الگوهای ناکارآمد درون فردی نیز شامل زیرمضمون‌های اعتیاد اینترنتی، ناتوانی در کنترل هیجانات، سبک زندگی و متزلزل شدن ارزش‌ها است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد استفاده بیش از حد از فضای مجازی هر یک از زوجین می تواند بر سبک زندگی زناشویی، مشکلات جنسی، روابط فرازناشویی، کاهش صمیمیت، مشکلات ارتباطی و کاهش مدیریت حل تعارض بیانجامد.

کلیدواژه‌ها


ایمان زاده، علی. (1394). تجربه تاثیر عضویت در شبکه‌های اجتماعی بر روابط زناشویی. پژوهشنامه تربیت تبلیغی، 4(7): 96-75
بشارت، محمدعلی.، و رفیع زاده، بهار. (1395). پیش‌بینی سطوح رضایت جنسی و سازگاری زناشویی بر اساس متغیرهای شغلی، تعهد، صمیمیت و دانش و نگرش جنسی. دوفصلنامه روانشناسی خانواده، 3(1): 46-31
بحرانی، شعله.، سروش، مریم.، و حسینی، مریم. (1390). مقایسه جنسیتی رابطه رسانه‌ها، هویت و سبک زندگی در بین جوانان شیراز. فصلنامه مطالعات ملی، 12(13): 120-103
سفیری، ‌خدیجه.، و ذاکری‌هامانه، ‌راضیه. (1393). برساخت مفهوم اعتماد به همسر در فضای مجازی (مورد مطالعه: زنان ساکن شهر یزد). مجله زن و جامعه، 5(18): 30-1
سیدعلی تبار، سیدهادی.، پورآوری، مینو.، حبیبی عسگرآباد، مجتبی.، و محمد علی پور، زینب. (۱۳۹۴). مقایسه نگرش به روابط فرازناشویی و جهت گیری مذهبی کاربران و غیرکاربران شبکه اجتماعی فیس بوک. فصلنامه خانواده پژوهی، 11 (43): ۲۹۷–۳۰۸
شاهنوشی، مجتبی.، و تاجی، محمدرضا. (1391). تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی جوانان شهرستان شهرکرد. فصلنامه مطالعات ملی، 13(3): 112-90
رستمی‌نژاد، محمدعلی.، و شوکتی‌راد، احمدرضا. (1395). پیش بینی عضویت در شبکه‌های مجازی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان بر اساس سبک‌های فرزندپروری و سازگاری. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 10 (2پیاپی38): 208-139
کدیور، بهروز. (1394). تحلیل میزان سازگاری و احساس تنهایی در کاربران شبکه اجتماعی واتس آپ، با توجه به جنسیت. کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت.
گال، مردیت.، بورگ، والتر.، و گال، جویس. (1395). روش‌های تحقیق کیفی و کمی در علوم تربیتی و روانشناسی. ترجمه احمدرضا نصر و جمعی همکاران، تهران: انتشارات سمت (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2009).
عمیدی سیمکانی، رقیه.، نجارپوریان، سمانه.، و سماوی، سید عبدالوهاب. (1396). اثربخشی آموزش رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دلزدگی و تعهد زناشویی زنان متاهل. پژوهش‌های روانشناسی بالینی و مشاوره، 7(2): 67-55
فرقانی، محمدمهدی.، و مهاجری، ربابه. (1397). رابطه بین میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و تغییر در سبک زندگی جوانان. مطالعات رسانه‌های نوین، 4(13): 292-259
مرحمتی، زهرا.، و یوسفی، فریده. (1395). رابطه ابعاد سبک زندگی اسلامی با بهزیستی روانشناختی در دانشجویان. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 10 (3پیاپی39): 346-329
میرزایی جاهد، عاطفه.، و صابری، هایده. (1398). پیش بینی دلزدگی زناشویی زنان بر مبنای نگرش جنسی آن‌ها و گرایش همسرانشان به شخصیت تاریک. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 13 (3پیاپی51): 389-371
یعقوبی، زهرا. (1395). مقایسه نیم رخ خانواده ( فرآیند ومحتوای) بر اساس استفاده از فضای مجازی. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته  مشاوره. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات تهران.
 
References
Autenrieth, U. (2016). Introduction to the thematic section: Family life in a networked age. Influences and changes of mobile and social media use on every day. Studies in Communication Sciences, 16(2): 148-149
Cepe. M. (2014). The effect of Facebook use, self-discipline and parenting styles on the academic achievement of high school and university students. A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of Master of Arts in Psychology.
Floros, G, Siomos, K. (2013). The relationship between optimal parenting, internet addiction and motives for social networking in adolescence. Psychiatry Research, 209(1): 529–534
Gulbahar, Y., Kalelioglu, F., & Madran, O. (2010). Sosyal aglarin egitim amacli kullanimi [Educational use of social networks]. XV. Turkiye’de Internet kullanimi konferansi. Istanbul: Istanbul Teknik University
Halpern, D., & Katz, J.E. (2017). Texting's consequences for romantic relationships: A cross-lagged analysis highlights its risks. Computers in Human Behavior, 71: 386-394
Hertlein, K. M., & Ancheta, K. (2014). Advantages and Disadvantages of Technology in Relationships: Findings from an Open-Ended Survey. The Qualitative Report, 19(11): 1-11
Homaie Mojaz, Z., Zoghi Paydar, M. R., & Ebrahimi, M. E. (2015). The relationship between the internet addiction and the use of Facebook with marital satisfaction and emotional divorce among married university students. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(S3): 709-717
Kalpidou, M., Costin, D. & Morris, J. (2011). The relationship between facebook and the well-being of undergraduate college students. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking. 14(4): 183-189
Kalra, R. K., & Manani, P. (2013). Effect of social networking sites on academic achievement among introverts and extroverts. Asian Journal of Social Sciences and Humanities, 3(2): 401-406
Kevin, P. B., & Smith, L. B. (2010). The Use of Alternative Social Networking Sites in Higher Educational Settings: A Case Study of the E-Learning Benefits of Ning in Education. Journal of Interactive Online learning, 9(2): 151-170
Lin, J. -H., Peng, W., Kim, M., Kim, S. Y., & LaRose, R. (2011). Social networking and adjustments among international students. New Media & Society, 19(1): 421–440
McDaniel, B.T., Galovan, A.M., Cravens, J.D., & Drouin, M. (2018). Technoference and implications for mothers' and fathers' couple and coparenting relationship quality. Computers in Human Behavior, 80: 303-313
Morry, M. M., Sucharyna, T. A., & Petty, S. K. (2018). Relationship social comparisons: Your facebook page affects my relationship and personal well-being. Computers in Human Behavior, 83: 140-167
Roberts, J.A., & David, M.E. (2016). My life has become a major distraction from my cell phone: Partner phubbing and relationship satisfaction among romantic partners. Computers in Human Behavior, 54: 134-141
Schlenkrich, L and D, Sewry. (2012). Factors for Successful Use of Social Networking Sites in Higher Education. South African Computer Journal, 49(1): 12-24.
Szwedo, D. E., Mikami, A. Y., & Allen, J. P. (2011). Qualities of peer relations on social networking websites: Predictions from negative mother-teen interactions. J Res Adolesc, 21(3): 595–607
Weisskirch, R.S., & Delevi, R. (2013). Attachment style and conflict resolution skills predicting technology use in relationship dissolution. Computers in Human Behavior, 29(6): 2530-2534
Zarqa S. A. (2011), Impact of the Internet on Relationships: Perception of Male and Female Students of Pakistan. International Journal of Humanities and Social Science, 1(21