پدیدارشناسی کیفیت زندگی زنان همسر اول در خانواده های چند همسری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی ، دانشگاه ازاد اسلامی واحد مرودشت ، مرودشت ،ایران

2 استادیار گروه مشاوره، واحد مرودشت، دانشگاه آزاداسلامی ، مرودشت، ایران

چکیده

هدف:
هدف پژوهش بررسی پدیدارشناسی کیفیت زندگی زنان همسر اول در خانواده‌های چندهمسری بود. روش: روش پژوهش پدیدارشناسی و جامعه آماری همسران اولی  شهر شیراز که شوهرانشان تعدد زوج داشتند بود که 10 زن همسر اول با شوهر  دو همسری با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند  در سال ۹۹ انتخاب شدند. نمونه‌گیری تا حد اشباع، یعنی زمانی که در خلال مصاحبه هیچ اطلاعات جدیدی کسب نگردید، پایان یافت. در این پژوهش از مصاحبه‌ی نیمه ساخت‌یافته از نوع بنا به فرصت پیش‌آمده استفاده گردید. سؤالات مصاحبه به‌صورت باز پاسخ و بر اساس اهداف و پیشینه‌ی نظری پژوهش توسط محقق طراحی شد.  داده‌های بر اساس تحلیل مضمون کینگ و هاروکس (2010) تحلیل شد.  یافته‌ها: نتایج نشان داد که در این خانواده­ها، به علت اختیار کردن همسر دوم، زنان در معرض آسیب‌پذیری شدید فردی و اجتماعی نظیر احساس تنهایی، طلاق عاطفی، عدم‌حمایت خانواده، کاهش رفاه مادی، مشکلات جسمانی، حس حقارت و عدم تعلق عاطفی  قرار می­گیرند. نتیجه‌گیری: تعدد زوجات موجب ایجاد فضای روانی منفی و تنش در همسر اول می‌شود که  موجب تنش‌ها و تعارضات زناشویی و در نهایت ناسالم شدن فضای زندگی و بر هم خوردن نظم خانواده خواهد شد؛ بنابراین باید فرآیند کل جامعه را به سمت خانواده سالم و تک‌همسری هدایت کرد.

کلیدواژه‌ها


اسمعیلی، قاسم.، افشانی، علیرضا.، فلاح، محمدحسین.، و وزیری، سعید. (1398). کاوش کیفی علل و زمینه‌های شکل‌گیری چندهمسری مردان. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 34(2): 82-63
افرا، علی .(1389) تحلیل ارتباط چندهمسری با نقارهای خانوادگی با نگاهی بر قانون حمایت خانواده، ماهنامه کانون، 111(3): 69-87.
تقی‌زاده، محمد.، و حمیدی‌سوها، زهرا. (1396). آسیب شناسی تعدد زوجات در حقوق و رویه قضائی ایران. زن در فرهنگ و هنر، 9 (2): 229-215.
رضازاده، علی. (1387). بررسی عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مؤثر بیر چندهمسری گزینی مردان در منطقه باشت از تواب  شهرستان گچساران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور واحد شیراز.
رمضان نرگسی، رضا (1384) بازتاب چندهمسری در جامعه، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان، 7(27): 89-102.
ریگی‌کوته، بهزاد.، و احمدی فروشانی، حبیب اله (1396) اثر ساختار خانواده (تک‌همسری/چندهمسری) بر کیفیت زندگی و سبک های هویت دانش آموزان، ششمین همایش بین المللی روانپزشکی کودک و نوجوان، تهران
 زارع، بیژن.، صفیاری جعفرآباد، هاجر (1396) مقایسه عملکرد خانواده، کیفیت زندگی و رضایت زناشویی، و بهداشت روانی زنان در ازدواجهای چندهمسری و تک‌همسری، مجله بین المللی روانپزشکی اجتماعی، 6(2): 102-118.
عرب، سعید.، دانشمند، بدرااسادات.، پودینه، زهرا.، ثامتی، ناهید.،  میرگل، احمد.، و باباخانلو، اشرف .(1394) بررسی میزان کیفیت زندگی وسازگاری زناشویی ورضایت از زندگی در بین خانواده های چندهمسری وتک‌همسری، فصلنامه مشاوره و روان درمانی، 5(2):  81-97.
علی‌نقیان، شیوا.، و روستاخیز، بهروز. (1397). فهم پدیدارشناختی چندهمسری درمیان بلوچ‌های ساکن شهرستان چابهار. پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران، 2 (1): 117-95.
محمدی، نعیما.، و آسکانی، خان‌محمد. (1394). مطالعه سلامت روانی مردان با تاکید بر سنت چندهمسری در شهرستان سرباز. زن در فرهنگ و هنر، 7 (2): 212-257.
مهدی‌پور، ابراهیم .(1394). بررسی علل و عوامل چندهمسری در شهرستان جاسک و تأثیر آن بر روند چگونگی ثبت وقایع حیاتی. پژوهشنامه ثبت، 4(14): 58-63
References
Andrews, G., & Colpe, D. (2016) Comparison of quality of life and personality traits in women with monogamous and polygamous marriages. Psychological Medicine, 32, 959-956.
Bakker, AB., Schaufeli, WB., Leiter, MP., & Taris TW. (2018). Investigating the relationship between responsibility and women's quality of life in polygamous families. Professional Psychology: Research and Practice, 30 (2), 117-122
Berzonsky, M.D., Tammi, K., & Kinney, A (2014) Comparison between quality of life and psychological distress in monogamy and dichotomy, Journal of Personality, 80, 135–161.
Cooly, M. (2004). Quality of life in persons with non- small cell lung cancer. Journal of cancer nursing. N:21.152-196
De La Croix, D., & Mariani, F. (2015). From polygyny to serial monogamy: a unified theory of marriage institutions. The Review of Economic Studies, 82(2), 565-607
James, F. (2013). African polygamy: Past and present. Centre for the Study of African Economies, 20http:// mpra.ub.uni-muenchen.de/48526/.
Kastchning, H., Freeman, H., & Satorius, N. (2006). Quality of life in mental disorder. John Wiley, 30(2), 70-80.
King, N., & Horrocks, C. (2010), Interviews in qualitative research. London: Sage
MacKenzie, SB., Paine, JB., & Bachrach, DG. (2017) The study of the relationship between social health and quality of life of women in polygamous families. Social Science & Medicine, 58(1):  645–656
 Wu., A. W. (2001). Quality of life in a placebo controlled trial of zidovudine in patients with AIDS and AIDS-related complex. Journal of Immune Defic Syndr, 3(2): 683-690.
Hall , S. (2005) . Assesing guality of life – Reality or impossible dream? Adiscussion paper . International  Journal  of  Nursing. 12(6), 259-271.
King , R.J. (2003). family Relations. (conceptstheories) the  Glendessary Press.
Krenawi. A. (2009). Women of Polygamous Marriages in Primary Health Care Centers. Contemporary Family Therapy, 3(21): 417-430.
Thobejane, T. D., & Flora, T. (2014). An exploration of polygamous marriages: A worldview. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(27): 1058 -1066.
Panahi, L., Rasoulian, M., Bolhari. J, (2015) Comparison of quality of life and social interaction in marriages of monogamy and polygamy, Journal of Adolescent. 35(2): 461-5.
Kwon, T., and Zmud R. (2014). The relationship between personality characteristics and self-esteem and Mental Health in Girls and boys. Professional Psychology: Research and Practice, 30 (2): 117-122