اثربخشی درمان پردازش شناختی بر تنظیم شناختی هیجان و رشد فردی فرزندان خانواده‌های شاهد و ایثارگر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان پردازش شناختی بر تنظیم شناختی هیجان و رشد فردی فرزندان خانواده-های شاهد و ایثارگر بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه با پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه فرزندان خانواده‌های شاهد و ایثارگر بود که در سال تحصیلی 1399-1398 در مدارس متوسطه دوم شاهد و دانشگاه یاسوج مشغول به تحصیل بودند. 70 نفر از فرزندان شاهد و ایثارگر داوطلب مشارکت در پژوهش به پرسشنامه های تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2002) و رشد فردی روبیتچک (1998) پاسخ دادند که پس از غربالگری 30 نفر انتخاب و در گروه آزمایشی پردازش شناختی (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 90 دقیقه ای تحت مداخله درمان پردازش شناختی رسیک، نیشیس، ویور، آستین و فیوئر (2007) قرار گرفت،. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط اندازه های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر درمان پردازش شناختی بر تنظیم هیجانی راهبرد انطباقی (70/6 =F، 015/0=P)، تنظیم هیجان راهبرد غیرانطباقی (71/15 =F، 001/0=P) و اقدام به رشد فردی (14/5 =F، 031/0=P) در مرحله پس‌آزمون و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری: از آنجا که درمان پردازش شناختی تنظیم هیجانی رشد فردی را ارتقاء می‌دهد؛ بنابراین برای بهبود تنظیم شناختی هیجان و رشد فردی در فرزندان خانواده‌های شاهد و ایثارگر می‌توان از آن استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


اسماعیلی، مریم؛ و حمیدی‌پور، رحیم. (1396). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی بر استرس در خانواده‌های شاهد و ایثارگر. سومین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، جامعه‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان شیراز
اسماعیلی، مریم.، شکیبایی، فرشته. ف یعقوبیان، فاطمه.، سبزیان، سعیده. ف و مهدوی، سعیده. (1392). اثربخشی مداخله رفتاری- شناختی متمرکز بر تروما بر توانایی و مشکلات فرزندان نوجوان دختر (13-16 سال) شاهد و ایثارگر، فصلنامه روانشناسی نظامی، 4(14): 36-48.
بشیرپور، سجاد. (1390). اثربخشی درمان پردازش شناختی بر بهبود علائم پس آسیبی، کیفیت زندگی، عزت‌نفس و رضایت زناشویی زنان مواجه شده با خیانت زناشویی، دو فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده. 2(2پیاپی5): 193-208.
حسین‌لو، عقیل؛ و کاظمیان، سمیه. (1396). نقش پیش‌بینی کنندگی اقدام به رشد فردی در سازگاری دانش موزان نابینا. فصلنامه کودکان استثنایی، 17(3): 28-19
جلوداری، سمیرا.، سوداگر، شیدا؛ و بهرامی هیدجی، مریم. (1398). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و تنظیم شناختی هیجان در زنان دچار سرطان پستان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 13 (4پیاپی52): 548-527
جوشن لو، محسن؛ و قائدی، غلامحسین. (1388). ویژگی‌های روان‌سنجی اقدام برای رشد فردی. مجله علوم رفتاری.3(1):121-125.
سیاح، مهدی.، اولی پور، علیرضا.، اردمه، علی.، شهیدی، شکوه؛ و یعقوبی عسگرآباد، اسماعیل. (1393). پیش‌بینی سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانشجویان از طریق راهبردهای تنظیم شناخت هیجان در دانشجویان دانشگاه جندی‌شاپور اهواز. فصلنامه مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، 5(1): 37-44.
عارف‌پور، امیرمحمد.، شجاعی، فرشته سادات.، حاتمی، محمد؛ و مهدوی، هدی. (1398). پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس تنظیم شناختی هیجان و احساس گناه در زنان دچار سرطان پستان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 13 (4پیاپی2): 509-526
قاسمی، زهرا. (1398). اثربخشی طرحواره درمانی بر تعهد زناشویی و رشد فردی زوجین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
کمالی، سمیه؛ و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (1395). پیش‌بینی راهبردهای مثبت و منفی تنظیم شناختی هیجان بر اساس فرایندهای ارتباطی خانواده و ابعاد کمال‌گرایی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 10(3): 310-291
نریمانی، محمد.، بشرپور، سجاد.، قمری، حسین؛ و ابوالقاسمی، عباس. (1390). اثربخشی روش‌های درمان پردازش شناختی و پردازش مجدد هولوگرافیک در کاهش علائم روان‌شناختی دانش آموزان مواجه شده با آسیب. مجله روان‌شناسی بالینی، 11(3): 41-53.
References
Abaci, A., & Okyay, O. (2013). A compration of self confidence levels and personal growth initiative skills between managers and employees. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 106(1): 39 – 44
Ahrens, J. & Rexford, L. (2015). Cognitive processing therapy for incarcerated adolescents with PTSD. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 6(2): 201–216.
Alvarez, J., McLean, C., Harris, A.H.S., Rosen, C.S., Ruzek, J. I. & Kimerling, R. (2011). The Comparative Effectiveness of Cognitive Processing Therapy for Male Veterans Treated in a VHA Posttraumatic Stress Disorder Residential Rehabilitation Program. Journal of Counseling and Clinical Psychology, 79(5): 590-599.
Boyd, B., Rodgers, C., Aupperle, R., Jak, A. (2016). Case Report on the Effects of Cognitive Processing Therapy on Psychological, Neuropsychological, and Speech Symptoms in Comorbid PTSD and TBI. Cognitive and Behavioral Practice, 23(2), 173–183.
Cai, W., Pan Y, Zhang, S., Wei, C., Dong, W., Deng G. (2017). Relationship between cognitive emotion regulation, social support, resilience and acute stress responses in Chinese soldiers: Exploring multiple mediation model. Psychiatry Res, 256(4):71-8.
Chang, E.C., & Yang, H. (2016). Personal and family growth initiative as predictors of study engagement in Chinese and American college students: Is there any evidence for group differences. Journal Personality and Individual Differences, 102, 186–189.
Dedert,, E. A., Resick, P. A., McFall, M. E., Dennis, P. A., Olsen, M., & Beckham, J. C. (2016). Pilot cases of combined cognitive processing therapy and smoking cessation for smokers with posttraumatic stress disorder. Behavior Therapy, 47(1), 54–65.
Garnefski, N., Koopman, H., Kraaij, V. & Cate, R. T. (2009). Brief report: cognitive emotion regulation strategies and psychological adjustment in adolescents with a chronic disease. Journal of Adolescence, 32(2): 449-454
Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001). Manual for the use of the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire. Leiderdorp, The Netherlands: DATEC.
Haller, M., Norman, S. B., Cummins, K., Trim, R. S., Xu, X., Cui, R. … & Tate, S. R. (2016). Integrated Cognitive Behavioral Therapy Versus Cognitive Processing Therapy for Adults with Depression. Substance Use Disorder
 Johnson, H., & Thompson, A. (2008). The development and maintenance of post- traumatic stress disorder (PTSD) in civilian adult survivors of war trauma and torture: A review. Clinical Psychology Review, 28(1): 36-47.
Keough, M. E., Riccardi, C. J., Timpano, K. R., Mitchell, M. A., & Schmidt, N.B. (2010). Anxiety symptomatology: The association with distress tolerance and anxiety sensitivity. Behavior Therapy, 41(2): 567–574.
Khamis, V. (2012). Impact of war, religiosity and ideology on PTSD and psychiatric disorders in adolescents from Gaza Strip and South Lebanon. Social Science & Medicine Journal, 74(12): 2005-2011.
 Lauraferd, J., Friedlander, J., Reid. & Robert, Cribbie. (2017). Social Support, Self- Esteem, and Stress as Predictors of Adjustment to University among First-Year Undergraduates. Journal of College Student Development, 48­ (3): 295-274
Lippold, M.A., Davis, K.D., Lawson, K.M. & McHale, SM. (2016) Day-to-day Consistency in Positive Parent–Child Interactions and Youth Well-Being. J Child Fam Stud, 25(12): 3584-3592.
Resick, P.A., Nishith, P., Weaver, T.L., Astin, M.C. & Feuer, C.A. (2007). A comparison of cognitive-processing therapy with prolonged exposure and a waiting condition for the treatment of chronic posttraumatic stress disorder in female rape victims. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(3): 867–879.
Robitschek, C. (1998). Personal growth initiative: The construct and its measure. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 30(2): 183–198.
Rutherford, H. J., Goldberg, B., Luyten, P., Bridgett, D. J., & Mayes, L. C. (2013). Parental reflective functioning is associated with tolerance of infant distress but not general distress: Evidence for a specific relationship using a simulated baby paradigm. Infant Behavior and Development, 36(4): 635-641.
Ryff, C. D. (2014). Psychological well-being revisited: Advances in the science and practice of eudaimonia. Psychotherapy and Psychosomatics, 83(1): 10-28.
Shapiro, F. (2014). The role of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy in medicine: addressing the psychological and physical symptoms stemming from adverse life experiences. Perm J.18(1): 71-7
Schulz, P.M., Resick, P.A., Huber, L.C. & Griffin, M.G. (2014). The effectiveness of Cognitive Processing Therapy for PTSD with refugees in a community setting. Cognitive and Behavioral Practice, 13(2): 322–331.
Selimbasic, Z., Sinanovic, O., Avdibegovic, E. (2012). Emotional and Behavioral problem in Children of War veterans with posttraumatic stress disorder. The European Journal of Psychiatry, 30(3): 219-230.
Smith, K., Mason, T., Anderson, NL., Lavender, JM. (2019). Unpacking cognitive emotion regulation in eating disorder psychopathology: The differential relationships between rumination, thought suppression, and eating disorder symptoms among men and women. Eat Behav. 32(2): 95-100.
Strauss AY, Kivity Y, Huppert JD. (2019). Emotion regulation strategies in cognitive behavioral therapy for panic disorder. Behav Ther, 50(3): 659-71.