اثر بخشى درمان هیجان مدار بر انعطاف‌پذیری کنشى و تحمل پریشانى زنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

3 دانشیار گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

4 استادیار گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی ‌درمان هیجان مدار بر انعطاف‌پذیری‌کنشى و تحمل پریشانى زنان بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه گواه با پیگیری سه ماهه بود؛ جامعه آماری زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره آوای درون، رهنما و مرکز مشاوره بیمارستان مهر شهر تهران در بازه زمانی اردیبهشت تا خرداد سال 1397 بود که 60 زن متاهل داوطلب مشارکت در پژوهش به پرسشنامه‌ انعطاف‌پذیری کنشی کونور و دیویدسون (2003) و تحمل پریشانی سیمونز و گاهر (2005) پاسخ دادند که پس از غربالگری 30 زن انتخاب و در گروه آزمایشی هیجان مدار (15 زن) و گروه گواه (15 زن) به صورت تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله هیجان مدار جانسون (2012) قرار گرفت و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر مداخله هیجان مدار بر انعطاف‌پذیری کنشی (75/29 =F، 001/0 =P) و تحمل پریشانی (14/12 =F، 004/0 =P) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری:  این مداخله موجب شد تا زنان تمرکز را از رفتار همسر خود برداشته و بر رفتار خود متمرکز شوند و در نتیجه کاربرد موانع ارتباطی مذکور را متوقف کرده و ضمن افزایش تحمل، با یادگیری برنامه ارتباط درست، توانستند روابط خویش را بهبود بخشیده و انعطاف‌پذیری خود را بالاتر ببرند؛ بنابراین مداخله‌ مؤثری برای درمان انعطاف‌پذیری کنشی و تحمل پریشانی محسوب می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


امین الرعیا، رضوان.، کاظمیان، سیمه. و اسمعیلی، معصومه. (1395). پیش بینی تحمل پریشانی بر اساس مولفه‌های ارتباطی خانواده مبدا در زنان مطلقه و غیرمطلقه. زن و جامعه، 7(4)؛ 106-91
اندامی خشک، علیرضا. (1392). نقش واسطه‌ای تاب آوری در رابطه بین تنظیم شناختی هیجان و تحمل پریشانی با رضایت از زندگی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
برنا، محیا.، حسن آبادی، حسین.، قنبری هاشم آبادی، بهرامعلی. (1394). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی گروهی مبتنی بر رویکرد هیجان مدار و واقعیت درمانی بر رضایتمندی زناشویی زوجین. روانشناسی بالینی، 7(4پیاپی28): 44-37
حسنی، معصومه.، غفاری، عذرا.، ابوالقاسمی، عباس. و تلکوی، سمیه. (1398). بررسی اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیک بر انعطاف‌پذیری شناختی، حس پیوستگی و تعاملات زناشویی در زوجین متقاضی طلاق. پژوهش‌های نوین روان‌شناختی، 13(53): 106-88
رحمتی، فاطمه. و صابر، سوسن. (1396). مقایسه تنظیم شناختی هیجان و تاب آوری در دانش آموزان معتاد به اینترنت و دانش آموزان عادی. روانشناسی کاربردی، 11(4پیاپی44): 594-579
رئیسی، سیدجمال.، محمدی، کوروش.، زارعی، اقبال. و نجارپوریان، سمانه. (1397). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی هیجان مدار و رویکرد تصمیم گیری مجدد بر افزایش ابعاد تاب آوری زنان متاهل. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، 6(12): 55-39
داورنیا، رضا.، زهراکار، کیانوش.، معیری، نسیم. و شاکرمی، محمد. (1395). بررسی کارایی زوج‌درمانی هیجان مدار به شیوه گروهی بر فرسودگی زناشویی. نشریه علوم پزشکی دانشگاه آزاد، 25(2): 140-132
صاحبی بزاز، لیلا.، سودانی، منصور. و مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (1398). اثربخشی درمان هیجان مدار بر تحمل ناکامی و سازگاری زناشویی زوج‌های مراجعه کننده به مرکز مشاوره شرکت نفت. پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری4(33): 83-59
عارف پور، امیرمحمد.، شجاعی، فرشته سادات.، حاتمی، محمد. و مهدوی، هدی. (1398). پیش بینی تاب آوری بر اساس تنظیم شناخت هیجان و احساس گناه در زنان دچار سرطان پستان. روانشناسی کاربردی، 13(4 پیاپی52): 526-509.
فتح اله زاده، نوشین.، میرصیفی‌فرد، لیلاالسادات.، کاظمی، مهناز.، سعادتی، نادره. و نوابی نژاد، شکوه. (1396). اثربخشی غنی سازی زندگی زناشویی بر اساس نظریه انتخاب بر کیفیت روابط زناشویی و صمیمیت زوج‌ها. روانشناسی کاربردی، 11(3پیاپی43): 353-372
فقیه، صبا.، و کاظمی، حمید. (1397). اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر تحمل پریشانی زوجین نابارور شهر اصفهان. مجله سلامت جامعه، 12(1): 22-29
محمودپور، عبدالباسط.، فرحبخش، کیومرث.، حسینی، به رزان. و بلوچ زاده، الهام. (1397). پیش بینی تعهد زناشویی زنان بر اساس شیوه‌ای دلبستگی، خودشفقتی و تحمل پریشانی. مشاوره و روان درمانی خانواده، 8(1پیاپی25): 84-65
میکائیلی، نیلوفر.، رحیمی، سعید. و صداقت، مهرناز. (1397). نقش الگوهای ارتباطی خانواده، ساختار انگیزشی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در پیش بینی طلاق هیجانی زوجین. آسیب‌شناسی، مشاوره و غنی سازی خانواده، 4(1): 16-1
 References
Allen, R. C., & Palk, G. (2018). Development of recommendations and guidelines for strengthening resilience in emergency department nurses. Traumatology. Advance online publication
Dutch, M. S., & Ratanasiripong, P. (2017). Marriage family therapist’s attitudes toward evidencebased treatments and readiness for change. Journal of Psychotherapy Integration, 27(4): 540-547.
Elliott, T. R., Hsiao, Y.-Y., Kimbrel, N. A., DeBeer, B. B., Gulliver, S. B., Kwok, O.-M., Morissette, S. B., & Meyer, E. C. (2019). Resilience facilitates adjustment through greater psychological flexibility among Iraq/Afghanistan war veterans with and without mild traumatic brain injury. Rehabilitation Psychology, 64(4): 383–397.
Greenberg, L.S. (2017). Emotion-focused therapy of depression. Person-Centered & Experiential Psycho-therapies, 16(2): 106-117.
Keough, M.E., Riccardi, C.J., Timpano, K.R., Mitchell, M.A., & Schmidt, N.B. (2010). Anxiety Symptomatology: The Association with distress tolerance and anxiety sensitivity. Behavior Therapy, 41: 567-574.
Johnson, S.M. (2012). The practice of emotionally focused couple therapy. New York: Brunner – Rutledge.
Johnson, S., & Zuccarini, D. (2010). Integrating Sex and Attachment in Emotionally Focused Couple Therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 36(4): 431-445
MacKillop, J., & De Wit, H. (Eds). (2013). The Wiley-Blackwell Handbook of Addiction Psychopharmacology. John Wiley & Sons.
Tie S, Poulsen Sh (2013). Emotionally focused couple therapy with couple’s marital adjustment. Contemporary Family Therapy; 35(3): 393-402.
Wiebe, A. S., & Johnson, M. S. (2017). Creating relationship that foster resilience in Emotionally Focused Therapy. Current Opinion in Psychology, 13: 65-69
Williams, A. D., Thompson, J., & Andrews, G. (2013). The impact of psychological distress tolerance in the treatment of depression. Behaviour research and therapy, 51(8): 469-475
Williamson, H. C., Rogge, R. D., Cobb, R. J., Johnson, M. D., Lawrence, E., & Bradbury, T. N. (2015). Risk moderates the outcome of relationship education: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 83(3): 617629]
Yi-Frazier, J. P., Fladeboe, K., Klein, V., Eaton, L., Wharton, C., McCauley, E., & Rosenberg, A. R. (2017). Promoting Resilience in Stress Management for Parents (PRISM-P): An intervention for caregivers of youth with serious illness. Families, Systems, & Health, 35(3): 341–351
Zuccarini, D., Johnson, S.M., Dalgeish, T.L., & Makinen, J.A. (2013). Forgiveness and Reconciliation in Emotionally Focused Therapy for Couples: The Client Change Process and Therapist Interventions. Journal of Marital Fam Ther, 39(2): 148-162.