اثر بخشی بازی درمانی گروهی بر پذیرش اجتماعی و امید در کودکان مبتلا به سرطان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی،دانشگاه اصفهان، ایران

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازی درمانی گروهی بر بهبود پذیرش اجتماعی و امید در کودکان مبتلا به سرطان انجام شده است. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با گروه آزمایش و گروه گواه، طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک ماهه و جامعه آماری 30 کودک10-8 ساله مبتلا به سرطان بیمارستان سیدالشهدا شهر اصفهان سال 1393 بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش(15 نفر) و گروه گواه (15نفر) کاربندی شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه پذیرش اجتماعی کودکان (فورد و روبین، 1970) و امید کودکان اشنایدر و همکاران (1997) و نیز بسته آموزشی بازی درمانی گروهی مبتنی بر نظریه های راجرز و لندرث بود که در 10 جلسه 90 دقیقه ای به گروه‌ آزمایش ارائه و داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس مختلط تحلیل شد. یافته ها: نتایج حاکی از تأثیر آموزش بازی درمانی گروهی بر پذیرش اجتماعی (7/71 =P= 0/009 ,F) و امید به زندگی (9/53 =P=0/005 ,F) و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. نتیجه‌گیری: پرورش مهارت در دوران کودکی لازمه‌ای اساسی برای برقراری ارتباط با دیگران و جهان اطراف به شمار می‌رود، لذا می‌توان از بازی به عنوان یکی از علل ارتقاء مهارت پذیرش اجتماعی و امید به زندگی در کودکان برشمرد.

کلیدواژه‌ها


آریاپوران، سعید.، و عباسی، مژگان. (1399). مقایسه علائم اختلالات اضطرابی، ابراز هیجان و پذیرش اجتماعی در کودکان دارای تجربه طلاق و مرگ والدین با کودکان عادی. فصلنامه خانواده پژوهی، 16(62): 259-283
باستانی، فریده.، سیاح، سمیه.، و حقانی، حمید. (1391). حمایت اجتماعی و ارتباط آن با امید در مادران کودکان مبتلا به لوسمی. مجله بالینی پرستاری و مامایی، 1(1):23-32
حسین‌خانزاده، عباسعلی.، قلی زاده، ربابه.، طاهر، محبوبه.، حیدری، حسین.، و مبشری، فاطمه. (1397). اثربخشی بازی درمانی گروهی بر بهبود روابط بین فردی و پذیرش اجتماعی در دانش آموزان با آسیب شنوایی. فصلنامه روانشناسی افراد استثنائی، 8(31):20-1
سموعی، راحله.، باقرزاده، هاجر.، و سبزه واری، مریم .(1384). سنجش پایانی پرسش‌نامه‌ی مقبولیت اجتماعی دانش آموزان دبستانی شهر اصفهان. دو ماهنامه تحقیقات علوم رفتاری، 2(1): 6-12
شجاعی، زهره.، گل پرور، محسن.، بردبار، محمدرضا.، و آقایی، اصغر. (1398). تأثیر هنر بازی درمانی شناختی-رفتاری و قصه درمانی شناختی-رفتاری بر ادراک درد و امیدواری در کودکان مبتلا به سرطان. مجله پرستاری کودکان، ۶ (۱): ۳۹-۴۷
شرف‌الدین، هدی .(1389). رابطه اضطراب اجتماعی، امیدواری و حمایت اجتماعی با احساس ذهنی بهزیستی در دانشجویان تحصیلات تکمیلی واحد علوم و تحقیقات خوزستان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. رشته روانشناسی عمومی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.
دهقانی، یوسف.، گلستانه، سیدموسی.، و زنگویی، سیما. (1397). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی و عواطف دانش آموزان دچار ناتوانی یادگیری. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 12(2): 163-182
میکاییلی، نیلوفر.، فتحی، افشین.، کنعانی، سارا.، و صمدی فرد، حمیدرضا. (1398). مقایسه تکنیک‌های انحراف فکر (تماشای کارتون و ساخت حباب) در کاهش درد ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به سرطان. مجله مراقبت سرطان، 1(1): 23-15
وفانوش، مهدی.، و روشن، رسول. (1396). تأثیر بازی درمانی بر افزایش امید به زندگی و افزایش خودکارآمدی در میان کودکان سرطانی 6 تا 10 سال. کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، مشاوره و تعلیم و تربیت، کد COI مقاله:  ICPCE01_206
نجاتی، وحید.، اسماعیلیان، نسرین.، و امانی، امید. (1393). ویژگی‌های روان‌سنجی و ساختار عاملی مقیاس ناامیدی کودکان. فصلنامه اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، 9(34):67-76
هارجی، اون.، ساندرز، کریستین.، و دیکسون، دیوید. (1392). مهارت‌های اجتماعی در ارتباطات میان فردی. ترجمه: مهرداد فیروزبخت و خشایار بیگی، تهران: انتشارات رشد (انتشار اثر به زبان اصلی، 1994).
References
Annemieke V., & Gea G. (2014). Emotional and Behavioral functioning of children with cancer. American journal Psycho-Oncology; 22(2): 3293-301.
 Antonopoulou K., Chaidemenou A., & Kouvava S. (2019). Peer Acceptance and Friendships among Primary School Pupils: Associations with Loneliness, Self ـ Esteem and School Engagement. Educational Psychology in Practice, 35(3): 339 351.
Atiwannapat P., Thaipisuttikul P., Poopityastaporn P., & Katekaew W. (2016). Active versus receptive group music therapy for major depressive disorder-A pilot study. Complementary Therapies in Medicine, 26(1), 141–145
Carrol J. (2012). Play thrapy: the children views. Child and family social work. New York: W.W. Norton & Company: PP: 177-187
Ciolca C., & Mogâldea C. (2014). Types of Communication in Kinetotherapy Classes Involving Students with Hearing Impairments. Social and Behavioral Sciences, 117(4): 610 – 615.
El-Nagger N, S., Abo-Elmaged M. H., & Ibrahim Ahmed, H. (2017). Effect of applying play therapy on children with attention deficit hyperactivity disorder. Nursing education and practice, 5(1): 1925- 1935.
Gharebaghy S, Mirbagheri S S, Khazaeli K. (2018). Occupation-al Performance in Cancer Children Aged 6 to 13 Years. Func Disabil J, 1 (1):49-57
Gökbulut Ö, D., Gökbulut B., & Yeniasır M. (2017). Social Acceptance of Students with Special Needs from Peer Viewpoint. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(2): 7287–7294. 
Favara-Scacco C, Smirne G, Schiliro G, Di Cataldo A. (2011). Art therapy as support for children with leukemia during painful procedures. Med Pediatr Oncol, 36(4):474-80
Hulbert NJ, Storey L, Wilson KG. (2015). Psychological interventions for patients with cancer: psychological flexibility and the potential utility of acceptance and commitment therapy. European journal of cancer care. 24(1): pp15-27
Karanja T. E. (2014). The effects of Divorce on children’s social development. Master thesis in Education, University of Nairobi. 
Moody K & Carullo V. (2019). Pain Management of Children with Terminal Cancer in the Critical Care Unit. Oncologic Critical Care, 4(1): 2005-2019
Ramdaniati S., Hermaningsih S. & Muryati. L. (2016). Comparison Study of Art Therapy and Play Therapy in Reducing Anxiety on Pre-School Children Who Experience Hospitalization, Open Journal of Nursing, 6(3): 46-52.
Robb S. L. & Hanson-Abromeit D. (2014). A review of supportive care interventions to manage distress in young children with cancer and parents. Canc Nursing, 37(3): E1–E26.
Robb S.L., Haase J.E., Perkins S.M., Haut P.R., Henley A.K., Knafl K.A., & Tong Y. (2017). Pilot Randomized Trial of Active Music Engagement Intervention Parent Delivery for Young Children with Cancer. Journal of Pediatric Psychology, 42(2): 208–219,
Oberle E., & Schonert ـ Reichl K. A. (2013). Relations among PeerAcceptance, Inhibitory Control, and Math Achievement in Early Adolescence. Journal of Applied Developmental Psychology, 34(2): 45 51.
Schueller SM, & Seligman ME. (2016). Optimism and pessimism. In K. S., Dobson, & D. J. A., Dozois (Eds.), Risk factors in depression. Oxford: Elsevier/academic press.
Scarponi D, & Pession A. (2016). Play Therapy to Control Pain and Suffering in Pediatric Oncology. Front Pediatr, 4(4): 132-144
Snyder C. R. (2000). Handbook of hope. San Diego: Academic Press.
 Snyder C. R. (1995). Conceptualizing, measuring, and nurturing hope. Journal of Counseling and Development, 73(3): 355-360.
Wiffen PJ, Cooper TE, Anderson AK, Gray AL, Gregoire MC, Ljungman G, Zernikow B. (2017). Opioids for cancer-related pain in children and adolescents. Cochrane Database Syst Rev, 2(7): CD012564
World Health Organization. (2018). Life skills education in schools. Geneva: World Health Organization.