تاثیر آموزش تکنیک های ذهن آگاهی بر شادکامی، بهزیستی ذهنی و نشخوار فکری دختران مجرد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه روانشناسی شخصیت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دکتری روان شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش تکنیک‌های ذهن آگاهی بر شادکامی، بهزیستی ذهنی و نشخوار فکری دختران مجرد 20 تا 30 سال شهر سنندج بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل و آزمون پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش را 30 نفر از دختران مجرد 20 تا 30 سال مراجعه کننده به مرکز مشاوره مهرسا و ژیران شهر سنندج در بازه زمانی مهر تا آبان 1397 تشکیل دادند که در نمرات پرسشنامه نشخوار فکری نمرات بالا و در پرسشنامه بهزیستی روانی و شادکامی نمرات پایینی کسب کرده بودند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 دختر) و گروه گواه (15 دختر) جایگزین شدند. برای گروه آزمایش روش مداخله‌ای تکنیک‌های ذهن آگاهی به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شد و نتایج با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش تکنیکهای ذهن آگاهی باعث کاهش نشخوار فکری (F=17/77,P=0/001) و افزایش بهزیستی روانی (F=16/12,P=0/001)  و شادکامی (F=16/89,P=0/001) در گروه آزمایش شد و این نتایج در مرحله پیگیری پایدار بود. نتیجه‌گیری: می‌توان رویکرد درمان ذهن آگاهی را به‌عنوان یک مداخله مناسب به‌منظور ارتقای شادکامی دختران جوان در سازگاری با شرایط زندگی و کاهش عوارض روان‌شناختی ناشی از تجرد به کار برد.

کلیدواژه‌ها


ایزدی، راضیه.، و عابدی، محمد رضا .(1392). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، انتشارات جنگل، تهران.
ایزدی، راضیه. (1391). تجزیه و تحلیل و مقایسه اثربخشی درمان بر اساس پذیرش و تعهد درمانی (ACT) و رفتار درمانی شناختی (CBT) و اعتقادات علائم وسواسی، کیفیت زندگی، انعطاف پذیری روانی، افسردگی و اضطراب در بیماران مبتلا به تفکر وسواسی مقاوم به درمان و شیوه. پایان نامه، روانشناسی، دانشگاه اصفهان
 باقرپور، معصومه.، مردانی، خدیجه. (1395). رابطه بین شادکامی و ذهن آگاهی با انگیزش شغلی معلمان. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 7(4)؛ 49-39.
باقری نژاد، مینا.، صالحی فدردی، جواد.، و طباطبایی، محمود. (1389). رابطه بین نشخوار فکری با افسردگی و اضطراب در نمونه ای از دانشجویان ایرانی؛ مطالعات تربیتی و روانشناسی؛ 11(1)؛ 21-38.
پناهی، احمد. (1388). عوامل نشاط و شادکامی در همسران. مجله معرفت، 18(147)؛ 38-15.
تیموری، سعید.، رمضانی، فرزانه.، و محجوب، نجمه. (1394). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش نشخوار فکری و افسردگی زنان در حال ترک با متادون. فصلنامه علمی-پژوهشی اعتیادپژوهی. ۹ (۳۴): ۱۴۵-۱۵۹
 جناآبادی، حسین.، پیله چی، لیلی.، سلم آبادی، مجتبی.، و طیرانی راد، علی. (1395). اثربخشی آموزش مهارت‌های ذهن آگاهی براسترس شغلی و بهزیستی روان‌شناختی معلمان زن. سلامت کار ایران. ۱۳ (۶): ۵۸-۶۹
چراغیان، حدیث.، حیدری، ناصر.، قدمی، سید امیر.، و زارعی، بنت الهدی. (1394). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی حین بارداری زنان. مجله سلامت جامعه؛ 9 (2)؛ 56-64.
 فتح اله زاده، نوشین.، رستمی، مهدی.، و دربانی، علی. (1395). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کیفیت زندگی و رضایتمندی زناشویی مادران خانه‌دار. فصلنامه رویش روانشناسی. سال 5، شماره 3؛ 20-34.
 فخری، محمد کاظم.، بهاری، عادله.، و امینی، فاطمه. (1396). اثر بخشی ذهن‌آگاهی بر شادکامی و کاهش قند‌خون در بیماران دیابتی، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ۲۷(۱۵۱): ۹۴-۱۰۴
نریمانی، محمد.، علمداری، الهه.ف و ابوالقاسمی، عباس. (1393). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی زنان. فصلنامه مشاوره و روان‌درمامی خانواده؛ 4(3)؛ 388-403
References
Argyle, M. (2001). The psychology of happiness (2nd ed.). New York: Taylor & Francis Inc.
 Belloch A, Morillo C, Luciano JV, Garcia-Soriano G, Cabedo E, Carri A. (2010). Dysfunctional Belief Domains Related to obsessive- Compulsive Disorder: A Further Examination of their Dimensionality and Specificity. Span J Psychol 2010; 13(1):376-38
Bishop JR, Lee AM, Mills LJ, Thuras PD, Eum S, Clancy D, Erbes CR, Polusny MA, Lamberty GJ and Lim KO (2018) Methylation of FKBP5 and SLC6A4 in Relation to Treatment Response to Mindfulness Based Stress Reduction for Front. Psychiatry 9:418. doi: 10.3389/fpsyt.2018.00418
 Carighead WE G., & Widiger T. A. (2013). Behavioral & cognitive Behavioral psychotherapy: wiley.
 Clarke D, & Goosen T. (2011). The mediating effects of coping strategies in the relationship between automatic negative thoughts and depression in a clinical sample of diabetes patients. Personality and Individual Differences, 46(4):460-4.
Crane, R. (2012). Mindfulness-based cognitive Therapy. (Translated by Khvshlhjh sedgh, a).Tehran: Publication of Prophet. (Published in the original language, 2009). (In Persian).
 Diener, E., & Diener, M. (2009). Cross-cultural correlates of life satisfaction and self-esteem. In E. Diener (Ed.), Culture and well-being (pp. 71–91). Dordrecht: Springer.
David, M. E., Roberts, J. A., Christenson, B. (2018). Too much of a good thing: Investigating the association between actual smartphone use and individual well-being. International Journal of Human–Computer Interaction, 34, 265–275
Feros, D. L., Lane, L., Ciarrochi, J., & Blackledge, J. T. (2013). Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for improving the lives of cancer patients: a preliminary study. PsychoOncology, 22(2), 459-464.
Folke, F., Parling, T., & Melin, L. (2012). Acceptance and commitment therapy for depression: A preliminary randomized clinical trial for unemployed on long-term sick leave. Cognitive and Behavioral Practice.
 Gilbert, P. (2014). The origins and nature of compassion focused therapy. British Journal of Clinical Psychology, 53(1), 6-41.
 Gilbert, P. (2009). An introduction to compassion focused therapy. Advances in Psychiatric Treatment, 15, 199-208.
 Hall, G. C. N., Hong, J. J., Zane, N. W., & Meyer, O. L. (2011). Culturally-competent treatments for Asian Americans: The relevance of mindfulness and acceptance-based psychotherapies. Clinical Psychology: Science and Practice, 18, 215-231. doi:10.1111/j.1468-2850.2011.01253.x
Hayes, S. C., Pistorello, J., & Levin, M. E. (2012). Acceptance and commitment therapy as a unified model of behavior change. The Counseling Psychologist, 40(7), 976-1002.
Hayes, S. C., Levin, M., Plumb, J., Boulanger, J.,& pistorello, J. (2011). Acceptance commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and Cognitive therapy. Behavior Therapy
Hecht, F.M. (2012). Mindfulness-based stress reduction for HIV treatment side effects: A randomized, wait-list controlled trial. Journal of Pain and Symptom Management.43(2): 161–171
Irons, C. & Lad, S. (2017). Using Compassion Focused Therapy to Work with Shame and Self-Criticism in Complex Trauma. Australian Clinical Psychologist, 3(1); 47-54.
Leahy, R.L. (2017). Emotional Schema Therapy: Distinctive Features. First published by Routledge, 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon OX14 4RN.
 Lyubomirsky, S., Layous, K., Chancellor, J., & Nelson, R. (2015). Thinking about rumination: the scholarly contributions and intellectual legacy of Susan Nolen-Hoeksema. Annual Review of Clinical Psychology, 11: 1-22.
Kehart DR. (2012). Mindfulness and Acceptance in Couple and Family Therapy. New York: Springer; 2012.
Keye M, Pidgeon AM. (2013). An Investigation of the Relationship between Resilience, Mindfulness, and Academic Self-Efficacy. Open Journal of Social Sciences, 1(6):1-4.
 Mckim, R. D. (2008). Rumination as a mediator of the effects of mindfulness: Mindfulness-based stress reduction (MBSR) with a heterogeneous community sample experiencing anxiety, depression, and/or chronic pain. Dissertation Abstracts International: Section B: The Sciences and Engineering. 68(11-B), 7673.
Neff, K. D., & Germer, C. K. (2013). A pilot study and randomized controlled trial of the Mindful Self-Compassion program. Journal of Clinical Psychology, 69(1), 28–44.
 Nolen-Hoeksema S. (2007). Responses to depression and their effects on the duration of depressive episodes. J Abnorm Psychol. 100(4): 569-82
Segall, S. (2013). In defense of mindfulness. The Existential Buddhist. Retrieved from
Orben, A., & Przybylski, A. K. (2019). Screens, Teens, and Psychological Well-Being: Evidence from Three Time-Use-Diary Studies. Psychological Science, 30(5), 682–696.
Papageorgiou C, Wells A. (2009). Depressive rumination: nature, theory, and treatment. New York: John Wiley & Sons.